Стратегик очиқлик ва иқтисодий юксалишнинг Тошкент омили: глобал инвестициялар марказидаги янгиланиш
Бугун шиддат билан ўзгариб бораётган замон, геосиёсий ва геоиқтисодий қарама-қаршиликлар тобора кучайишда давом этаётган глобал дунёда ҳар бир давлат ўз иқтисодий хавфсизлиги ва барқарор ривожланишини таъминлаш учун янги имкониятлар, ишончли шериклар ва самарали мулоқот майдонларини изламоқда.
Бугун шиддат билан ўзгариб бораётган замон, геосиёсий ва геоиқтисодий қарама-қаршиликлар тобора кучайишда давом этаётган глобал дунёда ҳар бир давлат ўз иқтисодий хавфсизлиги ва барқарор ривожланишини таъминлаш учун янги имкониятлар, ишончли шериклар ва самарали мулоқот майдонларини изламоқда.
Мана шундай мураккаб шароитда пойтахтимизда бўлиб ўтаётган V Тошкент халқаро инвестиция форуми нафақат минтақамиз, балки жаҳон бизнес ҳамжамияти диққат марказидаги бош воқеликка айланди.
Ушбу нуфузли анжуман Ўзбекистоннинг глобал иқтисодий тизимдаги ўрнини мутлақо янги босқичга олиб чиққан стратегик платформа сифатида тарихдан жой олди.
Форумнинг кўлами, унда иштирок этган давлатлар ва хорижий компаниялар сони, энг муҳими, уларнинг иқтисодий салоҳияти Ўзбекистон томонидан олиб борилаётган очиқлик, либераллаштириш ва трансформация сиёсати халқаро миқёсда юқори баҳоланаётганидан далолат беради.

Рақамлар ва динамикадаги шиддатли ўсиш
Тошкент халқаро инвестиция форумининг тарихий эволюциясига назар ташлаш орқали Ўзбекистонга бўлган ишончнинг ўсиш динамикасини аниқ кўриш мумкин.
Айтиш мумкинки, дастлабки йилларда ўтказилган форумлар кўпроқ мамлакатимизнинг янги қиёфасини намойиш этиш, инвесторларни миллий бозорнинг салоҳияти билан таништириш ҳамда дастлабки алоқаларни ўрнатиш характерига эга эди.
Агар биринчи форумларда асосий эътибор қонунчиликни такомиллаштириш ва дастлабки кафолатларга қаратилган бўлса, бешинчи форум мутлақо янги — амалий ва стратегик мазмун касб этди.
Бу гал Тошкент қатнашчилар сони, географияси ва энг асосийси, жалб этилган капитал ҳажми бўйича рекорд натижаларни қайд этди.
Дунёнинг етакчи молиявий институтлари, трансмиллий корпорациялари ва йирик инвестиция фондлари раҳбарларининг пойтахтимизга ташрифи Ўзбекистоннинг шерик сифатидаги жозибадорлиги шунчаки назарий ваъда эмас, балки реал ҳаётий кафолатга айланганини кўрсатди.
Аввалги форумлар билан солиштирганда, бу йилги тадбирда иқтисодиётнинг анъанавий тармоқларидан ташқари, «яшил» энергетика, рақамли технологиялар, сунъий интеллект ва юқори технологик ишлаб чиқариш каби келажак соҳаларига йўналтирилган лойиҳалар салмоғи кескин ортгани кузатилди.
Ислоҳотларнинг қатъий кафолати ва стратегик дастур
Анжуманнинг энг муҳим, сиёсий ва иқтисодий жиҳатдан устувор воқеаси, шубҳасиз, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг концептуал маърузаси бўлди.
Давлат раҳбарининг нутқи шунчаки қутлов эмас, балки халқаро инвесторлар учун яқин ва узоқ истиқболга мўлжалланган аниқ йўл харитаси, стратегик дастур сифатида қабул қилинди.
Президент ўз маърузасида мамлакатда тадбиркорлик ва инвестиция муҳитини тубдан яхшилаш борасидаги қатъий сиёсий иродани яна бир бор намойиш этди.
Маърузанинг долзарблиги шундаки, унда инвесторларни энг кўп ўйлантирадиган учта асосий йўналиш – ҳуқуқий ҳимоя, инфратузилмавий кафолат ва макроиқтисодий барқарорлик масалаларига аниқ жавоблар берилди.
Давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган Англия ҳуқуқи тамойиллари асосида фаолият юритадиган махсус ҳуқуқий тартибнинг жорий этилиши ҳамда молия бозорини диверсификация қилиш мақсадида «Сукук» (ислом облигациялари) дастурининг йўлга қўйилиши форум қатнашчилари томонидан юқори қизиқиш билан кутиб олинди.
Бу ташаббуслар хорижий капитал вакилларига ўз активларининг дахлсизлиги ва қонун устуворлиги халқаро андозалар даражасида таъминланиши ҳақидаги энг олий кафолат бўлди.
Маърузада тилга олинган ҳар бир таклиф ва ташаббус Ўзбекистонда ислоҳотлар жараёни ортга қайтмас бўлиб тус олганини ва мамлакат глобал рақобатда ўз позициясини изчил мустаҳкамлаб бораётганини исботлади.
Европа билан иқтисодий кўприк: Албания Президентининг ташрифи ва унинг аҳамияти
V Тошкент халқаро инвестиция форумининг ўзига хос хусусиятларидан бири, унинг географияси Болқон ярим ороли ва Европа Иттифоқи ҳудуди томон кенгайгани бўлди.
Бу борада анжуманда Албания Президенти Байрам Бегайнинг шахсан иштирок этгани ва нутқ сўзлагани алоҳида геоиқтисодий аҳамиятга эга. Албания раҳбарининг форумдаги маърузаси Ўзбекистон ва Болқон минтақаси ўртасида янги иқтисодий дипломатия саҳифасини очиб берди.
Президент Байрам Бегай ўз чиқишида Ўзбекистоннинг Марказий Осиёдаги марказий ролини ва минтақавий интеграцияни таъминлашдаги фаол ҳаракатларини алоҳида эътироф этди.
Ушбу иштирок орқали томонлар нафақат икки томонлама савдо-иқтисодий алоқаларни ривожлантириш, балки янги логистик коридорлар яратиш, транспорт-транзит хабларини мустаҳкамлаш ва туризм салоҳиятини биргаликда юксалтириш имкониятларини муҳокама қилди.
Албания Жанубий-Шарқий Европа ва Ўртаер денгизи ҳавзасига чиқиш эшиги ҳисобланишини инобатга олсак, бу ҳамкорлик келгусида Ўзбекистон маҳсулотлари ва инвесторлари учун Европа бозорларига янги, муқобил йўлларни очишда амалий восита бўлиб хизмат қилади.
Тадбирнинг Ўзбекистон иқтисодиётини юксалтиришдаги амалий аҳамияти
Тўртинчи ва бешинчи иқтисодий ислоҳотлар тўлқини даврида ўтаётган ушбу форумнинг мамлакатимиз учун амалий аҳамиятини бир нечта муҳим омиллар орқали баҳолаш мумкин.
Биринчидан, тармоқларни модернизация қилиш ва инновацияларни жалб этиш. Халқаро брендлар ва трансмиллий компаниялар Ўзбекистонга нафақат молиявий маблағ, балки энг замонавий технологиялар, ноу-ҳау ва юқори бошқарув маданиятини олиб кирмоқда. Бу эса миллий маҳсулотларимизнинг жаҳон бозоридаги рақобатбардошлигини оширади.
Иккинчидан, янги иш ўринлари ва ижтимоий барқарорлик. Форум доирасида имзоланган миллиардлаб долларлик шартномалар юзлаб янги корхоналар, ишлаб чиқариш мажмуалари қурилишини англатади. Бу эса аҳоли, айниқса, ёшлар ва хотин-қизлар учун юқори даромадли, барқарор иш ўринлари демакдир.
Учинчидан, ҳудудларни мутаносиб ривожлантириш. Бу галги лойиҳаларнинг аксарияти фақатгина марказ ёки йирик шаҳарларда эмас, балки республикамизнинг чекка ҳудудлари, вилоят ва туманларида амалга оширилиши кўзда тутилган. Бу эса ҳудудлараро иқтисодий дисбалансни камайтиришга хизмат қилади.
Тўртинчидан, халқаро нуфуз ва кредит рейтингларининг яхшиланиши. Мазкур даражадаги анжуманнинг муваффақиятли ўтиши нуфузли халқаро рейтинг агентликлари (Fitch, Moody's, S&P) томонидан Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтинги ва инвестициявий жозибадорлик кўрсаткичлари ижобий баҳоланишига тўғридан-тўғри таъсир қилади.
Хулоса ўрнида, V Тошкент халқаро инвестиция форуми Ўзбекистоннинг иқтисодий суверенитети ва глобал ҳамкорликка очиқлиги тизимли, изчил ва қатъий эканини бутун дунёга намойиш этди. Ушбу тадбир шунчаки музокаралар майдони бўлиб қолмай, балки Ўзбекистон миллий иқтисодиётининг янги, юқори технологик ва инновацион босқичга ўтишини таъминловчи кучли катализаторга айланди.
Эндиликда, мамлакатимиздаги давлат бошқаруви органлари, иқтисодий идоралар ва кенг жамоатчилик олдида турган бош вазифа форумда эришилган келишувларни, имзоланган шартнома ва меморандумларни сўзсиз, ўз вақтида ва сифатли амалга оширишдир.
Зеро, Тошкентда билдирилган юксак ишонч ва киритилаётган ҳар қандай маблағ, Ватанимиз тараққиётига, халқимиз фаровонлигига ва Янги Ўзбекистоннинг порлоқ келажагига хизмат қилади.
Зулайҳо Акрамова,
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати