Янги Ўзбекистон — миллатлараро тoтувлик ва бағрикенглик диёри
Бугунги глобаллашув шароитида миллатлараро тотувлик, диний бағрикенглик ва ўзаро ҳурматни мустаҳкамлаш жамият барқарорлиги, тинчлик ва тараққиётнинг муҳим шартларидан бири ҳисобланади. Айниқса, турли миллат ва элат вакиллари истиқомат қилаётган Ўзбекистонда бу қадриятларни асраб-авайлаш, ёшлар қалбида бағрикенглик ва ҳамжиҳатлик туйғуларини қарор топтириш долзарб аҳамият касб этмоқда.
Бухоро шаҳридаги Асман университетида Олий Мажлис ҳузуридаги Фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлаш Жамоат фондининг Бухоро вилояти бўлинмаси ҳамкорлигида 16 ноябрь — Халқаро бағрикенглик куни муносабати билан “Ўзбекистон — умумий уйимиз” шиори остида “Янги Ўзбекистон — миллатлараро тотувлик ва бағрикенглик диёри” мавзусида маданий-маърифий тарғибот тадбири бўлиб ўтди. Унда соҳа мутасаддилари, Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Бухоро вилояти вакили ҳамда вилоятда фаолият юритаётган 12 та миллий-маданий марказ вакиллари, оммавий ахборот воситалари ходимлари, профессор-ўқитувчилар ҳамда талаба-ёшлар иштирок этишди.
Учрашувда Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида Янги Ўзбекистонни барпо этиш жараёнида инсон қадри, миллатлараро тотувлик, диний бағрикенглик ва фуқароларнинг тенг ҳуқуқлилигини таъминлашга қаратилаётган эътибор алоҳида таъкидланди. Зеро, давлатимиз раҳбари илгари сураётган ислоҳотлар мазмунида инсон манфаатлари, жамиятда ўзаро ишонч ва ҳамжиҳатлик муҳитини мустаҳкамлаш муҳим ўрин тутади.
Тадбирда қайд этилганидек, бағрикенглик инсоннинг миллати, тили, дини ва дунёқарашидан қатъи назар, унинг қадр-қиммати ҳамда ҳуқуқларини ҳурмат қилишда намоён бўлади. Бу тушунча фақат бошқаларга нисбатан сабрли муносабат билан чекланмайди. У ўзга фикрни тинглаш, турли маданиятларни англаш, келишмовчиликларни мулоқот орқали ҳал этиш ва камситиш ҳолатларига бефарқ бўлмасликни ҳам тақозо этади.

Шу маънода, бағрикенглик жамиятдаги тинчлик ва барқарорликни таъминловчи маънавий таянчдир. У инсонларни бир-биридан фарқли жиҳатларига қараб ажратиш эмас, балки умумий мақсадлар атрофида бирлаштиришга хизмат қилади.
Университет муҳити эса бу фазилатларни шакллантириш ва ривожлантиришда алоҳида аҳамиятга эга. Бир аудиторияда билим олаётган, илмий ва ижодий лойиҳаларда ҳамкорлик қилаётган турли миллат вакиллари ўзаро мулоқот орқали бир-бирининг қадриятларини яхшироқ англайди. Бундай ҳамкорлик ёшларда нафақат билим ва тафаккурни, балки ўзаро ҳурмат, масъулият ва умумий Ватан тақдирига дахлдорлик туйғуларини ҳам мустаҳкамлайди.
Учрашувда мамлакатимизда 130 дан ортиқ миллат ва элат, 16 та диний конфессия вакиллари истиқомат қилаётгани қайд этилди. Республика миқёсида фаолият юритаётган 157 та миллий-маданий марказ турли халқларнинг тили, миллий санъати, урф-одат ва анъаналарини сақлаш, ривожлантириш ҳамда келгуси авлодларга етказишга хизмат қилмоқда.
Бу рақамлар Ўзбекистоннинг кўп миллатли жамият эканинигина эмас, балки турли маданиятлар ва қадриятларнинг ўзаро уйғунлиги мамлакат маънавий бойлигининг муҳим қисми эканини ҳам англатади. Миллий ўзликни асраш ва умумий Ватанга дахлдорлик бир-бирини инкор этувчи эмас, аксинча, бойитувчи қадриятлардир. Ҳар бир халқнинг тили, маданияти ва тарихий хотирасига ҳурмат билан муносабатда бўлиш халқимиз бирлиги ва ўзаро ишончини мустаҳкамлайди.
Бухоро вилоятида ҳам 40 га яқин миллат ва элат вакиллари истиқомат қилиб, ҳудуднинг таълим, илм-фан, тадбиркорлик, санъат ва бошқа соҳалардаги тараққиётига муносиб ҳисса қўшиб келмоқда. Вилоятда фаолият юритаётган 12 та миллий-маданий марказ вакилларининг тадбирда иштирок этиши талабаларга турли халқларнинг миллий анъаналари, маданий мероси ва дўстлик алоқаларини бевосита мулоқот орқали англаш имконини берди.

Тадбирда Янги Ўзбекистонда фуқароларнинг миллати, тили ва динидан қатъи назар, тенг ҳуқуқлилигини таъминлаш, виждон эркинлиги ҳамда маданий ўзлигини сақлаш учун яратилган ҳуқуқий кафолатлар ҳақида сўз юритилди.
Мамлакатимизда таълимнинг ўзбек, қорақалпоқ, рус, тожик, қозоқ, қирғиз ва туркман тилларида олиб борилиши турли миллат вакилларининг она тилида билим олиш имкониятини таъминлаётгани таъкидланди. Миллий-маданий марказлар, “Дўстлик уйлари”, маданий-маърифий лойиҳалар ва ижодий учрашувлар эса тиллар, урф-одатлар ҳамда санъат анъаналарининг давомийлигини таъминлашга хизмат қилмоқда.
Виждон эркинлиги ҳар бир инсоннинг динга эътиқод қилиш ёки ҳеч қайси динга эътиқод қилмаслик ҳуқуқини қамраб олиши, бу борада мажбурлашга йўл қўйилмаслиги муҳим тамойил сифатида қайд этилди. Турли конфессиялар вакилларининг қонун доирасидаги фаолияти, диний қадриятларига амал қилиши ва ўзаро мулоқоти жамиятда ҳурмат ҳамда ишонч муҳитини мустаҳкамлаш билан узвий боғлиқдир.
Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Миллатлараро муносабатлар ва хориждаги ватандошлар масалалари бўйича қўмитасининг миллатлараро муносабатларни ривожлантириш, миллий-маданий марказларни қўллаб-қувватлаш ва ватандошлар билан алоқаларни мустаҳкамлашга қаратилган фаолияти ҳақида маълумот берилди.
Юртимизда Халқлар дўстлиги куни, Халқаро бағрикенглик куни ҳамда “Бағрикенглик ҳафталиги” доирасида ташкил этиладиган фестиваллар, давра суҳбатлари, кўргазмалар ва маърифий учрашувлар турли миллат ва дин вакилларини яқинлаштиришга хизмат қилаётгани таъкидланди.
Бундай тадбирларнинг аҳамияти, айниқса, ёшларнинг маданий хилма-хилликни ҳурмат қилиши, ўзга халқларнинг урф-одат ва қадриятларини англаши ҳамда умумий мақсадлар йўлида ҳамкорлик қилишида намоён бўлади. Зеро, бағрикенгликни ёшлар онгига сингдириш келажакда жамиятда ўзаро ишонч ва ҳамжиҳатликни сақлашнинг муҳим шартидир.

Диний соҳа ва миллий-маданий марказлар вакиллари, таълим муассасалари ҳамда оммавий ахборот воситалари ўртасидаги мулоқот бағрикенглик ғояларини кенг жамоатчиликка етказишда муҳим ўрин тутади. Ахборотни холис ва масъулият билан тарқатиш, миллий ёки диний мансублик асосида асоссиз умумлаштиришлардан сақланиш ҳам ўзаро ҳурмат маданиятининг ажралмас қисми ҳисобланади.
Учрашувда ёшларнинг ахборот маконидаги масъулиятига ҳам эътибор қаратилди. Ижтимоий тармоқларда миллий ва диний адоватни кучайтирувчи материалларга танқидий ёндашиш, хабарларни текшириш, инсон шаъни ва қадр-қимматини камситувчи муносабатларга йўл қўймаслик зарурлиги қайд этилди.
Бугун ахборот тез тарқаладиган замонда ҳар бир фуқаронинг сўзи ва муносабати жамиятдаги маънавий муҳитга таъсир кўрсатади. Шу боис, ёшларни ахборотни таҳлил қилишга, турли қарашларга ҳурмат билан муносабатда бўлишга ва масъулиятли мулоқотга ўргатиш бағрикенгликни амалда қарор топтиришнинг муҳим йўналишларидан биридир.
Асман университетида ўтказилган учрашув талабаларнинг миллатлараро муносабатлар ва диний бағрикенглик ҳақидаги билимларини бойитиш, уларда мулоқот маданияти, фуқаролик дахлдорлиги ва умуминсоний қадриятларга ҳурматни ривожлантиришга хизмат қилди.
Тадбир мазмунида “Ўзбекистон — умумий уйимиз” ғояси ҳар бир фуқаронинг тенг ҳуқуқи, ўз маданиятини ривожлантириш имконияти ва Ватан келажаги олдидаги умумий масъулияти билан узвий боғлиқ экани ўз ифодасини топди.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири