35 yilga — 35 ko‘chat
Daraxt — tabiatning oddiy bir ne’mati emas. U inson nafas oladigan havoni tozalaydi, iqlimni yumshatadi, tuproqni asraydi va eng muhimi, kelajak avlodga qoldiriladigan tirik merosdir.
Ayniqsa, ming yillik tarix va betakror me’moriy qiyofaga ega Buxoro singari qadimiy shaharda yashil hududlarni kengaytirishning ahamiyati yanada katta. Tarixiy obidalar bilan uyg‘un yashil makonlar shaharning nafaqat ekologik holatini yaxshilaydi, balki uning jozibasini ham oshiradi. Shu ma’noda O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan Buxoro shahrining qadimiy Eski shahar hududida tashkil etilgan “35 yilga — 35 ko‘chat” aksiyasi chuqur ramziy ma’noga ega bo‘ldi.
Aksiya doirasida Respublika O‘rmon xo‘jaligi agentligi, viloyat Ekologiya bosh boshqarmasi rahbariyati va xodimlari ishtirokida Eski shahar hududiga jami 35 tup manzarali daraxt ko‘chati ekildi. Aylant, chinor, gujum va yapon saforasi kabi daraxt turlarining tanlangani esa hududni yanada ko‘kalamzorlashtirish, uning ekologik holatini yaxshilash va estetik qiyofasini boyitishga xizmat qiladi.
35 yillik ulug‘ ayyomga bag‘ishlangan 35 tup ko‘chat — oddiy raqamlar uyg‘unligi emas. Har bir nihol — mustaqillik yillarining bir ramzi, kelajakka qaratilgan bir ezgu niyat, yashil va obod Buxoroga qo‘yilgan yana bir qadamdir.
Bugun mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilish, daraxtzorlarni ko‘paytirish va aholi uchun qulay ekologik muhit yaratish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangan. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan yurtimizda “Yashil makon” umummilliy loyihasi keng quloch yozib, hududlarni ko‘kalamzorlashtirish, daraxt ekish va ularni asrab-avaylash ishlari tizimli tus oldi. Bu tashabbusning mohiyati faqat ko‘chat ekish bilan cheklanmaydi. Asosiy maqsad — shahar va qishloqlarda ekologik barqarorlikni ta’minlash, yashil hududlarni kengaytirish, havo sifatini yaxshilash va aholi uchun sog‘lom hayot muhitini yaratishdir. Buxoroda o‘tkazilayotgan ana shunday aksiyalar ham davlat rahbari tomonidan ilgari surilayotgan “Yashil makon” g‘oyasining amaliy ifodasidir.
Ko‘chatni yerga qadalgan bir nihol debgina qarash mumkin emas. Uning ortida mehnat, e’tibor va mas’uliyat turadi. Ayni kunlarda havo haroratining yuqoriligi sababli ekilgan ko‘chatlarni parvarishlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Daraxtlar ildiz tizimi va tuprog‘i bilan birga ko‘chirib ekilgan bo‘lib, ularning yaxshi tutib ketishi uchun muntazam ravishda sug‘orish va parvarishlash ishlari amalga oshirilmoqda. Zero, ko‘chat ekish — bir kunlik tadbir, uni daraxtga aylantirish esa yillar davom etadigan mehnatdir.
Bugungi e’tibor va g‘amxo‘rlik ertaga soya-salqinlik, musaffo havo va go‘zal manzara sifatida o‘z samarasini beradi.
Eski shahar — Buxoroning yuragi. Bu yerda asrlar nafasi, ajdodlar xotirasi va betakror me’moriy muhit uyg‘unlashgan. Endilikda bu qadimiy manzaraga yashillik ham yanada ko‘rk bag‘ishlamoqda. Tarixiy obidalar atrofidagi obodonlashtirilgan va ko‘kalamzor hududlar shaharning sayyohlik jozibadorligini oshirish bilan birga, aholi va mehmonlar uchun yanada qulay muhit yaratadi.
Bugun qadimiy Buxoro ko‘chalarida qad rostlayotgan har bir daraxt ertangi kun manzarasining bir qismiga aylanadi. Balkim, bugun ekilgan chinorni yillar o‘tib bir bola soyasida kitob o‘qib o‘tirar. Balkim, yapon saforasi yonidan sayyohlar o‘tib, Buxoroning nafaqat tarixiy, balki ekologik qiyofasiga ham mahliyo bo‘lar. Daraxtning eng katta mo‘’jizasi ham shunda — u bugun ekiladi, ammo uning eng go‘zal mevasi kelajakka tegishli bo‘ladi. Mustaqillikning 35 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan mazkur aksiyaning eng ta’sirchan jihati ham ana shunda.
35 tup ko‘chat bugun yerga qadaldi. Ular kelajakda bolalarga soya, shaharga fayz, tabiatga naf va insonlarga musaffo havo bag‘ishlaydi. Shu ma’noda “35 yilga — 35 ko‘chat” aksiyasi mustaqillik bayramiga bag‘ishlangan oddiy tadbir emas, balki kelajak avlodga yo‘llangan ezgu tilakning tirik timsolidir.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
