Tinch okeanidagi Buyuk axlat yamoqlarini tozalash uchun 7,5 milliard dollar kerak bo‘ladi (+video)
“Ocean Cleanup” Tinch okeanini Buyuk axlat maydonidan butunlay tozalash loyihasini taqdim etdi. Mavjud texnologiyalar va jarayonni tashkil qilish bilan bu 10 yil va taxminan 7,5 milliard dollarni oladi, ammo loyiha uchun homiylar topilsa, ishni optimallashtirish va uni 5 yil va 4 milliard dollar ichida qondirish mumkin.
Hozirda Tinch okeanidagi axlat yamoqlarining hajmi 1,6 million kvadrat kilometrga baholanmoqda va og‘irligi taxminan 80 ming tonna teng. Ma’lumotlar har doim o‘zgarib turadi, chunki qoldiqlar to‘lqinlar tomonidan olib ketiladi va dog‘larning shakli beqarorlashadi . Bundan tashqari, ultrabinafsha nurlar va to‘lqinlar ta’sirida plastmassa mikroplastiklarga bo‘linadi, bu esa ifloslanish ko‘lamini sezilarli darajada oshiradi.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/q5AsTiewI2s" title="Tinch okeanidagi Buyuk axlat yamoqlarini tozalash uchun 7,5 milliard dollar kerak boʻladi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>“Ocean Cleanup” ma’lumotlariga ko‘ra, ular allaqachon bu joydan 454 ming kg axlat yig‘ishga muvaffaq bo‘lishgan. Va butun dunyo bo‘ylab suv tizimlaridan 12 million kg dan ortiq axlatlarni yig‘ib olishgan.
Chiqindilarni yig‘ish uchun uzunligi 2,2 km va chuqurligi 4 m bo‘lgan ikkita tirgak bilan tortilgan to‘r ishlatiladi. Loyiha AI yordamida okean monitoringi ma’lumotlarini tahlil qilib, plastmassa eng ko‘p to‘plangan joyni aniqlaydi. Chiqindi to‘g‘ridan-to‘g‘ri dengizga saralanadi va keyin qayta ishlashga yuboriladi. Bu yirik korxonalar uchun ularning atrof-muhitga bo‘lgan g‘amxo‘rligini ko‘rsatadigan yaxshi reklama bo‘lishi mumkin. Masalan, Kia avtomobil qismlari uchun qayta ishlangan okean plastmassasining birinchi partiyasini allaqachon yetkazib bergan.
Madinabonu Nasriyeva, Ulug‘bek To‘xtayev, O‘zA
