The National Interest: АҚШ 250 йиллигини бир қутбли дунё қулаши шароитида нишонламоқда
Рамзий 250 йиллиги арафасида Америка Қўшма Штатлари ташқи сиёсатини тубдан қайта кўриб чиқиши керак, деб ёзди “The National Interest” нашри.
Мақолада таъкидланишича, Вашингтон учун ягона “қоида кафолати” бўлиб хизмат қилган либерал халқаро тартибга доир аввалги услуб ниҳоят заифлашмоқда. Муаллифлар бутун дунё бўйлаб миллатчилик кескин кучайиши, ўрта кучлар дадиллашиши ва АҚШнинг иқтисодий устунлиги ҳақли равишда сусайишини ушбу тектоник силжиш сабаби сифатида келтирган:
– Келажакда Америка ўтмиш ойнаси бўлиши эҳтимолдан йироқ. Глобал Жануб мамлакатлари, Ҳиндистон, Туркия, Бразилия ва Яқин Шарқ ҳамда Жануби-шарқий Осиёдаги давлатлар минтақавий куч сифатида тобора кўпроқ тўлиқ мустақил сиёсат юритмоқда. Бу давлатлар фақат миллий манфаатга эътибор қаратмоқда, муқобил таъсир марказларини шакллантирмоқда ва энди Ғарб томонидан юкланган ўйин қоидасига бўйсуниш ниятида эмас.
Шу билан бирга миллатлараро институтлар Қўшма Штатлар, Хитой ва Россия каби қудратли давлатлар учбурчаги ичида шиддатли рақобатни кўрмоқда. Дунё жуда тез эски “таъсир доираси” ва куч мувозанати тизимига қайтмоқда. Бу эса муқаррар равишда янги минтақавий можаролар хавфини оширади.
Тадқиқотчилар фикрича, Пекин технология, саноат ишлаб чиқариши, сунъий интеллект сектори ва ноёб ер металларини назорат қилишда ташаббусни қўлга киритиб, Америка раҳбариятига жиддий қийинчилик туғдирмоқда.
Хулоса қилиб айтганда, “The National Interest” Оқ уй шошилинч тарзда янги глобал воқеликка мослашиши керак, деган хулосага келган. Вашингтон бир қутбли давр тугашини тан олиб, анчайин мураккаб, кўп қиррали дунё билан муносабатга кириша бошласагина, йирик глобал куч сифатидаги ролини сақлаб қола олади.
С.Раҳимов, ЎзА
