Хитойда никоҳ фирибгарлиги: “келин” ниқоби ортида миллионлаб юанлик схема
Уйланиш умидида Гуйжоу вилоятига борган Хитойлик 37 ёшли Ван Жуанга никоҳ агентлиги камтар, оилапарвар ва турмуш қуришга тайёр аёл топиб беришни ваъда қилди. Йигит таклиф этилган саккизинчи аёл билан никоҳдан ўтишга қарор қилди. Улар бир неча марта, ҳар гал 8-10 дақиқадан учрашган. Тўй ва келин учун берилган пулни қўшганда даъвогар жами 400-500 минг юань сарфлади. Никоҳдан бир неча ой ўтиб, қарз берганлар рафиқани қидира бошлади ва Ван жувоннинг ўтмиши ҳақида айтилмаган кўплаб маълумотларни билиб олди.
Бу тасодиф ҳолат эмас. Хитойда “тезкор никоҳ” аталмиш бу усул қисқа вақтда оила қуришни истаган эркакларга мўлжалланган. Айниқса жуфт топиш қийин ҳисобланган кичик шаҳар-қишлоқларда кўплаб йигитлар шундай агентликка мурожаат қилишади. Айни вазият мамлакатдаги жиддий гендер номутаносиблиги билан ҳам боғлиқ: ҳозир Хитойда эркаклар аёллардан 30 миллион нафар кўп. Айрим ҳудудларда келин учун бериладиган анъанавий маблағ ҳам оила зиммасидаги сезиларли молиявий юкка айланган.
Фирибгарлик кўлами кенгайгач, муаммо давлат идоралари эътиборига тушди. 2024 йил январдан 2025 йил мартгача прокурорлар никоҳ агентликлари билан боғлиқ жиноят бўйича 1 546 шахс иштирок этган иш билан шуғулланган. Жорий ой беш давлат идораси соҳа бўйича мамлакат миқёсида текширув бошлади. Масалан, бир агентлик караоке клубида ишлайдиган аёллардан “келин” сифатида фойдаланиб, 128 нафар жабрланувчидан 2,5 миллион юандан ортиқ пул олгани хабар қилинди.
Муаммонинг яна бир томони бор: бундай никоҳдан сўнг пулни қайтариш жуда қийин. Ван агентлик офисига қайтиб борганда, ходимлар ғойиб бўлган экан. Адвокат Фань Бинхе таъкидлашича, айнан шу турдаги никоҳ фирибгарлиги учун алоҳида жиноят таркиби мавжуд эмас. Жабрланувчи “турмуш ўртоғи” бошданоқ унинг пулини олишни мақсад қилганини исботлаши керак. Яъни, фирибгарлик билан оддий никоҳ можароси ўртасидаги чегарани аниқлаш қийин.
Мусулмон Зиё, ЎзА
