Европа музейларида Ислом цивилизацияси марказининг замонавий ечимлари татбиқ этилади
Президент Шавкат Мирзиёевнинг шахсий ташаббуси билан ташкил этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази дунё жамоатчилигининг эътиборини жалб қилишда давом этмоқда. Бу уникал комплекс Ўзбекистоннинг маданий дипломатиясида муҳим босқичга айланди. Халқаро алоқалар ривожланиб бораётган шароитда Марказга Сербия Маданият вазирлиги делегацияси ташриф буюрди. Делегацияга Сербия маданият вазирлиги давлат котиби Лав Пайкич раҳбарлик қилди, унинг билан Миллий музей директори ва Тарихий музейнинг вақтинча директори ҳамроҳлик қилди.
Ташриф давомида делегация Марказ экспозициялари билан танишди. Уларнинг эътиборини, айниқса, «Цивилизациялар – Шахслар – Кашфиётлар» лойиҳасининг илғор илмий концепцияси ва сунъий интеллект ҳамда робототехникадан фойдаланиб экспозицияларни жонлантиришга қаратилган инновацион технологик ечимлар ўзига жалб қилди.
Лав Пайкич аватарлар ва виртуал реаллик каби инновацион ечимларнинг жорий этилишининг аҳамиятини таъкидлаб, улар музей экспозицияларини қабул қилишни сезиларли даражада яхшилай олишини қайд этди. Ушбу технологиялар, айниқса ёшлар аудиторияси учун жозибадор бўлиб, муҳим қадам саналади. Пайкич Ислом цивилизацияси маркази мисолида бу инновациялар тарихий шахсларни жонлантириш, қизиқарли ва тушунарли экспозициялар яратиш учун муваффақиятли қўлланилаётганини келтириб, шу каби технологиялар Сербия музейларига ҳам киритилади ва кўпроқ ташриф буюрувчиларни жалб қилишига умид билдирди.
Саёҳатнинг асосий мавзуларидан бири Ислом цивилизацияси маркази раҳбарияти ва Сербия делегацияси ўртасидаги музокаралар бўлди. Марказ директори Фирдавс Абдухалиқов меҳмонларга лойиҳанинг илмий ва концептуал асослари ҳақида маълумот берди ва бунинг барчаси Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ғоялари туфайли ҳақиқатга айланганини, у Марказга бир неча маротаба ташриф буюрганини ва музей концепциясини ишлаб чиқишда шахсан иштирок этганини таъкидлади. Томонлар маданий меросни муҳофаза қилиш, замонавий экспозицион ечимларни жорий қилиш ва музей фаолиятини модернизация қилиш соҳасида ҳамкорлик имкониятларини муҳокама қилди.
Сербия томони Марказ тажрибасини ўз музейларида қўллашда, айниқса Миллий музейни ва қурилаётган Тарихий музейни модернизация қилиш жараёнида жонли қизиқиш билдирди. Сербияга ўзбек мутахассисларини жалб этиш орқали илғор илмий ва техник ечимларни татбиқ этиш учун аниқ қадамлар таклиф қилинди. Сербиялик ҳамкасблар Марказнинг амалий тажрибасидан фойдаланишга тайёр эканликларини ва музей экспозицияси сифатини яхшилаш ҳамда маданий объектларни реставрация қилишда қўллашини қайд этди.
Лав Пайкич ўз таассуротларини бўлишиб, таъкидлади:
«Бу марказ фақат музей эмас, балки меъморий ажойиб асар. Сунъий интеллект ва инновацион технологиялар экспозицияларни жонлантириб, ташриф буюрувчилар учун уникал тажриба яратади. Бу ёндашув бошқа мамлакатлар учун намуна бўлиши ва илм, санъат ҳамда технологияни уйғунлаштирган янги маданий маконларни яратишга илҳом бахш қилиши мумкин».
Ташриф якунида делегация «Фахрий меҳмонлар китоби»да ўз таассуротларини қолдирди ва дунё музейларида сақланаётган Ўзбекистон маданий мероси ҳақидаги уникал китоб тўпламни совға сифатида олди.
Сербия Ислом цивилизацияси маркази билан ҳамкорликни давом эттириш ва маданий ҳамда илмий алмашув доирасида ўзаро амалий ҳамкорликни кенгайтиришга тайёрлигини билдирди. Томонлар маданий меросни сақлаш, экспонатларни реставрация қилиш ва музей соҳасига замонавий технологияларни жорий қилиш бўйича аниқ лойиҳаларни амалга оширишга келишиб олди.
Ушбу ташриф Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги дипломатик ҳамкорликнинг давоми бўлди, бу Сербия Президенти Александр Вучичнинг 2025 йил октябрдаги ташрифи билан бошланган эди.
Сафар давомида Вучич чин дилдан қўллаб-қувватлаш сўзларини айтди:
“Мен бунга ўхшаш марказни аввал ҳеч қаерда кўрмаганман. Ислом цивилизацияси маркази ниҳоятда замонавий ва ажойиб усулда бунёд этилган. Мен бугун жуда кўп нарсани ўргандим ва албатта бу ерга яна қайтаман. Мен сербиялик барча ватандошларимга шундай деган бўлардим: “Азизларим, мен жуда катта хато қилганман, чунки Ўзбекистонга илгари ҳеч қачон келмаганман. Илтимос, имкон қадар тезроқ бу юртни кўриш учун келинглар.”
ЎзА
