Аҳоли кредитлари 240 триллион сўмга яқинлашди: энг катта улуш ипотекага тўғри келмоқда
Аҳолининг банк хизматларига, хусусан, кредит маҳсулотларига бўлган талаби сақланиб қолмоқда. 2026 йил 1 август ҳолатига жисмоний шахсларга ажратилган банк кредитлари қолдиғи қарийб 240 триллион сўмга етди.
Марказий банкимаълумотларига кўра, аҳолининг банклардан олган кредитлари қолдиғи 239 триллион 801 миллиард сўмни ташкил этган. Бу йил бошидаги кўрсаткичга нисбатан 8,9 фоизлик ўсишни англатади. Аҳоли кредитлари таркибида энг катта улуш ипотека кредитларига тўғри келмоқда. Хусусан, 2026 йил 1 август ҳолатига ипотека кредитлари қолдиғи 88 триллион 147 миллиард сўмни ташкил этган.
Бу жами аҳоли кредитларининг 36,8 фоизи демакдир. Бошқача айтганда, жисмоний шахсларга берилган ҳар 100 сўмлик кредитнинг қарийб 37 сўми уй-жой хариди ёки ипотека мажбуриятларини молиялаштиришга йўналтирилган. Аҳоли кредитлари таркибида кейинги йирик йўналишни микроқарзлар ташкил этмоқда. Уларнинг қолдиғи 51 триллион 141 миллиард сўмга етган.
Йил бошидан буён микроқарзлар ҳажми 4,7 фоизга, яъни 2 триллион 278 миллиард сўмга ошган. Бу аҳолининг нисбатан кичик миқдордаги, тезкор молиявий маблағларга бўлган эҳтиёжи юқори эканини кўрсатади. Аҳоли учун тақдим этилаётган кредит маҳсулотлари орасида энг юқори ўсиш кредит карталари ва овердрафтларда кузатилган.
Йил бошидан буён ушбу турдаги кредитлар қолдиғи 33,5 фоизга, яъни 1 триллион 484 миллиард сўмга кўпайиб, 5 триллион 914 миллиард сўмга етган. Бу кўрсаткич банкларнинг аҳоли учун кредитдан фойдаланишнинг янада мослашувчан шаклларини таклиф этаётганини кўрсатади. Бироқ кредит карталари ва овердрафтлар бўйича қарздорликнинг тез ўсиши аҳоли зиммасидаги кредит мажбуриятларини оқилона бошқариш масаласини ҳам долзарб қилади.
Умуман, аҳоли кредитлари қолдиғининг 240 триллион сўмга яқинлашиши банклар томонидан жисмоний шахсларни молиялаштириш кўлами кенгайиб бораётганидан далолат беради. Кредит портфелида ипотеканинг катта улуши уй-жой молиялаштиришининг аҳоли кредитларидаги муҳим ўрнини кўрсатса, микроқарзлар, кредит карталари ва овердрафтларнинг ўсиши аҳолининг қисқа ва ўрта муддатли молиявий эҳтиёжлари ҳам юқори эканини англатади.
Шаҳноза Маматуропова, ЎзА
