Buxoro kelajak sari intilayotgan navqiron va betakror maskandir
Qadimiy va navqiron Buxoroga kelayotgan sayyohlar oqimi uning nafaqat tarixini, balki bugungi taraqqiyotini ham namoyon etmoqda.
Ba’zi shaharlar borki, ularga bir bor tashrif buyurgan inson u yerdan shunchaki xotira bilan emas, balki butun bir tarix nafasini his etgan holda qaytadi. Buxoro ana shunday noyob maskanlardan. Bu zaminda har bir ko‘cha, har bir gumbaz, har bir qadimiy madrasa va ziyoratgoh asrlar qaridan so‘zlaydi. Biroq bugun Buxoro faqat o‘tmishning bebaho yodgorliklarini asrab kelayotgan shahar emas. U tarix va zamonaviylik uyg‘unlashgan, turizm, xizmat ko‘rsatish va tadbirkorlik jadal rivojlanayotgan zamonaviy sayyohlik markaziga aylanmoqda. Bu o‘zgarishlarni raqamlar ham yaqqol tasdiqlaydi.
2026-yilning dastlabki 8 oyida Buxoroga 1 million 753 mingdan ziyod xorijiy sayyoh tashrif buyurdi. Shuningdek, respublika hududlaridan 3,5 milliondan ortiq mahalliy sayyoh Buxoroni o‘zining sayohat manzili sifatida tanladi.
Bu shunchaki statistik ko‘rsatkich emas. Bu — Buxoroning xalqaro va ichki turizm xaritasidagi nufuzi tobora ortib borayotganining muhim belgisi. Kechagina bir necha tarixiy obida atrofida jamlangan sayyohlik oqimi bugun shaharning mehmonxonalari, mehmon uylari, restoranlari, hunarmandchilik maskanlari, transport va boshqa xizmat ko‘rsatish tarmoqlariga ham katta harakat bag‘ishlamoqda.
Turizmning rivojlanishi, avvalo, sayyoh uchun munosib sharoit yaratishni talab etadi. Buxoroda bu yo‘nalishdagi ishlar ham izchil davom etmoqda.
Joriy yilning 8 oyida hududda 65 ta yangi joylashtirish vositasi faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Ular orasida 8 ta mehmonxona, 7 ta xostel va 48 ta oilaviy mehmon uyi bor.
Bu raqamlarning zamirida yana bir muhim jihat bor. Ya’ni, turizm rivoji nafaqat yirik investitsiya loyihalari, balki oddiy oilaviy tadbirkorlik uchun ham yangi imkoniyatlar yaratayotganini ko‘rish mumkin. Xonadonda mehmon qabul qilish, milliy taomlar tayyorlash, hunarmandchilik buyumlarini taklif etish, mahalliy ekskursiya xizmatlarini tashkil qilish kabi yo‘nalishlar aholi daromadlarini oshirish bilan birga, Buxoroning o‘ziga xos mehmondo‘stlik muhitini ham yanada boyitmoqda.
Shu bilan birga, hududda 32 ta yangi turoperator va turagent faoliyati boshlandi. Bu esa sayyohlik xizmatlari bozorida raqobat va xizmatlar xilma-xilligi kengayib borayotganidan dalolat beradi.
Turizmni faqat sayyohning kelib, tarixiy obidalarni tomosha qilishi bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Bir xorijiy mehmon Buxoroga kelar ekan, u mehmonxonada tunaydi, ovqatlanadi, transport xizmatidan foydalanadi, gid yollaydi, hunarmandchilik mahsulotlarini xarid qiladi, milliy madaniyat bilan tanishadi. Demak, bir sayyoh ortidan o‘nlab xizmat turlariga talab paydo bo‘ladi.
Shu ma’noda Buxoroga kelayotgan millionlab mehmonlar — hudud iqtisodiyoti uchun ham ulkan harakat demakdir. Yangi mehmonxona — yangi ish o‘rni. Yangi turoperator — yangi xizmat. Yangi sayyoh — tadbirkor uchun yangi mijoz. Yangi turistik yo‘nalish esa mahalliy aholi uchun yangi daromad manbai.
Shu bois bugun turizmni rivojlantirish masalasi Buxoroda faqat sayyohlik sohasining vazifasi emas, balki iqtisodiyot, bandlik, tadbirkorlik, madaniyat va hudud infratuzilmasi bilan chambarchas bog‘liq jarayon sifatida namoyon bo‘lmoqda. Bunday natijalar mamlakatimizda turizm sohasini strategik yo‘nalish sifatida rivojlantirishga qaratilgan davlat siyosati bilan hamohang.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan turizmni iqtisodiyotning muhim drayveriga aylantirish, turistik salohiyatdan samarali foydalanish, yangi turistik mahsulotlar yaratish, xizmatlar sifatini oshirish, tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash va hududlarning sayyohlik imkoniyatlarini keng namoyon etishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Buxoro misolida bu siyosatning amaliy samarasini ko‘rish mumkin. Asrlar davomida dunyo sivilizatsiyasiga munosib hissa qo‘shgan shahar endi o‘zining tarixiy brendini zamonaviy turizm imkoniyatlari bilan uyg‘unlashtirib, yangi taraqqiyot bosqichiga qadam qo‘ymoqda.
E’tiborlisi, yil yakuniga qadar Buxoroga 3,5 milliondan ortiq xorijiy va qariyb 5,5 million mahalliy sayyoh tashrifi kutilmoqda.
Agar bu ko‘rsatkichlar amalda ta’minlansa, Buxoro bir yilning o‘zida millionlab insonlar uchun nafaqat tarixiy meros, balki zamonaviy sayyohlik imkoniyatlarini namoyon etgan ulkan turistik makonga aylanadi.
Biroq raqamlar qanchalik katta bo‘lmasin, asosiy masala — ularning ortida qanday sifat va mazmun turganida. Sayyoh Buxoroga kelib, uning obidalarini ko‘ribgina qolmasligi, shaharning ruhini his qilishi, milliy taomlaridan tatib ko‘rishi, hunarmandlar mahoratiga guvoh bo‘lishi, mahalliy aholi mehmondo‘stligidan bahramand bo‘lishi va yana bir bor kelish istagi bilan qaytishi muhim. Chunki haqiqiy turizm — bu faqat mehmonlarni ko‘paytirish emas. Bu — mehmon qalbida Buxoroga muhabbat uyg‘otish san’ati. Buxoro bugun ana shu yuksak maqsad sari dadil odimlamoqda.
Ko‘hna shaharning ming yillik devorlari kechagi tarixni asrayotgan bo‘lsa, bugungi yangi mehmonxonalar, turistik marshrutlar, tadbirkorlik sub’ektlari va zamonaviy xizmatlar uning ertangi qiyofasini yaratmoqda. Zero, Buxoro — faqat o‘tmishga qarab yashaydigan shahar emas. U o‘zining buyuk tarixidan kuch olib, kelajak sari intilayotgan, dunyoga yanada keng ochilayotgan navqiron va betakror maskandir. Shu ma’noda Buxoroga kelayotgan har bir sayyoh — tarixga tashrif buyurgan mehmon emas, balki bu muqaddas zaminning bugungi taraqqiyotiga guvoh bo‘layotgan dunyo fuqarosidir.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
