Ўзбекистон – Корея: янги лойиҳалар сари
Жиззах вилоятининг Корея Республикаси билан алоқалари тобора чуқурроқ мазмун касб этмоқда.
Жорий йилнинг 9–13 сентябрь кунлари Жиззах вилояти ҳокими ўринбосари Бекзод Эгамов бошчилигидаги делегациянинг Корея Республикасига амалий ташрифи доирасида Сеул шаҳрида ўтказилган учрашувлар ҳам бу жараённинг навбатдаги муҳим босқичи бўлди. Мулоқотларда вилоятнинг саноат, қишлоқ хўжалиги, юқори технологиялар ва логистика соҳаларидаги имкониятлари хорижий ҳамкорларга тақдим этилди. Аммо ташрифнинг асосий қиймати тақдимотларнинг ўзида эмас, уларнинг аниқ ташаббус ва келишувларга айланганида намоён бўлди.
Хусусан, юқори технологиялар соҳасида фаолият юритувчи “Sensorview” компанияси билан музокараларда Жиззахда яримўтказгичлар, юқори технологик кабеллар, электрон қурилмалар ҳамда 5G/6G технологияларига мос Wi-Fi роутерлар ишлаб чиқариш имкониятлари муҳокама қилинди. Бу йўналишлар оддий ишлаб чиқариш эмас, юқори қўшилган қиймат яратишга қодир технологик занжирни шакллантириш нуқтаи назаридан аҳамиятли.
Музокараларда BYD, ADM Jizzakh (KIA) ва атом электр станцияси ҳудудлари атрофида барпо этилиши режалаштирилаётган саноат зоналари ҳам компания учун истиқболли майдонлар сифатида кўриб чиқилди. Энг муҳими, гап умумий ният ҳақида эмас: “Sensorview” вакилларининг октябрь ойида Жиззахга амалий ташрифини ташкил этиш бўйича дастлабки келишувга эришилди. Демак, Сеулда бошланган мулоқотнинг кейинги манзили Жиззах.
Қишлоқ хўжалигидаги ҳамкорлик эса технологиянинг бевосита самарасига қаратилди. “Riva Company” билан табиий вулқон тоғ жинсларини қайта ишлаш асосида тайёрланадиган экологик тоза биомаҳсулотларни вилоятда синовдан ўтказиш бўйича келишувга эришилди. Мазкур маҳсулотлар тупроқ унумдорлигини ошириш, намликни сақлаш ва шўрланишнинг олдини олишга хизмат қилиши кўзда тутилмоқда. Сентябрь-октябрь ойларида ўтказиладиган тажриба-синов натижалари технологияни кенгроқ жорий этиш масаласида муҳим мезон бўлади.
Инвестицияни жалб қилишда молиявий механизмлар ҳам алоҳида ўрин тутади. Шу боис “KR Investment & Securities” компанияси билан учрашувда Жиззахда амалга ошириш учун 6 та аниқ инвестиция лойиҳаси тақдим этилгани эътиборга молик. Корея томонининг ушбу лойиҳаларни ўз инвесторлари ва ҳамкорларига тақдим этиш, истиқболли таклифлар бўйича музокараларни давом эттиришга тайёрлиги эса ташрифнинг молиявий ҳамкорлик нуқтаи назаридан ҳам амалий аҳамиятини оширди.
Яна бир муҳим қадам “K-Farm Solutions” компанияси билан боғлиқ. Томонлар Жиззахда органик ўғит ишлаб чиқариш бўйича қиймати 15 миллион АҚШ доллари бўлган пилот лойиҳани амалга оширишга келишиб олди. Корея технологиялари асосида йўлга қўйиладиган ишлаб чиқариш нафақат ички эҳтиёжни таъминлаш, балки маҳсулотларни экспорт бозорларига йўналтириш имкониятини ҳам назарда тутади. Шу жиҳатдан мазкур ташаббус агросаноат салоҳиятини инвестиция ва технология билан уйғунлаштиришга хизмат қилиши мумкин.
Ташриф доирасида 11 сентябрь куни Сеулда ўтказилган Биринчи Ўзбекистон – Корея ҳудудлараро ҳамкорлик форуми ҳам муҳим мулоқот майдонига айланди. Унда Жиззах вилоятининг саноат, қишлоқ хўжалиги, қурилиш материаллари, логистика ва туризм соҳаларидаги инвестициявий имкониятлари тақдим этилди. Форум доирасида “Sensorview”, “K-Farm Solutions” ҳамда “Donghae” эркин савдо зонаси бошқарув агентлиги вакиллари билан Корея тажрибаси асосида эркин иқтисодий зоналарни ташкил этиш, уларни самарали бошқариш ва кореялик инвесторларни Жиззахга жалб қилиш масалалари муҳокама қилинди. Кореялик тадбиркорлар билан B2B учрашувларда эса қатор инвестициявий ташаббуслар юзасидан дастлабки музокаралар олиб борилди.
Аслида, ташриф натижаларини бир нечта рақам билан ифодалаш мумкин: 6 та аниқ инвестиция лойиҳаси, қиймати 15 миллион АҚШ доллари бўлган пилот лойиҳа, янги технологияларни Жиззахда синовдан ўтказиш, октябрь ойида “Sensorview” вакилларининг ташрифи. Бироқ бу рақамлар ортида янада муҳим жараён бор – Жиззах инвестицияни шунчаки маблағ сифатида эмас, балки янги технология, замонавий ишлаб чиқариш ва экспорт имконияти билан бирга қабул қилишга интилмоқда.
Шу боис Сеулдаги музокараларнинг энг муҳим натижаси бугун имзоланган ёки келишилган ҳужжатлар сони эмас. Асосий натижа мулоқотнинг аниқ манзилга, ғоянинг лойиҳага, лойиҳанинг эса амалий қадамга айланаётганида. Жиззах учун Корея билан ҳамкорликнинг янги босқичи ана шу жиҳати билан аҳамиятли: бу ерда инвестиция ортидан технология, технология ортидан ишлаб чиқариш, ишлаб чиқариш ортидан эса янги бозорларга чиқиш имконияти кўринмоқда.
Абдужалол Қаюмов,
ЎзА мухбири
