Табиатга зарар етказилди

Табиат – инсонга берилган бебаҳо неъмат. Уни асраш эса фақат экологларнинг эмас, ҳар бир фуқаронинг бурчи. Айниқса, чўл ҳудудларида тупроқни шамол эрозиясидан ҳимоя қиладиган, экологик мувозанатни сақлашда муҳим аҳамият касб этадиган саксовул каби ўсимликларни асраш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан биридир.

Сўнгги йилларда мамлакатимизда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, яшил ҳудудларни кенгайтириш, чўлланиш ва ерларнинг деградациясига қарши курашишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Давлат раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси, кўкаламзорлаштириш ва экологик барқарорликни таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар замирида ҳам ана шу эзгу мақсад мужассам.

Бироқ табиатга муносабатда масъулиятсизликка йўл қўйиш ҳолатлари ҳали ҳам учраб турибди.

Бухоро вилояти Ромитан тумани Газли шаҳри ҳудудида Экология инспекторлари ҳамда ўрмон хўжалиги ходимлари томонидан ўтказилган назорат рейди давомида ана шундай қоидабузарликлардан бири аниқланди. Фуқаро Б.А. томонидан саксовулни ноқонуний кесиш ҳолатига чек қўйилди.

Саксовул – шунчаки чўлда ўсадиган оддий ўсимлик эмас. У қумларни мустаҳкамлаш, чўл ҳудудларида экологик мувозанатни сақлаш, шамол таъсирида тупроқнинг кўчиши ва чанг-тўзонларнинг тарқалишини камайтиришда муҳим ўрин тутади. Шу боис уни ноқонуний кесиш нафақат бир туп дарахтнинг йўқотилиши, балки табиатга етказилган зарар сифатида баҳоланади.

Аниқланган ҳолат юзасидан фуқаро Б.А.га нисбатан Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 79-моддаси 1-қисмига асосан 11 миллион сўм миқдорида жарима белгиланди.

Бундан ташқари, табиатга етказилган зарар 6 миллион 200 минг сўм миқдорида ҳисобланди.

Ҳуқуқбузарлик содир этишда фойдаланилган автотранспорт воситаси эса белгиланган тартибда жарима майдончасига жойлаштирилди.

Бу рақамлар ортида оддий жарима эмас, балки табиатга етказилган зарарнинг ҳуқуқий ва иқтисодий баҳоси турибди. Яъни табиат бойлигига бепарво муносабатда бўлишнинг оқибати бор. Қонунбузарликка кўз юмиш эса экологик муаммони янада чуқурлаштириши мумкин.

Бугун бир туп саксовулни кесиш кимгадир арзимасдек туюлиши мумкин. Аммо юзлаб, минглаб ҳолатлар такрорланса, унинг оқибати чўл экотизимига, тупроққа, ҳавога ва охир-оқибат инсон саломатлигига таъсир кўрсатиши мумкин.

Шу маънода, экологик назорат тадбирларининг кучайтирилаётгани муҳим аҳамиятга эга. Бундай рейдлар нафақат ҳуқуқбузарликни аниқлаш, балки аҳоли ўртасида табиатга нисбатан масъулиятли муносабатни шакллантиришга ҳам хизмат қилади.

Давлат раҳбари томонидан илгари сурилаётган экологик ташаббусларнинг моҳияти ҳам айнан шунда – юртимизни янада кўкаламзор, яшил ва экологик барқарор ҳудудга айлантириш, табиий бойликларни келажак авлод учун асраб-авайлаш.

Шундай экан, табиатни муҳофаза қилишни фақат жарима ёки жазодан қўрқиш билан эмас, аввало, фуқаролик масъулияти билан боғлаш зарур.

Чунки кесилган бир туп саксовулнинг ўрнини тиклаш учун йиллар керак бўлади. Аммо уни асраш бир лаҳзалик тўғри қарордан бошланади.

Табиат бизга омонат. Уни асраш эса бугунги авлоднинг эртанги кун олдидаги энг катта масъулиятларидан биридир.

Зариф Комилов, ЎзА мухбири