Соя театрида эртак-пьеса саҳналаштирилмоқда
Наманган вилояти қўғирчоқ театрида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 26 майдаги “Маданият ва санъат соҳасининг жамият ҳаётидаги ўрни ва таъсирини янада ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони ижроси доирасида халқаро ҳамкорлик алоқаларига алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Энг яхши спектакллари билан Қирғиз Республикаси, Тожикистон ва Қозоғистонда ижодий сафарларда бўлган театр жамоаси туркиялик таниқли режиссёр, кўплаб драматургия ва ижодий лойиҳалар, театр бўйича семинар, халқаро фестивалларда ҳакамлар ҳайъати аъзоси ёки кузатувчи сифатида қатнашиб келаётган Нурхан Услу билан ижодий ҳамкорлик соҳасида келишувга эришди.
Ижодий сафар билан юртимизга келган қардош юрт санъаткори томонидан турк драматурги Самед Беҳренгининг “Кичик Қора балиқ” эртак-пьесасини Соя театри йўналишида саҳналаштиришга киришилди.
– Ушбу бўлажак спектаклнинг эътиборга молик жиҳати шундаки, энг аввало, театримиз жамоаси театр санъати ривожланган давлат – Туркия жумҳурияти билан ижодий ҳамкорлик қилиш, ижодий сафарлар ташкил этиш, театр санъатини ривожлантиришда тажриба алмашиш ва маданий ҳамкорлик йўлга қўйилади, – дейди Наманган вилояти қўғирчоқ театри директори Озода Усмонова. – Водий театрлари учун илк бора хорижий мутахассислар билан ишлаш имконияти туғилади. Кичкинтой болажонларимиз театр санъатининг яна бир мўъжизавий кўриниши – Соя театри спектаклидан баҳраманд бўладилар. Бу уларда театр санъатига бўлган қизиқиш, иштиёқни кучайтиради. Муҳими, театримиз репертуаридан халқаро миқёсда ўтказиладиган фестиваль, кўрик-танловларда иштирок этадиган спектакль ўрин олади.
Соя театри – ўзбек халқ қўғирчоқ театрининг тури. Хитойда бундан 1700 йил олдин визуал санъатнинг шакли – соя театри фаолият юритган. У ҳақида Алишер Навоийнинг “Ҳайратул-аброр” достонида ҳам баён этилган. Соялар театри XIV-XVI асрларда яхши тараққий этган.
Қўғирчоқлар чарм ёки тахтадан ясси қилиб ишланган, кийим-кечаклари тикилган ва ранг билан безатилган. Қўғирчоқлар дастчўпларга ўрнатилиб, уларни ҳаракатлантириш ва бўғинларига боғланган ипларини тортиш орқали улар жонланган. Томошалар кечқурун ва тунда бино ичида кўрсатилган. Улар юпқа оқ парда ортида, унга жуда яқин масофада ҳаракатлантирилган. Қўғирчоқларнинг ортидан шам ўрнатилган ёки зиғир ёғи қуйилган бир неча фонуслар ёритиб турган. Натижада қўғирчоқларнинг акси пардага тушган. Соя театри томошаларида қаҳрамонлик достонларининг сюжетлари акс эттирилган ва у кўпинча саройларда кўрсатилган.
Шу тариқа, Наманган вилояти қўғирчоқ театри ёш бўлишига қарамай, юксак марралар сари навқирон жамоаси ва малакали мутахасисслари билан дадил илдам бормоқда. Мақсад битта – болажонларимизни билимдон, маданиятли ва юксак маънавиятли бўлиб вояга етишларида хизмат қилиш. Чунки болажонлар эртамиз эгалари, уларни баркамол инсон этиб тарбиялаш эса бахтли ва фаровон келажагимиз кафолатидир.
Оқилхон Дадабоев, ЎзА мухбири
