Қадимий ва навқирон Бухорода Озарбайжон наволари
Баъзан биргина куй қалбларни яқинлаштиради, биргина қўшиқ тиллар ва чегаралар оша инсонларни бирлаштиради. Санъатнинг мўъжизаси ҳам шунда — у халқларнинг қалбига йўл топади, тарихини ҳис эттиради, қадриятларини англатади. Бухоро шаҳрида бўлиб ўтаётган “Озарбайжон маданияти кунлари” доирасида қадимий “Кўкалдош” мадрасасида ташкил этилган навбатдаги концерт дастури ана шундай эзгу туйғуларни ўзида мужассам қилди.
Тарих нафаси уфуриб турган масканда янграган озарбайжон миллий куй-қўшиқлари икки қардош халқнинг муштарак қадриятлари, бой маънавий мероси ва самимий дўстлигини яна бир бор намоён этди. Бу шунчаки концерт эмас, балки санъат тилидаги мулоқот, маданиятлар учрашуви ва халқларнинг бир-бирига бўлган ҳурмат-эҳтиромини ифода этган маънавий тадбир бўлди.
Ўзбекистон ва Озарбайжонни асрлар давомида шаклланган тарихий яқинлик, муштарак маънавий илдизлар, миллий урф-одатлар ва қадриятлар бирлаштириб туради. Икки халқнинг тили, адабиёти, мусиқаси ва санъатидаги ўхшаш жиҳатлар уларнинг руҳий яқинлигини намоён этади. Бундай муштараклик эса бугунги ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш учун муҳим маънавий замин бўлиб хизмат қилмоқда.
“Кўкалдош” мадрасасида ўтказилган концерт дастури ҳам ана шу яқинликнинг амалий ифодасига айланди. Озарбайжон санъаткорлари томонидан тақдим этилган миллий куй-қўшиқлар, жозибали ижролар ва бадиий чиқишлар томошабинларга қардош халқ маданиятининг ўзига хос қирраларини ҳис этиш имконини берди. Ҳар бир оҳангда миллий руҳ, ҳар бир ижрода авлодлардан авлодларга ўтиб келаётган анъаналарга садоқат мужассам эди.
Санъат асарини фақат тинглаш мумкин деб ўйлаш хато. Уни ҳис қилиш, ундаги халқнинг орзу-интилишлари, ҳаёт тарзи ва маънавий оламини англаш ҳам мумкин. Шу маънода, концерт дастури озарбайжон маданиятини кенг тарғиб этиш билан бирга, ўзбек томошабини учун қардош халқнинг маънавий дунёсига очилган ўзига хос дарча вазифасини ўтади.
Бухоронинг ҳар бир кўчаси, ҳар бир мадрасаси ва ҳар бир тарихий обидаси ўзига хос ҳикояга эга. Бу ерда ўтмиш шунчаки хотира эмас — у бугунги ҳаёт билан ҳамнафас. Асрлар давомида илм-маърифат, ҳунармандчилик ва маданият маркази бўлиб келган қадимий шаҳар бугун ҳам турли халқлар ва маданиятларни бирлаштирувчи маскан сифатида ўз аҳамиятини намоён этмоқда.
“Кўкалдош” мадрасасидаги концертнинг рамзий мазмуни ҳам шунда. Бир томонда — тарихий меъморчиликнинг салобати, иккинчи томонда — миллий мусиқанинг жозибаси. Бу икки уйғунлик томошабинга ўтмиш ва бугун, анъана ва замонавийлик, миллийлик ва умуминсонийлик ўртасидаги узвий боғлиқликни ҳис эттиради. Бундай тадбирлар тарихий обидаларни фақат сайёҳлар томоша қиладиган маскан сифатида эмас, балки жонли маданий мулоқот, ижодий учрашувлар ва маънавий тажриба алмашиш майдони сифатида намоён этади. Бу эса Бухоронинг халқаро маданий алоқалардаги ўрнини мустаҳкамлаш, шаҳарнинг сайёҳлик жозибадорлигини ошириш ва миллий меросимизни дунёга кенгроқ танитишга хизмат қилади.
[gallery-31926]
Бугун Ўзбекистонда миллий маданият ва санъатни ривожлантириш, тарихий-маданий меросни асраб-авайлаш, хорижий мамлакатлар билан гуманитар алоқаларни кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси ва раҳбарлигида илгари сурилаётган очиқлик, яхши қўшничилик, халқ дипломатияси ҳамда маданий ҳамкорлик тамойиллари давлатлараро муносабатларнинг мазмунан бойишига замин яратмоқда.
Айниқса, Ўзбекистон ва Озарбайжон ўртасидаги дўстлик муносабатларини мустаҳкамлаш, савдо-иқтисодий алоқалар билан бир қаторда маданият, таълим, илм-фан ва туризм соҳаларидаги ҳамкорликни ривожлантириш бугунги икки томонлама муносабатларнинг муҳим йўналишларидан ҳисобланади. Чунки халқлар ўртасидаги яқинлик фақат расмий учрашувлар ёки келишувлар билангина эмас, балки бир-бирининг тили, тарихи, санъати ва қадриятларига бўлган самимий қизиқиш орқали ҳам мустаҳкамланади.
“Озарбайжон маданияти кунлари” каби тадбирлар ана шу мақсадларга ҳамоҳангдир. Улар икки халқнинг бир-бирини яқиндан таниши, миллий санъат намуналарини ўрганиши ва маданий мулоқотни янги мазмун билан бойитиши учун имконият яратади.
“Озарбайжон маданияти кунлари” доирасида “Кўкалдош” мадрасасида ташкил этилган концерт дастури бир ҳақиқатни яна бир бор намоён этди: халқларни бирлаштириш учун доимо умумий тилда сўзлашиш шарт эмас, баъзан самимий куй ва юракдан чиққан қўшиқнинг ўзи кифоя.
Қадимий Бухоро бағрида янграган Озарбайжон наволари икки қардош халқ ўртасидаги дўстлик, ўзаро ҳурмат ва маънавий яқинликнинг бадиий ифодаси бўлди. Тарихий обида бағридаги бу учрашув маданиятнинг чегара билмас кучини, миллий анъаналарнинг бирлаштирувчи қудратини яна бир бор ёдга солди. Энг муҳими, бундай тадбирлар дўстликни сўзда эмас, амалда намоён этади. Улар халқларнинг бир-бирини англашига, умумий қадриятларни кашф этишига ва ҳамкорликнинг янги уфқларини очишга хизмат қилади. Зеро, тарих обидаларда сақланади, миллий руҳ куй-қўшиқларда яшайди, халқлар дўстлиги эса қалбларда камол топади. Қадимий Бухорода янграган Озарбайжон наволари ҳам ана шу уч буюк қадриятни — тарих, санъат ва дўстликни бир саҳнада мужассам этгани билан аҳамиятлидир.
Зариф Комилов, Тоҳиржон Истатов (сурат), ЎзА мухбирлари
