Ўзбекистонда электромобиль ва гибрид автомобилларга талаб ортиб бормоқда
Ўзбекистонда электромобиль ва гибрид автомобилларга талаб ортиб бормоқда. Январь–август ойларида мамлакатга 1,1 миллиард долларлик 79 мингдан зиёд енгил автомобиль импорт қилинди. Уларнинг 69,4 фоизини электромобиллар ташкил этди.
Электр ва гибрид автомобиллар импорти жадал ўсмоқда. Хусусан, 2026 йилнинг январь-август ойларида Ўзбекистонга умумий қиймати 1,1 миллиард доллар бўлган 79 минг 46 та енгил автомобиль олиб кирилди. Бу ҳақда Статистика агентлиги маълумотлари асосида хабар берилди.
Ҳисобот даврида импорт таркибида электромобиллар ва гибрид транспорт воситаларининг улуши сезиларли даражада ошган. Айни пайтда бензинда ҳаракатланувчи автомобиллар импортида қисқариш кузатилган.
Жорий йилнинг дастлабки саккиз ойида мамлакатга 246,9 миллион долларлик 13 минг 70 та бензинли автомобиль импорт қилинди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 481 тага ёки 3,5 фоизга кам. Шу билан бирга, бензинли автомобилларнинг ўртача импорт нархи 7,2 фоизга пасайди. Хусусан, бир автомобилнинг ўртача қиймати 20 минг 362 доллардан 18 минг 891 долларга тушди.
Гибрид автомобиллар импортида эса аксинча, юқори ўсиш қайд этилди. Хориждан олиб кирилган гибрид машиналар сони 2261 тадан 11 минг 130 тагача, яъни қарийб беш бараварга кўпайди. Уларнинг умумий қиймати ҳам 55 миллион доллардан 240 миллион долларга ошди.
Бунда битта гибрид автомобилнинг ўртача нархи 11,4 фоизга арзонлашиб, 24 минг 354 доллардан 21 минг 563 долларга тушган.
Январь–август ойларида Ўзбекистонга 614 миллион долларлик 54 минг 826 та электромобиль импорт қилинди. Бу 2025 йилнинг мос даврига нисбатан 14 минг 519 тага кўп. Импорт қиймати эса 142,1 миллион долларга ошган.
Шунингдек, электромобилларнинг ўртача импорт нархи 9,5 фоизга пасайди. Бир автомобилнинг ўртача қиймати 11 минг 718 доллардан 11 минг 207 долларга тушган.
Ҳисобот даврида, шунингдек, 1,5 миллион долларлик 20 та дизелли автомобиль ҳам импорт қилинган.
2026 йилнинг саккиз ойи якунларига кўра, Ўзбекистонга импорт қилинган енгил автомобилларнинг умумий сонида электромобиллар 69,4 фоиз, бензинли автомобиллар 16,5 фоиз, гибридлар эса 14,1 фоизни ташкил этди.
Бу кўрсаткичлар автомобиль бозорида транспорт воситаларининг муқобил энергия манбаларига асосланган турларига қизиқиш ортиб бораётганини кўрсатади.
Электромобилларга қизиқишнинг ортишига бир қатор иқтисодий омиллар таъсир қилмоқда. Хусусан, анъанавий ёқилғи бозоридаги нарх ўзгаришлари, метан таъминотида совуқ кунларда кузатиладиган навбатлар ҳамда пропан ва бензин нархларининг ошиши айрим истеъмолчиларни муқобил транспорт воситаларини танлашга ундамоқда.
Бундан ташқари, электромобиллар импорти учун божхона божи ва акциз солиғининг 0 фоиз этиб белгилангани уларнинг импорт харажатларига таъсир қилувчи омиллардан бири ҳисобланади. Бу имтиёзлар электр транспорт воситаларининг анъанавий ички ёнув двигателли автомобилларга нисбатан нарх рақобатбардошлигига таъсир кўрсатиши мумкин.
Хулоса қилиб айтганда, 2026 йилнинг январь-август ойларида электромобиллар импортининг ўсиши ва бензинли автомобиллар харидининг қисқариши Ўзбекистон автомобиль бозоридаги ўзгаришларнинг муҳим кўринишларидан бири бўлди. Иссиқ ва қурғоқ иқлим шароитида чорвачиликни самарали ташкил этиш, озуқа базасини мустаҳкамлаш ва сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш борасида Миср тажрибаси Ўзбекистон фермерлари учун муҳим амалий аҳамият касб этади.
Шаҳноза Маматуропова, ЎзА