Онанинг шарафли касбини эъзозлаган қиз

Инсон ҳаётида шундай касблар борки, уларни оддий меҳнат фаолияти билан ўлчаб бўлмайди. Чунки бу касб эгасининг қўлида нафақат асбоб, балки инсон тақдири, қалби ва ҳаёти туради. Шифокорлик ана шундай юксак масъулият ва беқиёс ишончни талаб қиладиган шарафли касбдир.

Бухоро вилояти кўп тармоқли тиббиёт маркази Оториноларингология бўлими мудири Гулноз Одилова учун эса тиббиёт шунчаки танланган касб эмас. Бу — онасидан мерос қолган ҳаёт йўли. Бу — йиллар давомида қалбга сингдирилган сабоқлар, устознинг ҳар бир ўгити, беморнинг дуоси ва инсон дардини енгиллатишдек улуғ мақсад билан чамбарчас боғланган тақдир.

Гулноз Одилованинг ҳаётига назар ташлар экансиз, бир ҳақиқат яна бир бор намоён бўлади: касб авлоддан-авлодга ўтганда, у фақат билим ва тажриба эмас, балки инсонпарварлик, масъулият ва садоқатни ҳам мерос қилиб қолдиради.

Болаликдан онасининг оқ халатдаги қиёфасини кўриб улғайган қиз учун шифокорлик муҳити бегона эмас эди. У онасининг беморлар ҳақида қайғурганини, уларнинг дардини ўз дардидек қабул қилганини, ишдан чарчаб келса-да, эртаси яна беморлар ҳузурига шошганини кўриб катта бўлди. Онанинг меҳнати қиз учун энг таъсирчан дарс эди.

Шифокорликнинг китобларда ёзилмайдиган қоидалари бор. Беморга қандай муомала қилиш, унинг қўрқувини қандай енгиллатиш, бир оғиз ширин сўз билан кўнглига далда бериш, энг оғир вазиятда ҳам хотиржамликни сақлаш — буларнинг барчаси ҳаёт мактабида ўрганилади.

Гулноз опа учун ана шу мактабнинг биринчи ва энг азиз устози — онаси бўлди. Шу боис бугун у Оториноларингология бўлимига раҳбарлик қилар экан, ҳар бир ишида нафақат ўзининг кўп йиллик тажрибаси, балки онасидан ўрганган касбий ва инсоний фазилатларни ҳам намоён этади.

Устозга эҳтиром — касбга эҳтиром. Устоз хотираси эса авлоддан-авлодга ўтиб келадиган бебаҳо меросдир.

Тиббиётда ҳар бир бемор — алоҳида бир олам. Кимдир оғриқ билан келади. Кимдир хавотир билан. Кимдир эса умиднинг сўнгги ипини маҳкам ушлаб шифокор остонасидан қадам қўяди. Шундай пайтда шифокорнинг билими билан бирга унинг қалби ҳам синовдан ўтади. Оториноларингология бўлимида ҳам ҳар куни ана шундай тақдирлар билан юзма-юз келинади. Инсоннинг эшитиш, нафас олиш, овоз ва бошқа муҳим физиологик имкониятлари билан боғлиқ муаммоларни бартараф этишда шифокордан юксак билим, аниқ қарор ва катта масъулият талаб этилади.

Гулноз опа учун эса беморни даволаш — фақат тиббий муолажани амалга ошириш эмас. Бу жараённинг замирида инсонга меҳр билан ёндашиш, уни тушуниш ва ишончини оқлаш каби юксак фазилатлар мужассам. Чунки шифокор қўлидаги асбоб қанчалик замонавий бўлмасин, уни бошқараётган инсон қалбида меҳр бўлмаса, тиббиётнинг энг муҳим жиҳати — инсонпарварлик тўлиқ намоён бўлмайди. Шифокорликда авлодлар ворислиги алоҳида аҳамиятга эга.

Бугун давлатимизда тиббиёт тизимини янги босқичга олиб чиқиш, аҳолига сифатли ва замонавий тиббий хизмат кўрсатиш, тиббиёт ходимларининг касбий маҳоратини мунтазам оширишга катта эътибор қаратилмоқда.

Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2026 йил 4 сентябрда тиббиёт ва фармацевтика соҳасида кадрлар тайёрлаш ҳамда узлуксиз касбий таълим тизимини такомиллаштиришга оид ташаббуслари ҳам айнан шу мақсадга хизмат қилади. Унда тиббий таълимни назарий билим билан чеклаб қолмасдан, амалий кўникмаларни кучайтириш, таълим дастурларини халқаро стандартларга мослаштириш ва мутахассиснинг бутун меҳнат фаолияти давомида касбий ривожланишини таъминлашга алоҳида урғу берилган. Бу эса устоз-шогирд анъанасининг замонавий тиббиётдаги аҳамиятини янада оширади. Зеро, янги технологияни китобдан ўрганиш мумкин. Аммо беморга меҳр, касбга садоқат, масъулият ва фидойиликни кўпинча азиз инсон — устоздан ўрганилади. Гулноз Одилованинг онаси ҳам унга ана шу бебаҳо меросни қолдирган.

Бугун тиббиёт олдида янги вазифалар турибди. Замонавий диагностика, илғор даволаш усуллари, рақамли технологиялар ва халқаро стандартлар шифокордан доимий изланишни талаб қилмоқда.

Замонавий тиббиётнинг энг мураккаб технологияси ҳам инсон омилининг ўрнини боса олмайди. Беморнинг кўзига қараб унинг хавотирини англаш, бир оғиз тасалли бериш, оғир вазиятда руҳан қўллаб-қувватлаш — буларни ҳеч қандай аппарат бажара олмайди. Шу маънода Гулноз опа фаолиятида замонавий тиббий билим билан онадан мерос бўлиб келаётган инсонпарварлик туйғуси уйғунлашган.

Бир тасаввур қилинг: кечаги кунларда она оқ халатда беморлар хизматида бўлган. Бугун эса унинг қизи шу касбни давом эттириб, нафақат беморлар дардига малҳам бўлмоқда, балки ёш мутахассисларга тажрибасини ўргатмоқда.

Вақт ўтади. Авлодлар алмашади. Аммо касбга садоқат қолади. Онадан қизга ўтган бу йўлнинг энг катта бойлиги — диплом ёки лавозим эмас. Унинг ҳақиқий қиймати инсонларнинг миннатдорчилигида, беморнинг дуосида, шогирднинг ютуғида ва йиллар ўтса-да, устознинг номи ҳурмат билан тилга олинишидадир. Шу боис “Бир касб. Бир бўлим. Икки авлод” деган ибора бугун Гулноз опа ҳаётида оддий сўзлар эмас. Унда бутун бир умрнинг мазмуни, касбга садоқат ва авлодлар давомийлиги мужассам.

Шифокорнинг меҳнати ҳар доим ҳам кўзга ташланавермайди. Кимдир тун ярмида навбатчилик қилади. Кимдир оғир бемор ёнида соатлаб қолади. Кимдир ўз оиласи билан ўтказиши мумкин бўлган вақтни бемор саломатлиги учун сарфлайди. Аммо шифокор учун энг катта мукофот — беморнинг соғайиб, ўз уйига соғлом қайтиши.

Энг катта ташаккур — “Раҳмат, доктор” деган самимий сўз. Энг катта бахт эса бир вақтлар оғриқ билан келган беморнинг йиллар ўтиб соғлом ҳолда учрашиб, дуо қилиб кетишидир.

Гулноз Одилова каби ўз касбига садоқат билан хизмат қилаётган шифокорлар фаолияти ана шу эзгу мақсадга қаратилган.

Зариф Комилов, ЎзА мухбири