Низосиз айрим талаблар судга мурожаат қилмасдан, нотариус орқали расмийлаштирилиб, ижрога қаратилади
Сенат ялпи мажлисида “Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида”ги қонун муҳокама қилинди.
– Мамлакатимизда суд-ҳуқуқ тизимини янада эркинлаштириш, судларда иш ҳажмини ва ортиқча бюрократияни камайтириш, одил судловга эришиш даражасини ошириш ҳамда нотариат институтига замонавий рақамли технологияларни кенг жорий этиш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда – деди Сенатнинг Суд-ҳуқуқ масалалари ва коррупцияга қарши курашиш қўмитаси раиси Абдулҳаким Эшмуродов. – Қонун билан Фуқаролик ва Иқтисодий процессуал кодексларига, “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги ҳамда “Давлат божи тўғрисида”ги қонунларга низосиз талаблар бўйича суд буйруғини чиқариш доирасини қисқартириш, нотариат фаолиятига ахборот-коммуникация технологияларини кенг татбиқ этиш ва нотариал ҳаракатлар учун ундириладиган тўловларни мақбуллаштиришни назарда тутувчи қўшимча ва ўзгартиришлар киритилмоқда.
Иқтисодий процессуал кодексига ўзгартиришлар киритилиб, қонуний кучга кирган суд ҳужжати устидан шикоят қилинганда унинг ижросини юқори инстанция судида тўхтатиб туриш механизми такомиллаштирилмоқда.
Янги нормаларга кўра, қонунда белгиланган мезонларга мос, БҲМнинг минг бараваригача бўлган низосиз талаблар бўйича нотариусга мурожаат қилиш имконияти кенгаймоқда. Бу орқали бундай талабларни судга мурожаат қилмасдан, нотариус орқали расмийлаштириш ва ижрога қаратиш механизми соддалаштирилади.
Нотариуслар томонидан расмийлаштириладиган QR-кодли ижро хатларини электрон шаклда ижро органларига тўғридан-тўғри юбориш имконияти яратилади.
Бу ҳужжатларни қоғоз шаклида тақдим этиш билан боғлиқ ортиқча жараёнларни қисқартиришга хизмат қилади.
Бундан ташқари, апелляция, кассация ва тафтиш инстанцияларида суд ҳужжатлари ижросини тўхтатиб туриш асослари аниқлаштирилмоқда.
Бунда ижрони тўхтатиб туришни сўраган шахс бундай чора кўрилмаса, қайтарма ижрони қийинлаштириши ёки уни бажариб бўлмайдиган қилиб қўйиши мумкинлигини асослаши лозим бўлади.
Сенаторлар маъқуллаган қонун мазкур ўзгартишлар судлар иш юкламасини камайтириш, фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг вақти ва харажатларини тежаш, низосиз талабларни тезкор расмийлаштириш ҳамда ижро самарадорлигини оширишга хизмат қилади.
Н.Абдураимова,
Н.Ҳайдаров (сурат), ЎзА
