Маҳалла майдонида ёнган маърифат чироқлари
Баъзан биргина чироқ нафақат қоронғуликни ёритади, балки инсонлар учун янги имкониятлар эшигини ҳам очади. Кечқурун спорт билан шуғулланишни истаган ёшлар, фарзандининг соғлом улғайишини хоҳлаган ота-оналар, маҳаллада осойишталик ва хавфсизликни қадрлайдиган аҳоли учун ёритилган спорт майдони оддий инфратузилма объекти эмас. У соғлом ҳаёт, фаоллик, ҳамжиҳатлик ва эзгу мақсадлар сари интилиш масканига айланади.
Бухоро вилояти Қоровулбозор туманидаги “Тинчлик” маҳалла фуқаролар йиғинида амалга оширилган давлат гранти лойиҳаси ана шу ҳақиқатнинг амалий ифодасидир. Маҳалла аҳолисининг туман Марказий ўйингоҳига тунги ёритгичлар ўрнатиш муаммосини ҳал этишга қаратилган ташаббус натижасида спорт билан шуғулланиш, мусобақалар ўтказиш ва аҳолининг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш учун янги шароитлар яратилди.
Бу ишларнинг замирида инсон манфаатларини таъминлаш, маҳаллаларда муносиб турмуш шароитини шакллантириш ва ёшларнинг келажагига эътибор қаратишдек муҳим мақсадлар мужассам.
Бугун мамлакатимизда маҳаллаларни обод қилиш, аҳоли муаммоларини жойида ҳал этиш, ёшларни спортга кенг жалб қилиш ва фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Президентимиз ташаббуси билан инсон қадрини улуғлаш, аҳоли учун муносиб яшаш шароитларини яратиш ва маҳаллаларни жамият ҳаётининг муҳим таянчига айлантириш борасида амалга оширилаётган ишлар бу жараённинг асосини ташкил этади.

Зеро, ислоҳотларнинг ҳақиқий самараси, энг аввало, одамларнинг кундалик ҳаётидаги ижобий ўзгаришларда намоён бўлади. Маҳалладаги спорт майдонининг ёритилиши ҳам ана шундай амалий натижалардан биридир. Чунки аҳоли учун қулай шароит яратиш деганда фақат йўллар, бинолар ёки муҳандислик тармоқларини яхшилаш эмас, балки инсонларнинг соғлом ҳаёт кечириши, фарзандларини тарбиялаши ва жамият ҳаётида фаол иштирок этиши учун имконият яратиш ҳам тушунилади.
Шу нуқтаи назардан, Ўзбекистон “Маҳалла” хайрия жамоат фонди Бухоро вилоят бўлимининг Қоровулбозор тумани “Тинчлик” маҳалла фуқаролар йиғинида амалга оширган лойиҳаси ижтимоий аҳамияти билан эътиборга лойиқ.
Олий Мажлис ҳузуридаги Фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фондининг Бухоро вилояти бўлинмаси томонидан ўтказилган давлат гранти танловида Ўзбекистон “Маҳалла” хайрия жамоат фонди Бухоро вилоят бўлими “Қоровулбозор тумани “Тинчлик” маҳалла аҳолисининг туман Марказий ўйингоҳига тунги ёритгичлар ўрнатиш муаммосини ечишга кўмаклашиш” лойиҳаси билан иштирок этди.
Ушбу ташаббус учун 200 миллион сўм миқдорида давлат гранти маблағи ажратилди. Икки ойга мўлжалланган лойиҳа доирасида “Тинчлик” маҳалласи ҳудудидаги Марказий ўйингоҳ тунги ёритиш тизими билан таъминланди.
Дастлаб қараганда, бу иш муайян спорт объектини ободонлаштиришга қаратилгандек туюлиши мумкин. Аммо унинг аҳамиятини чуқурроқ таҳлил қилсак, масала анча кенг экани аён бўлади. Ёритиш тизими спорт майдонидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтиради, машғулотлар вақтини қулайлаштиради ва аҳоли учун хавфсиз муҳит яратишга кўмаклашади.
Энг муҳими, давлат гранти маблағлари орқали аҳоли эҳтиёжидан келиб чиққан муаммони ҳал этишга қаратилган амалий иш бажарилди. Бу эса фуқаролик жамияти институтлари ва маҳалла тузилмалари ҳамкорлиги орқали жойлардаги долзарб масалаларга ечим топиш мумкинлигини кўрсатади.

Спорт инсонни жисмонан бақувват қилиши билан бирга, унда интизом, қатъият, жамоавийлик ва мақсад сари интилиш каби фазилатларни ҳам шакллантиради. Айниқса, ёшлар учун спорт майдонлари ўз қобилиятини намоён этиш, дўстлар орттириш ва бўш вақтни мазмунли ўтказишнинг муҳим маконидир.
Марказий ўйингоҳнинг тунги ёритгичлар билан таъминланиши натижасида футбол, волейбол, енгил атлетика ва бошқа спорт турлари бўйича машғулотлар ҳамда мусобақаларни мунтазам ташкил этиш учун қулай имконият пайдо бўлди. Бу айниқса, кундузги вақтда ўқиш ёки меҳнат билан банд бўлган аҳоли учун муҳим. Энди спорт билан шуғулланиш имкониятларини кечки вақтларда ҳам кенгайтириш мумкин. Мунтазам жисмоний фаоллик эса соғлом турмуш тарзини қарор топтириш, аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш ва ёшларнинг спортга бўлган қизиқишини оширишга хизмат қилади. Шу билан бирга, спорт майдони иқтидорли ёшларни кашф этиш учун ҳам муҳим муҳитдир. Ўз қобилиятини намоён этиш имконига эга бўлган ёшлар орасидан келажакда туман, вилоят ва мамлакат миқёсидаги мусобақаларда иштирок этадиган спортчилар етишиб чиқиши мумкин. Албатта, бундай натижаларга эришиш учун майдонни ёритишнинг ўзи кифоя эмас. Спорт машғулотларини мунтазам ўтказиш, малакали мураббийлар иштирокини таъминлаш ва ёшларни мусобақаларга жалб қилиш ҳам муҳим. Яратилган шароитлардан самарали фойдаланиш лойиҳанинг узоқ муддатли натижадорлигини белгилайди.
Тунги ёритиш тизимининг яна бир муҳим жиҳати — ҳудуд хавфсизлигини оширишга кўмаклашишидир. Ёритилган майдон ва унинг атрофида фуқароларнинг ҳаракатланиши қулайлашади, жамоат тартибини сақлаш учун шароит яхшиланади.
Айниқса, ёшларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишга қаратилган профилактик ишларнинг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Спорт билан шуғулланиш, жамоавий машғулотларда иштирок этиш ва соғлом рақобат муҳитида улғайиш ёшларнинг ижтимоий фаоллигини оширади.

Шу маънода, спорт инфратузилмасига йўналтирилган маблағларни фақат моддий ободонлаштириш харажати сифатида эмас, балки аҳоли саломатлиги, ижтимоий ҳамжиҳатлик ва ёшлар тарбиясига қаратилган сармоя сифатида ҳам баҳолаш мумкин.
Янги имкониятлардан маҳалла аҳолисининг барча қатламлари фойдаланиши, спорт тадбирларига қизиқувчилар кенг жалб этилиши ва майдондан оқилона фойдаланиш тартиби йўлга қўйилиши эса унинг ижтимоий самарасини янада оширади. Бундан ташқари, ёритилган ўйингоҳда оммавий спорт тадбирлари, байрам сайиллари ва маданий-маърифий учрашувларни кечки вақтларда ҳам ўтказиш имконияти яратилди. Натижада спорт майдони нафақат жисмоний машғулотлар, балки маҳалла аҳолисини бирлаштирадиган, ўзаро мулоқот ва ҳамкорликни мустаҳкамлайдиган жамоат масканига айланиши мумкин.

Бундай лойиҳалар самарадорлигини баҳолашда ажратилган маблағ миқдори ёки бажарилган ишлар рўйхати билан чекланиб қолмаслик лозим. Асосий мезон — яратилган имкониятлардан аҳоли қанчалик фойдаланаётгани, спорт машғулотлари қай даражада йўлга қўйилгани ва инфратузилманинг ҳолати узоқ муддат сақланиб қолишидир. Шу боис ўйингоҳнинг техник ҳолатини мунтазам назорат қилиш, ёритиш ускуналарини асраш, электр энергиясидан оқилона фойдаланиш ва спорт тадбирлари жадвалини шакллантириш муҳим аҳамиятга эга. Бу каби чоралар давлат гранти маблағлари ҳисобига яратилган имкониятларнинг барқарорлигини таъминлашга хизмат қилади.
Маҳалладаги ижтимоий лойиҳаларнинг яна бир муҳим хусусияти шундаки, улар аҳолининг ўз ҳудуди тақдирига дахлдорлик ҳиссини кучайтиради. Фуқаролар яратилган шароитларни асраш ва ривожлантиришда фаол иштирок этса, бундай ташаббуслар узоқ муддатли ижтимоий натижа беради.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири