Кимёвий элементларни кашф этиш бўйича дунёда қайси давлат етакчи?
Сайёрамиздаги кимёвий элементлар табиатнинг ажралмас қисмидир. Улар инсон организмининг ҳаётий фаолиятини таъминлашда ҳам муҳим аҳамиятга эга. Айнан шу унсурлар танамизга қувват бағишлаб, барча аъзо ва тизимларнинг бир маромда ишлашига кўмаклашади.
Бугунги кунда кимёвий элементларнинг даврий жадвалида 118 та элемент номи келтирилган. Уларнинг баъзилари инсониятга қадимдан маълум бўлса, айримлари XX ва XXI асрларда кашф этилган.
“Naked Science” онлайн нашри таҳлилларига кўра, кашф этилган элементлар сони бўйича Буюк Британия дунёда етакчилик қилади. Даврий жадвалдаги 22 та элемент, жумладан, натрий, калий ва аргон гази айнан мазкур мамлакатда топилган. Инглиз кимёгарлари Хамфри Дэви ва Уильям Рамзай ушбу унсурларнинг аксариятини фанга тақдим этган.
Рейтингнинг иккинчи ўрнида АҚШ қайд этилган – америкалик олимлар томонидан 20 та элемент кашф қилинган. Швеция ва Германия вакиллари ҳисобида 19 тадан элемент мавжуд бўлиб, улар учинчи поғонани баҳам кўрмоқда.
Кейинги ўринларни 16 та элемент билан Франция ҳамда 10 та кашфиёт билан Россия эгаллаган.
Шунингдек, Австрия, Дания, Испания, Швейцария, Канада, Финляндия, Италия, Япония, Мексика ва Руминия олимлари ҳам даврий жадвалнинг шаклланишига ўзларининг муносиб ҳиссасини қўшган.
Мухтасар айтганда, кимёвий элементларнинг кашф этилиш тарихини ўрганиш турли мамлакатлар мутафаккирларининг умуминсоний илм-фан тараққиётига қўшган улкан ҳиссасини яққол намоён этади.
Зуҳра МИРЗАБОЕВА, ЎзА