"Политика": Ўзбекистон ва Сербия ўртасидаги ҳамкорликни амалий лойиҳага айлантириш вақти келди
Сербиянинг “Политика” нашри Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Сербияга бўлажак ташрифи арафасида икки давлат муносабатларининг бугунги ҳолати ва ҳамкорлик истиқболига бағишланган мақола эълон қилди.
Мақолада икки давлат раҳбарларининг 2025 йил сентябрь ойида Пекиндаги учрашуви ҳамда Сербия Президенти Александр Вучичнинг 28–31 октябрь кунлари Ўзбекистонга амалга оширган биринчи расмий ташрифи муҳим воқеа сифатида кўрсатилган. Ташриф доирасида қатор давлатлараро ҳужжатлар имзоланиб, Белград ва Тошкент ўртасида шериклик муносабати ўрнатилгани қайд этилган.
Нашрда икки мамлакатнинг иқтисодий салоҳияти мавжуд савдо кўрсаткичлардан анча юқори экани таъкидланган. 2025 йилда ўзаро товар айирбошлаш ҳажми қарийб 12 миллион долларни ташкил этган. Ўзбекистонда Сербия капитали иштирокидаги 9 та корхона фаолият юритмоқда.
Ўзбекистон Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти етакчи илмий ходими Мадинабону Қаюмованинг таъкидлашича, бу кўрсаткич икки давлат иқтисодиётининг ҳақиқий имкониятини тўлиқ акс эттирмайди. Ўзбекистонда тўқимачилик, кимё, озиқ-овқат саноати ва машинасозлик ривожланмоқда. Сербия эса ишлаб чиқариш соҳасида катта тажриба ҳамда Европа Иттифоқи бозорига имтиёзли кириш имкониятига ва эркин савдо тўғрисидаги кенг тармоқли келишувларга эга. Бу имконият икки давлат ўртасидаги савдо ҳажмини ошириб қолмай, учинчи мамлакатлар бозорига йўналтирилган қўшма ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш учун ҳам асос бўлиши мумкин.
Мақолада ҳамкорликнинг кейинги босқичида Ўзбекистон экспорти турларини кенгайтириш, қўшилган қиймати юқори маҳсулот улушини ошириш ва савдо шартларини янада қулайлаштириш механизмини ўрганиш муҳимлиги қайд этилган.
Сербия нашри транспорт соҳасини ҳам икки давлат муносабатида амалий аҳамиятга эга йўналиш сифатида кўрсатган. Мақолада Тошкент ва Белград ўртасида “Air Serbia” авиакомпаниясининг тўғридан-тўғри рейсларини йўлга қўйиш имконияти тилга олинган. Муаллифнинг қайд этишича, бундай қатнов ишбилармонлик, туризм ва гуманитар алоқаларни ривожлантиришга хизмат қилиши мумкин.
Темир йўл алоқаларини ривожлантириш эса Марказий Осиё ва Болқон давлатлари ўртасидаги транспорт боғлиқлигини кучайтириш имкони сифатида баҳоланган. Меҳнат миграцияси ҳам ҳамкорликнинг истиқболли йўналишидан бири сифатида кўрсатилган. Мақолада Ўзбекистон ташқи меҳнат миграциясини ташкил этиш бўйича тизим яратгани ва Миграция агентлиги маълумотига кўра, бу соҳада 23 та давлат билан 48 та келишув тузилгани қайд этилган.
Шунингдек, Ўзбекистондаги 215 та олий таълим муассасасининг Сербия университетлари билан муҳандислик, ахборот технологиялари ва амалий фанлар бўйича ҳамкорлик қилиши учун имконият мавжудлиги қайд этилган. Қўшма таълим дастурлари, илмий-тадқиқот лойиҳалари, талабалар алмашинуви ва академик ҳамкорлик узоқ муддатли алоқаларни шакллантириши мумкинлиги билдирилган.
Мақолага кўра, Ўзбекистон ва Сербия муносабатларини нолдан бошлашга ҳожат йўқ. Сиёсий ва институционал асос аллақачон яратилган. Энди асосий вазифа мавжуд пойдеворни икки мамлакат корхоналари, ташкилотлари ва фуқаролари учун янги имкониятлар яратадиган кенг ва фаол шерикликка айлантиришдан иборат.
“Политика” нашри Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 7–8 сентябрь кунлари Сербияга бўладиган расмий ташрифи ана шу мақсадлар йўлида муҳим қадам бўлишини алоҳида қайд этган.
Д.ҲАКИМОВ,
ЎзА
