“Nukus Insulation Group”: Қорақалпоғистоннинг тараққиёти учун муҳим пойдевор
Бугун мамлакатимизда саноатни ривожлантириш, маҳаллий хомашёни қайта ишлаш, замонавий технологияларни ишлаб чиқаришга кенг жорий этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш иқтисодий сиёсатимизнинг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. Бу жараёнда ҳар бир ҳудуднинг мавжуд имкониятларини ишга солиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш муҳим аҳамиятга эга.
Президентимизнинг жорий йил 18 сентябрь куни Қорақалпоғистон Республикасига ташрифида Нукус шаҳридаги “Nukus Insulation Group” корхонаси фаолияти билан танишгани ҳам ана шу мақсадларнинг амалий ифодаси бўлди. Давлатимиз раҳбари корхонадаги ишлаб чиқариш жараёни ва тайёр маҳсулотларни кўздан кечириб, жамоа билан мулоқот қилди. Мазкур ташриф Қорақалпоғистонда замонавий қурилиш материаллари саноатини ривожлантириш, маҳаллий ресурслардан самарали фойдаланиш ва янги иқтисодий имкониятларни ишга солиш нуқтаи назаридан алоҳида аҳамият касб этади.
Мазкур корхона Қорақалпоғистонда маҳаллий базальт хомашёсидан замонавий иссиқлик изоляцияси материаллари ишлаб чиқаришга ихтисослашган. Умумий қиймати 50 миллион долларни ташкил этувчи лойиҳа давлатимиз раҳбарининг 2024 йил 9 февралдаги “Қорақалпоғистон Республикасини комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва аҳоли бандлигини таъминлашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори асосида амалга оширилган.

Корхонада Европада ишлаб чиқарилган замонавий ускуналар ўрнатилган бўлиб, улар маҳаллий хомашёдан халқаро стандартларга мос маҳсулотлар тайёрлаш имконини беради. Ишлаб чиқариш қуввати йилига 50 минг тонна иссиқлик изоляцияси материалларини ташкил этади. Ушбу маҳсулотларнинг йиллик қиймати 300 миллиард сўмга баҳоланган. Корхонада 150 та янги иш ўрни яратилган.
Бу рақамлар замирида муҳим иқтисодий мазмун мужассам. Аввало, маҳаллий ресурсни хомашё ҳолатида қолдирмасдан, уни қайта ишлаш орқали қўшилган қиймати юқори бўлган тайёр маҳсулотга айлантириш имконияти юзага келмоқда. Шунингдек, замонавий технологиялар асосида ташкил этилган ишлаб чиқариш ҳудудимизда саноатнинг янги йўналишларини ривожлантиришга хизмат қилади.
Шу маънода, “Nukus Insulation Group” каби корхоналарнинг ташкил этилиши маҳаллий саноатни диверсификация қилиш, замонавий ишлаб чиқариш тажрибасини шакллантириш ва ҳудуднинг инвестициявий жозибадорлигини оширишга хизмат қилади. Корхонада ишлаб чиқарилаётган базальт асосидаги иссиқлик изоляцияси материалларининг аҳамиятини алоҳида таъкидлаш зарур. Уларнинг ёнғинга чидамлилиги, иссиқликни сақлаш хусусияти ва узоқ муддат хизмат қилиши қурилиш соҳасида муҳим афзалликлар ҳисобланади.

Биноларнинг деворлари, томлари ва бошқа конструкцияларини тегишли талабларга мувофиқ изоляциялаш иссиқлик йўқотилишини камайтиришга ёрдам беради. Натижада қишда хоналарни иситиш, ёзда эса совитиш учун сарфланадиган энергия миқдорини қисқартириш имконияти пайдо бўлади. Бу, ўз навбатида, аҳоли хонадонлари, таълим ва тиббиёт муассасалари, ишлаб чиқариш бинолари ҳамда бошқа объектларнинг эксплуатация харажатларига ижобий таъсир кўрсатиши мумкин.
Айниқса, янги қурилаётган турар жойлар, ижтимоий объектлар ва ишлаб чиқариш биноларини лойиҳалашда энергия самарадорлиги талабларига жиддий эътибор қаратиш муҳим. Бунда қурилиш материалларининг сифати, иссиқлик изоляциясининг тўғри танланиши ва монтаж ишларининг белгиланган меъёрлар асосида бажарилиши ҳал қилувчи аҳамиятга эга.
Шу билан бирга, замонавий изоляция материалларидан фойдаланиш маданиятини кенгайтириш, қурилиш ташкилотлари ва буюртмачиларнинг бу борадаги билимларини ошириш ҳам долзарб вазифадир. Чунки сифатли материалнинг ўзи етарли эмас, унинг имкониятларидан тўғри фойдаланиш ҳам кутилган самарани таъминлайди.
Давлатимиз раҳбарининг корхона фаолияти билан танишиши ишлаб чиқаришнинг мавжуд имкониятлари ва ҳудуд саноатини ривожлантириш масалаларига қаратилаётган эътиборни кўрсатади. Ташриф давомида Қорақалпоғистон туманларига бириктирилган вилоятлар ҳокимлари амалга оширилган ишлар юзасидан ахборот бергани, ҳудудлар ўртасидаги алоқалар ва ишлаб чиқариш кооперациясини мустаҳкамлаш, аҳоли бандлиги ва даромадларини оширишга қаратилган лойиҳаларни кўпайтириш зарурлиги таъкидлангани ҳам бежиз эмас.
“Nukus Insulation Group” учун келгуси босқичдаги муҳим вазифалардан бири маҳаллий бозор билан бир қаторда, республика миқёсидаги талабни ҳам чуқур ўрганиш, маҳсулотни истеъмолчиларга ўз вақтида етказиб бериш тизимини такомиллаштириш ва узоқ муддатли ҳамкорлик алоқаларини йўлга қўйишдир. Бу борада қурилиш соҳасида фаолият юритаётган корхоналар билан тўғридан-тўғри алоқаларни ривожлантириш, маҳсулотнинг техник хусусиятлари ва афзалликларини мутахассисларга етказиш муҳим ўрин тутади.
Яна бир жиҳатга эътибор қаратиш лозим. Халқаро стандартларга мос маҳсулот ишлаб чиқариш — бу фақат замонавий ускуналар билан таъминланиш дегани эмас. Бу сифатни мунтазам назорат қилиш, ишлаб чиқариш жараёнларини такомиллаштириш, истеъмолчилар ишончини қозониш ва бозор талабларига мослашишни ҳам англатади.
Ҳар қандай саноат лойиҳасининг аҳамиятини баҳолашда инвестиция миқдори ва ишлаб чиқариш ҳажми муҳим кўрсаткичлардир. Бироқ унинг узоқ муддатли натижаси янги иш ўринлари, аҳоли даромадлари, касбий малака ва маҳаллий иқтисодиётга қўшилаётган ҳисса билан ҳам ўлчаниши керак.
Корхонада яратилган 150 та иш ўрни бу жиҳатдан эътиборга молик. Замонавий ишлаб чиқариш корхонаси нафақат бевосита бандликни таъминлайди, балки ускуналарга техник хизмат кўрсатиш, ташиш, омборхона фаолияти, савдо ва бошқа хизматлар соҳаларида ҳам ҳамкорлик имкониятларини юзага келтириши мумкин.
Бундай имкониятлардан самарали фойдаланиш учун ёшларни замонавий касбларга йўналтириш, касб-ҳунар таълими муассасалари билан ҳамкорликни ривожлантириш ва ишлаб чиқариш эҳтиёжларига мос мутахассислар тайёрлашга эътибор қаратиш лозим. Чунки технологик жиҳатдан ривожланган корхона учун замонавий ускуналар қанчалик муҳим бўлса, уларни бошқарадиган билимли ва малакали кадрлар ҳам шунчалик зарур.
Шунингдек, маҳаллий тадбиркорлар билан ҳамкорликни кучайтириш орқали ҳудуд ичида иқтисодий алоқаларни кенгайтириш мумкин. Қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчилар, транспорт хизматлари кўрсатувчилар, таъминотчилар ва қурилиш ташкилотлари ўртасидаги ҳамкорлик қанчалик самарали бўлса, иқтисодий фаолликнинг бошқа тармоқларга таъсири ҳам шунчалик кенг бўлади.
“Nukus Insulation Group” тажрибаси шуни кўрсатадики, маҳаллий ресурслар, замонавий технологиялар ва инвестицияларни бирлаштириш орқали ҳудудда янги саноат йўналишларини ривожлантириш мумкин. Энди бу имкониятларни кадрлар салоҳиятини ошириш, қурилиш соҳаси билан ҳамкорликни кучайтириш ва энергия тежамкор ечимларни кенг жорий этиш билан уйғунлаштириш муҳим.
Замонавий саноатни ривожлантириш, энергия тежамкор технологияларни кенг жорий этиш ва маҳаллий ресурслардан оқилона фойдаланиш нафақат бугунги иқтисодий эҳтиёж, балки Қорақалпоғистоннинг келгуси тараққиёти учун ҳам муҳим пойдевордир.
Оринбай Бекбергенов,
Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси депутати
ЎзА