Ўзбекистоннинг радикаллашувни олдини олиш борасидаги тажрибаси Global ҳамкорлик ва барқарорлик халқаро фонди директорлар кенгаши йиғилишида юқори баҳоланди

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти (СМТИ) директори ўринбосари Бахтиёр Мустафаев 2–3 июнь кунлари Женева шаҳрида бўлиб ўтган Global ҳамкорлик ва барқарорлик халқаро фонди (GCERF) директорлар кенгашининг 24-йиғилишида иштирок этди.

Тадбирда GCERF директорлар кенгаши ва ҳамкорлик тармоғи таркибига кирувчи 40 дан ортиқ давлатнинг юқори мартабали вакиллари жам бўлди. Диққат марказида Фонд дастурлари самарадорлигини ошириш ҳамда унинг келгуси фаолиятининг устувор йўналишларини белгилаб олиш масалалари бўлди.

Тадбирнинг алоҳида сессияси Марказий Осиёда хавф-хатарлар эволюцияси ва барқарорлик омилларини таҳлил қилишга бағишланди. Мунозарага Б. Мустафаев модераторлик қилди. Иштирокчилар ижтимоий соҳага тобора кўпроқ таъсир кўрсатаётган ва комплекс превентив ёндашувларни ишлаб чиқишни талаб этаётган замонавий таҳдидлар характеридаги ўзгаришларни муҳокама қилдилар.

Минтақа давлатлари миграция йўналишларининг ўзгариши, шунингдек, экстремистик мафкураларнинг рақамли платформалар орқали тарқалиши билан боғлиқ янги муаммоларга дуч келаётгани таъкидланди. Бундай шароитда ижтимоий ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш, аҳолининг заиф қатламларини қўллаб-қувватлаш ва радикаллашувнинг олдини олишга қаратилган профилактика ишлари алоҳида долзарблик касб этмоқда.

Шу нуқтаи назардан, Ўзбекистоннинг ушбу соҳадаги тажрибаси иштирокчиларнинг алоҳида қизиқишига сабаб бўлди. Директорлар кенгаши аъзолари мамлакатда заифлик омилларини камайтириш ва хавф гуруҳига кирувчи шахсларни мақсадли қўллаб-қувватлашга қаратилган чора-тадбирлар тизимини юқори баҳоладилар.

Шу билан бирга, Ўзбекистонда репатриантларни реабилитация ва реинтеграция қилиш бўйича амалга оширилаётган тизимли чора-тадбирлар кенг эътироф этилди. Экспертларнинг таъкидлашича, ушбу ёндашув энг муваффақиятли минтақавий тажрибалар сирасига киради ва халқаро ҳамжамиятда катта қизиқиш уйғотмоқда.

Шунингдек, радикаллашувнинг олдини олиш соҳасида СМТИ ва GCERF ўртасидаги ҳамкорлик натижаларига алоҳида эътибор қаратилди. Б. Мустафаевнинг таъкидлашича, 2024 йилда томонлар ўртасида ўзаро англашув меморандуми имзоланганидан буён кенг кўламли ишлар амалга оширилди. Давлат томонидан қўллаб-қувватлаш механизми шакллантирилди, Ўзбекистон учун GCERF инвестиция стратегияси ишлаб чиқилди, шунингдек, маҳаллий нодавлат нотижорат ташкилотлари лойиҳаларини молиялаштириш бошланди.

Ҳозирги кунда Фонд кўмагида «Барқарор ҳаёт» ва «Истиқболли авлод» ННТлари ва Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг ташаббуслари амалга оширилмоқда. Уларнинг фаолияти маҳаллий ҳамжамиятларни мустаҳкамлаш, ижтимоий хавф остидаги оилаларни қўллаб-қувватлаш, ёшлар салоҳиятини ривожлантириш ва рақамли саводхонликни оширишга қаратилган.

Болаларни ривожлантириш марказлари ва спорт майдончалари ташкил этилгани, «Касбга илк қадам» ва «Ҳуқуқий клиника» лабораториялари ҳамда кичик тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш дастурлари ишга туширилгани бу борадаги ишларнинг амалий натижаси бўлди. Ёшларда танқидий фикрлаш ва ахборотни масъулият билан истеъмол қилиш кўникмаларини ривожлантириш учун Медиа марказ ташкил этишни назарда тутувчи «Youth Digital Resilience» ташаббусига алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Сессия якунларига кўра, иштирокчилар Ўзбекистон билан ҳамкорликни янада кенгайтиришдан манфаатдор эканликларини тасдиқлаб, радикаллашувнинг олдини олиш, ижтимоий интеграция ҳамда маҳаллий ҳамжамиятлар барқарорлигини мустаҳкамлаш соҳаларида қўшма ташаббусларни ривожлантиришга тайёр эканликларини билдирдилар.

Агар хоҳласангиз, ташкилот ва лойиҳа номларини ҳам ўзбекча кирилл транслитерациясига (масалан, «Глобал ҳамкорлик ва барқарорлик халқаро фонди», «Ют Дижитал Резилиенс» ва ҳ.к.) ўгириб бераман.