O‘zbekiston – Koreya: yangi loyihalar sari
Jizzax viloyatining Koreya Respublikasi bilan aloqalari tobora chuqurroq mazmun kasb etmoqda.
Joriy yilning 9–13-sentabr kunlari Jizzax viloyati hokimi o‘rinbosari Bekzod Egamov boshchiligidagi delegatsiyaning Koreya Respublikasiga amaliy tashrifi doirasida Seul shahrida o‘tkazilgan uchrashuvlar ham bu jarayonning navbatdagi muhim bosqichi bo‘ldi. Muloqotlarda viloyatning sanoat, qishloq xo‘jaligi, yuqori texnologiyalar va logistika sohalaridagi imkoniyatlari xorijiy hamkorlarga taqdim etildi. Ammo tashrifning asosiy qiymati taqdimotlarning o‘zida emas, ularning aniq tashabbus va kelishuvlarga aylanganida namoyon bo‘ldi.
Xususan, yuqori texnologiyalar sohasida faoliyat yurituvchi “Sensorview” kompaniyasi bilan muzokaralarda Jizzaxda yarimo‘tkazgichlar, yuqori texnologik kabellar, elektron qurilmalar hamda 5G/6G texnologiyalariga mos Wi-Fi routerlar ishlab chiqarish imkoniyatlari muhokama qilindi. Bu yo‘nalishlar oddiy ishlab chiqarish emas, yuqori qo‘shilgan qiymat yaratishga qodir texnologik zanjirni shakllantirish nuqtai nazaridan ahamiyatli.
Muzokaralarda BYD, ADM Jizzakh (KIA) va atom elektr stansiyasi hududlari atrofida barpo etilishi rejalashtirilayotgan sanoat zonalari ham kompaniya uchun istiqbolli maydonlar sifatida ko‘rib chiqildi. Eng muhimi, gap umumiy niyat haqida emas: “Sensorview” vakillarining oktabr oyida Jizzaxga amaliy tashrifini tashkil etish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishildi. Demak, Seulda boshlangan muloqotning keyingi manzili Jizzax.
Qishloq xo‘jaligidagi hamkorlik esa texnologiyaning bevosita samarasiga qaratildi. “Riva Company” bilan tabiiy vulqon tog‘ jinslarini qayta ishlash asosida tayyorlanadigan ekologik toza biomahsulotlarni viloyatda sinovdan o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi. Mazkur mahsulotlar tuproq unumdorligini oshirish, namlikni saqlash va sho‘rlanishning oldini olishga xizmat qilishi ko‘zda tutilmoqda. Sentyabr-oktabr oylarida o‘tkaziladigan tajriba-sinov natijalari texnologiyani kengroq joriy etish masalasida muhim mezon bo‘ladi.
Investitsiyani jalb qilishda moliyaviy mexanizmlar ham alohida o‘rin tutadi. Shu bois “KR Investment & Securities” kompaniyasi bilan uchrashuvda Jizzaxda amalga oshirish uchun 6 ta aniq investitsiya loyihasi taqdim etilgani e’tiborga molik. Koreya tomonining ushbu loyihalarni o‘z investorlari va hamkorlariga taqdim etish, istiqbolli takliflar bo‘yicha muzokaralarni davom ettirishga tayyorligi esa tashrifning moliyaviy hamkorlik nuqtai nazaridan ham amaliy ahamiyatini oshirdi.
Yana bir muhim qadam “K-Farm Solutions” kompaniyasi bilan bog‘liq. Tomonlar Jizzaxda organik o‘g‘it ishlab chiqarish bo‘yicha qiymati 15 million AQSH dollari bo‘lgan pilot loyihani amalga oshirishga kelishib oldi. Koreya texnologiyalari asosida yo‘lga qo‘yiladigan ishlab chiqarish nafaqat ichki ehtiyojni ta’minlash, balki mahsulotlarni eksport bozorlariga yo‘naltirish imkoniyatini ham nazarda tutadi. Shu jihatdan mazkur tashabbus agrosanoat salohiyatini investitsiya va texnologiya bilan uyg‘unlashtirishga xizmat qilishi mumkin.
Tashrif doirasida 11-sentabr kuni Seulda o‘tkazilgan Birinchi O‘zbekiston – Koreya hududlararo hamkorlik forumi ham muhim muloqot maydoniga aylandi. Unda Jizzax viloyatining sanoat, qishloq xo‘jaligi, qurilish materiallari, logistika va turizm sohalaridagi investitsiyaviy imkoniyatlari taqdim etildi. Forum doirasida “Sensorview”, “K-Farm Solutions” hamda “Donghae” erkin savdo zonasi boshqaruv agentligi vakillari bilan Koreya tajribasi asosida erkin iqtisodiy zonalarni tashkil etish, ularni samarali boshqarish va koreyalik investorlarni Jizzaxga jalb qilish masalalari muhokama qilindi. Koreyalik tadbirkorlar bilan B2B uchrashuvlarda esa qator investitsiyaviy tashabbuslar yuzasidan dastlabki muzokaralar olib borildi.
Aslida, tashrif natijalarini bir nechta raqam bilan ifodalash mumkin: 6 ta aniq investitsiya loyihasi, qiymati 15 million AQSH dollari bo‘lgan pilot loyiha, yangi texnologiyalarni Jizzaxda sinovdan o‘tkazish, oktabr oyida “Sensorview” vakillarining tashrifi. Biroq bu raqamlar ortida yanada muhim jarayon bor – Jizzax investitsiyani shunchaki mablag‘ sifatida emas, balki yangi texnologiya, zamonaviy ishlab chiqarish va eksport imkoniyati bilan birga qabul qilishga intilmoqda.
Shu bois Seuldagi muzokaralarning eng muhim natijasi bugun imzolangan yoki kelishilgan hujjatlar soni emas. Asosiy natija muloqotning aniq manzilga, g‘oyaning loyihaga, loyihaning esa amaliy qadamga aylanayotganida. Jizzax uchun Koreya bilan hamkorlikning yangi bosqichi ana shu jihati bilan ahamiyatli: bu yerda investitsiya ortidan texnologiya, texnologiya ortidan ishlab chiqarish, ishlab chiqarish ortidan esa yangi bozorlarga chiqish imkoniyati ko‘rinmoqda.
Abdujalol Qayumov,
O‘zA muxbiri
