“Buxoro doira sadolari” festivali o‘tkazildi
Buxoroda milliy musiqa san’atini ulug‘lagan “Buxoro doira sadolari” festivali bo‘lib o‘tdi.
Millatning qalbi uning kuy-qo‘shiqlarida, asrlar osha sayqallanib kelayotgan musiqiy merosida namoyon bo‘ladi. Ba’zan birgina doira sadosi insonni olis tarix sahifalariga yetaklaydi, ajdodlar ruhi, xalqning orzu-intilishlari va milliy o‘zligini his etishga undaydi. Zero, milliy musiqa — shunchaki san’at emas, balki xalqning ma’naviy qiyofasi, xotirasi va avlodlarni bir-biriga bog‘lab turuvchi bebaho qadriyatdir.
Qadimiy Buxoroning yuragi — Labi Hovuz majmuasidagi Ko‘kaldosh madrasasida o‘tkazilgan “Buxoro doira sadolari” festivali ana shu haqiqatni yana bir bor namoyon etdi. Butunjahon nomoddiy madaniy meros kuniga bag‘ishlangan mazkur tadbir milliy doirachilik san’atini ulug‘lash, uning boy an’analarini keng targ‘ib qilish va yosh avlod qalbida milliy musiqaga mehr uyg‘otishga qaratildi.
Buxoro — har bir toshida tarix, har bir obidasida asrlar nafasi mujassam bo‘lgan muqaddas zamin. Bu yerda yangragan doira sadolari esa o‘tmish bilan bugunni, an’ana bilan zamonaviylikni, ustozlar tajribasi bilan yosh avlodning izlanishlarini birlashtiruvchi ma’naviy ko‘prik vazifasini o‘tadi.
Ko‘kaldosh madrasasidagi festival davomida doira san’atining o‘ziga xos imkoniyatlari, ijrochilik mahorati va milliy musiqa an’analarining jozibasi namoyon bo‘ldi. Unda taniqli doira ustalari bilan bir qatorda Buxoro viloyatida faoliyat yuritayotgan doirachilar va ijodiy jamoalar ham ishtirok etdi.
Har bir zarbda — mahorat, har bir ohangda — milliy ruh, har bir ijroda esa yillar davomida shakllangan maktab va an’analar mujassam. Doiraning jo‘shqin sadolari inson qalbiga ko‘tarinkilik bag‘ishlash bilan birga, xalqimizning boy madaniy merosiga bo‘lgan hurmatni ham mustahkamlaydi.
Festival shu jihati bilan ahamiyatliki, u san’atkorlar mahoratini namoyish etish maydoni bo‘libgina qolmay, milliy ijrochilik an’analarini asrab-avaylash va ularning davomiyligini ta’minlash zaruratini ham yodga soldi.
Bugun mamlakatimizda milliy madaniyat va san’atni rivojlantirish, tarixiy-madaniy merosni asrab-avaylash, xalq ijodiyotining noyob namunalarini kelajak avlodlarga yetkazishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilayotgan ma’naviy taraqqiyot, milliy qadriyatlarni asrash va madaniyat sohasini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan ishlar ham ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilmoqda.
Zero, milliy san’atni qo‘llab-quvvatlash — bu faqat ijodkorlarga sharoit yaratish yoki madaniy tadbirlar o‘tkazishdan iborat emas. Bu, eng avvalo, xalqning tarixiy xotirasini saqlash, yoshlarni milliy o‘zlik va vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, ma’naviy merosning uzluksizligini ta’minlash demakdir.
Ayniqsa, globallashuv jarayonlari jadallashgan, turli madaniy ta’sirlar kuchaygan bugungi davrda milliy musiqa san’atining o‘rni yanada muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki o‘zligini anglagan, ajdodlar merosini qadrlagan yosh avlodgina milliy qadriyatlarni kelajakka ishonch bilan olib o‘ta oladi.
Shu ma’noda, “Buxoro doira sadolari” festivali milliy ijrochilikni ommalashtirish, iste’dodli yoshlarni kashf etish, tajribali ustozlar va yangi avlod ijrochilari o‘rtasida ijodiy muloqotni kuchaytirish uchun muhim maydon bo‘lib xizmat qiladi.
Tadbirning viloyat hokimligi, YUNESKOning nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish yo‘nalishi, “Umrboqiy meros” O‘zbekiston madaniyati va san’ati markazi, viloyat Madaniyat boshqarmasi, O‘zbekiston davlat filarmoniyasining viloyat bo‘linmasi hamda O‘zbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasining viloyat bo‘limi hamkorligida tashkil etilgani ham madaniy merosni asrash umumiy mas’uliyat ekanini ko‘rsatadi.
Milliy san’atning umri uning qanchalik qadrlanishi, o‘rganilishi va avloddan avlodga qay darajada yetkazilishi bilan belgilanadi. Shu bois doirachilik san’atini rivojlantirishda faqat mahoratli ijrochilarni sahnaga olib chiqish emas, balki yoshlarning ushbu san’atga qiziqishini oshirish, ustoz-shogird an’analarini mustahkamlash va iqtidor egalarini rag‘batlantirish ham muhimdir.
Festival doirasida faol ishtirok etgan doira ustalari va ijodiy jamoalarning viloyat hokimligi hamda hamkor tashkilotlar tashakkurnomalari va qimmatbaho sovg‘alari bilan taqdirlangani ijod ahliga ko‘rsatilayotgan e’tiborning amaliy ifodasi bo‘ldi. Bunday e’tirof san’atkorning mehnatiga berilgan baho bo‘lish bilan birga, yosh ijrochilar uchun ham o‘ziga xos rag‘batdir. Zero, iste’dod e’tibor topgan, mehnat qadrlangan joyda ijodga ishtiyoq kuchayadi, an’analar esa yangi mazmun va yangi nafas bilan boyib boradi. Albatta, bunday festivallarning ahamiyati ular o‘tkazilgan kun bilan cheklanib qolmasligi kerak. Ularda namoyon bo‘lgan mahoratni ommalashtirish, yosh ijrochilar uchun mahorat darslarini tashkil etish, milliy musiqiy meros namunalarini yozib olish va raqamli arxivlarda saqlash, doirachilik maktablarini qo‘llab-quvvatlash kabi ishlar bu yo‘nalishdagi faoliyatning izchilligini ta’minlaydi.
“Buxoro doira sadolari” festivali bir haqiqatni yana bir bor eslatdi: milliy merosni asrash uchun uni sevishning o‘zi kifoya emas, uni o‘rganish, targ‘ib qilish va kelajak avlodga yetkazish ham zarur.
Qadimiy madrasa bag‘rida yangragan doira sadolarida Buxoroning boy tarixi, xalqimizning san’atga muhabbati va milliy qadriyatlarga sadoqati mujassam bo‘ldi. Bu sadolar avlodlarni bog‘laydi, qalblarda iftixor uyg‘otadi va milliy o‘zlikni anglashga chorlaydi. Eng muhimi, doira sadosi yangragan har bir davrada milliy san’atga mehr qo‘ygan yangi avlod kamol topadi. Ana shu mehr va e’tibor bor ekan, ajdodlardan meros qolgan ohanglar hamon yangrayveradi. Chunki milliy meros — o‘tmishning xotirasi, bugunning ma’naviy tayanchi va kelajakning bebaho boyligidir. Buxoroda yangragan doira sadolari esa ana shu boylikning barhayot ekanini yana bir bor namoyon etdi.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
