Buxoroda san’at bilan sayyohat uyg‘unlashdi
“Quyi xonaqo”da ochilgan yangi ijodiy maskan qadimiy shaharning turistik jozibasini yanada oshiradi.
Buxoroga kelgan sayyoh faqat qadimiy obidalarni tomosha qilibgina qolmaydi. U bu zaminning ruhini his etishni, asrlar davomida shakllangan madaniyatini anglashni, mahalliy aholining hayoti, hunari va ijod olami bilan yaqindan tanishishni istaydi. Zero, haqiqiy sayohat — bu shunchaki manzildan manzilga borish emas, balki yangi taassurotlar kashf etish, boshqa bir madaniyatni qalban his qilishdir. Qadimiy Buxoroda ana shunday imkoniyatlarni kengaytiradigan yana bir yangi turistik manzil ish boshladi. Shaharning tarixiy-madaniy muhitida alohida o‘rin tutadigan “Quyi xonaqo” madaniy meros ob’ektida Buxoro rassomlari ko‘rgazmasi va ijodiy mahorat darslarining ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Mazkur tashabbus san’at, madaniy meros va turizmni o‘zaro uyg‘unlashtirish orqali sayyohlarga Buxoroning yana bir qirrasini kashf etish imkonini bermoqda. Endi mehmonlar tarixiy obidalarning me’moriy go‘zalligini tomosha qilish bilan birga, mahalliy rassomlarning ijodiy dunyosiga ham sayohat qilishlari mumkin.
Buxoro — har bir ko‘chasi tarixdan so‘zlaydigan, har bir me’moriy yodgorligida o‘tmishning nafasi sezilib turadigan noyob shahar. Bu yerda san’at va hunarmandchilik asrlar davomida xalqning turmush tarzi, dunyoqarashi va estetik tafakkuri bilan chambarchas bog‘liq holda rivojlangan.
“Quyi xonaqo”da tashkil etilgan yangi ijodiy makon ana shu an’analarni zamonaviy turizm bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgani bilan ahamiyatlidir. Ko‘rgazmada namoyish etilgan rangtasvir, grafika, keramika va amaliy san’at namunalari tashrif buyuruvchilarga mahalliy rassomlarning ijodiy izlanishlari, badiiy qarashlari va o‘ziga xos uslubi bilan tanishish imkonini yaratadi.
Har bir san’at asarida ijodkorning dunyoqarashi, tuyg‘ulari va hayotga munosabati mujassam. Ranglar orqali tabiatning go‘zalligi, inson kechinmalari, tarixiy xotira va milliy qadriyatlar ifoda topadi. Shu ma’noda, ko‘rgazma oddiy asarlar namoyishi emas, balki Buxoroning ma’naviy olami bilan tanishtiradigan o‘ziga xos muloqot maydonidir.
Ayniqsa, tarixiy muhit bag‘rida san’at asarlarini tomosha qilish tashrif buyuruvchilarda o‘ziga xos taassurot uyg‘otadi. Qadimiy obida va zamonaviy ijodiy tafakkurning bir makonda jamlanishi o‘tmish bilan bugun o‘rtasida ma’naviy ko‘prik hosil qiladi.
Yangi turistik manzilning eng e’tiborli jihatlaridan biri — bu yerda faqat ko‘rgazma bilan cheklanib qolinmasligidir. Tashkil etilgan ijodiy mahorat darslari sayyohlarga san’at asarlarining yaratilish jarayonini yaqindan kuzatish, rassomlarning ish uslubi bilan tanishish va ijodiy jarayonda bevosita ishtirok etish imkonini beradi. Bu esa turizmga bo‘lgan an’anaviy yondashuvni yangi mazmun bilan boyitadi. Odatda sayyoh tarixiy ob’ektni tomosha qiladi, suratga tushadi va keyingi manzilga yo‘l oladi. Ijodiy mahorat darslarida esa u jarayonning bir qismiga aylanadi: ranglarni tanlaydi, shakllar yaratish sirlarini o‘rganadi, rassomning mehnati va mahoratini his etadi.
Natijada sayohat shunchaki tomosha emas, balki shaxsiy tajribaga aylanadi. Sayyoh o‘zi bilan nafaqat fotosuratlar, balki yangi bilim, ijodiy taassurot va unutilmas xotiralarni ham olib ketadi.
Bunday yondashuv, ayniqsa, madaniy turizmni rivojlantirishda muhimdir. Chunki zamonaviy sayyohlar tobora ko‘proq o‘ziga xos tajriba, mahalliy madaniyat bilan bevosita muloqot va sayohat davomida yangi ko‘nikmalar orttirishga qiziqmoqda. Buxoroda yo‘lga qo‘yilgan ushbu ijodiy maskan ana shu ehtiyojlarga mos keladi.
Bugun mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning muhim harakatlantiruvchi kuchlaridan biriga aylantirish, tarixiy-madaniy merosni asrab-avaylash, xizmatlar sohasini kengaytirish va hududlarning sayyohlik salohiyatidan samarali foydalanishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Davlat rahbari tomonidan ilgari surilayotgan turizmni rivojlantirish, milliy madaniyat va san’atni keng targ‘ib etish, tadbirkorlik hamda xizmatlar sohasida yangi imkoniyatlar yaratishga qaratilgan tashabbuslar ushbu yo‘nalishdagi ishlar uchun muhim asos bo‘lib xizmat qilmoqda.
Bunday siyosatning amaliy samarasi, avvalo, hududlarda sayyohlar uchun yangi manzillar, mazmunli xizmatlar va zamonaviy turistik mahsulotlar paydo bo‘lishida namoyon bo‘ladi. «Quyi xonaqo»da ochilgan ijodiy maskan ham madaniy merosni iqtisodiy va ijtimoiy imkoniyatlarga aylantirish, mahalliy rassomlar ijodini targ‘ib etish hamda sayyohlarga ko‘rsatiladigan xizmatlar ko‘lamini kengaytirish nuqtai nazaridan ahamiyatlidir.
Zero, tarixiy obidani asrab-avaylash bilan birga, uning madaniy mazmunini keng jamoatchilikka yetkazish ham muhim vazifadir. Agar tarixiy meros sayyohga yangi bilim, hissiy taassurot va amaliy tajriba bera olsa, u nafaqat o‘tmish yodgorligi, balki bugungi taraqqiyotning ham muhim omiliga aylanadi.
Mazkur tashabbusning ahamiyatini faqat yangi ko‘rgazma ochilgani bilan baholash to‘g‘ri bo‘lmaydi. Uning ortida hududdagi xizmatlar sohasini diversifikatsiyalash, turistik mahsulotlar turini ko‘paytirish va mahalliy ijodkorlar uchun yangi imkoniyatlar yaratish kabi muhim vazifalar ham mujassam.
Yangi ijodiy maskan sayyohlarning Buxoroda mazmunli vaqt o‘tkazish imkoniyatlarini kengaytiradi. Turistik yo‘nalishlar qanchalik rang-barang bo‘lsa, shahar mehmonlar uchun shunchalik jozibador bo‘ladi. Rassomlar va amaliy san’at ustalari o‘z ijodini keng auditoriyaga namoyish etish, mahoratini ommalashtirish va tashrif buyuruvchilar bilan bevosita muloqot qilish imkoniga ega bo‘ladilar. Bu esa ijodiy mehnatning qadrini oshirish va mahalliy san’atni qo‘llab-quvvatlashga xizmat qilishi mumkin. Mahorat darslari, ijodiy uchrashuvlar va san’at namoyishlari asosida yangi turistik xizmatlarni shakllantirish imkoniyati paydo bo‘ladi. Kelgusida bu kabi tashabbuslarni muntazam dasturlar, ijodiy sayohatlar va amaliy mashg‘ulotlar bilan boyitish orqali turistik maskanning jozibadorligini yanada oshirish mumkin.
Albatta, bunday loyihaning uzoq muddatli samarasi uning doimiy faoliyati, xizmatlar sifati, axborot targ‘iboti va sayyohlar uchun yaratiladigan qulayliklarga ham bog‘liq. Shuning uchun ko‘rgazmani muntazam yangilab borish, mahalliy va xorijiy ijodkorlarni jalb etish, mahorat darslarini turli yosh vakillari uchun moslashtirish kabi choralar muhim ahamiyat kasb etadi.
Shunda bugun ochilgan yangi maskan bir martalik tadbir doirasidan chiqib, Buxoroning barqaror madaniy turistik yo‘nalishlaridan biriga aylanishi mumkin.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
