10 сотихдаги катта имконият
Бир қарашда оддий томорқа. Аммо меҳнат, билим ва тадбиркорлик уйғунлашган жойда кичик майдон ҳам катта имкониятлар эшигини очади. Жиззах вилояти Зафаробод туманидаги бир хонадон тажрибаси томорқа нафақат рўзғор манбаи, балки оилавий даромад, бандлик ва ҳудуд иқтисодий фаоллигининг муҳим омилига айланаётганини кўрсатмоқда.
Қишлоқ хонадонининг файзу баракаси кўпинча унинг томорқасидаги ҳаракат, интилиш ва меҳнат самарасида намоён бўлади. Ерга меҳр билан қараган инсон учун ҳар бир қарич майдон — имконият, ҳар бир ниҳол эса келажак ҳосилининг умидидир.
Бугун мамлакатимизда аҳолининг томорқа ерларидан оқилона ва самарали фойдаланишини таъминлаш, қишлоқ жойларда бандликни ошириш, оилавий тадбиркорликни ривожлантириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 30-июндаги “Аҳоли томорқаларидан фойдаланиш самарадорлигини оширишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида ҳам ана шу вазифалар белгилаб берилган. Мазкур ҳужжат доирасида томорқа ерларидан унумли фойдаланиш, аҳолига амалий кўмак кўрсатиш ва маҳсулот етиштириш ҳажмини оширишга қаратилган ишлар изчил амалга оширилмоқда.
Бу жараённинг ҳаётдаги ёрқин ифодасини Жиззах вилояти Зафаробод тумани Узун маҳалласи “Заминдор” кўчаси 21-уйда яшовчи Раҳим Мавлонов хонадони мисолида кўриш мумкин.
Раҳим ака томорқасини оддий ер майдони сифатида эмас, балки меҳнат билан барака яратиш мумкин бўлган маскан сифатида қадрлайди. У ўз хонадонига қарашли 10 сотих ер майдонида замонавий иссиқхона ташкил этиб, помидор, бодринг ва булғор қалампири кўчатларини парвариш қилмоқда.
Бу ерда ҳар бир жараён ўйланган: тупроқ тайёрлашдан тортиб, кўчатларни парваришлаш, сув ва озуқа меъёрини белгилашгача бўлган ишлар меҳнат ва тажриба асосида олиб борилмоқда. Натижада томорқа майдонидан унумли фойдаланилиб, сифатли ва экологик тоза маҳсулот етиштирилмоқда.
— Ерни қадрлаган инсон ундан албатта самара олади. Томорқага фақат ҳосил манбаи деб эмас, оила фаровонлигини таъминлайдиган имконият деб қараш керак. Агар инсон меҳнат қилса, билим билан ёндашса, кичик майдонда ҳам катта натижага эришиш мумкин, — дейди Раҳим ака Мавлонов.
Дарҳақиқат, бу хонадондаги тажриба бир оиланинг шахсий ютуғи билан чекланиб қолмайди. У томорқадан фойдаланиш маданияти, кичик майдонда юқори самарадорликка эришиш ва аҳоли даромадини ошириш борасида амалий намуна бўла олади.
Меҳнат самараси эса аллақачон ўз натижасини бермоқда. Иссиқхонада етиштирилган маҳсулотлар йиғиб олиниб, маҳаллий бозорларга чиқарилмоқда. Сифатли, янги ва экологик тоза сабзавотлар аҳоли эҳтиёжини қондириш билан бирга, хонадон даромадининг барқарор манбаига айланмоқда.
Айни пайтда дунёда озиқ-овқат хавфсизлиги, ресурслардан оқилона фойдаланиш ва кичик ҳудудларда юқори унумдорликка эришиш масалалари тобора долзарб аҳамият касб этмоқда. Шу нуқтаи назардан, бир маҳалладаги бир хонадон тажрибаси ҳам кенгроқ маънога эга. Чунки у ердаги меҳнат натижаси — нафақат бир оиланинг даромади, балки маҳалладаги ишбилармонлик муҳити, ҳудуддаги озиқ-овқат таъминоти ва қишлоқ хўжалигида самарадорликни оширишга қўшилган ҳиссадир.
Бугун томорқа ерлари ўз эгасига фақат рўзғор учун маҳсулот берадиган майдон эмас. У тўғри ёндашув, замонавий усул ва меҳнат билан кичик бизнесга, оилавий тадбиркорликка, ҳатто экспортбоп маҳсулот манбаига айланиши мумкин.
Раҳим Мавлоновнинг 10 сотихлик иссиқхонаси ана шу ҳақиқатнинг оддий, аммо ибрат намунасидир. Чунки катта натижалар баъзан кенг далалардан эмас, балки меҳр билан парваришланган кичик бир томорқадан бошланади.
Абдужалол Қаюмов, ЎзА
