Устозга эҳтиром — касбга эҳтиром

Инсон ҳаётида шундай улуғ зотлар борки, уларнинг берган сабоғи йиллар ўтгани сари қадри янада ортиб боради. Устоз ана шундай буюк мақом соҳибидир. У нафақат билим беради, балки касбга садоқат, масъулият, ҳалоллик ва инсонпарварлик каби фазилатларни ҳам шогирд қалбига сингдиради. Шу боис устозга кўрсатилган ҳурмат — бир инсонга эмас, балки авлодлар ўртасидаги маънавий ришталарга, ҳаётий тажриба ва касбий анъаналарга кўрсатилган юксак эҳтиромдир.

Мамлакатимизда устоз ва мураббийларнинг жамият ҳаётидаги ўрнини юксалтириш, уларнинг меҳнатини қадрлаш, ёш авлод тарбиясидаги фидокорона хизматини муносиб рағбатлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Президентимиз ташаббуси билан инсон қадри, таълим ва тарбия, устозларни эъзозлаш масалалари давлат сиёсати даражасига кўтарилгани бу борадаги эзгу ишларга янада кенг йўл очмоқда.

1 октябрь — Ўқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан Бухоро вилояти божхона бошқармаси жамоаси томонидан кўп йиллар давомида тизимда шарафли хизмат қилган фахрий божхона ходимларидан ҳол сўраш, улар билан самимий суҳбатлар ўтказиш анъанавий тус олгани ҳам ана шу юксак қадриятнинг амалий ифодасидир.

Зеро, бу учрашувлар шунчаки байрам муносабати билан ташкил этилган тадбир эмас. Уларда бир неча авлодни бирлаштирган касбий хотира, ҳаётий тажриба ва устоз-шогирд анъаналарининг узвийлиги мужассам. Бугунги замонавий божхона хизматида эришилаётган натижалар замирида кеча шу тизимда меҳнат қилган, унинг ривожига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшган фидойи инсонларнинг ҳам улкан меҳнати бор.

Ана шундай фахрий божхона ходимларидан бири — Иззатилло Атоев. У узоқ йиллар давомида Бухоро вилояти божхона бошқармасида турли масъул лавозимларда сидқидилдан хизмат қилди. Ўз касбига садоқат, хизмат вазифаларига масъулият билан ёндашиш, ҳар бир топшириқни виждонан бажариш унинг фаолиятининг асосий мезони бўлди.

Божхона хизмати — осон касб эмас. Бу соҳа ходимдан юксак масъулият, билим ва зукколик билан бир қаторда, принципиаллик, ҳалоллик ва Ватан манфаатларига садоқатни талаб этади. Чунки божхона ходими мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш, ташқи иқтисодий фаолиятни тартибга солиш, қонунийликни мустаҳкамлаш каби муҳим вазифаларнинг бевосита иштирокчисидир.

Иззатилло Атоев ана шу масъулиятни теран англаган ҳолда, йиллар давомида ўз касбий тажрибаси ва билимини бойитиб борди. Бироқ унинг хизмат фаолиятининг энг қимматли жиҳатларидан бири шундаки, у тўплаган билим ва тажрибасини ёшларга ўргатди, шогирдларига йўл кўрсатди, касб сирларидан огоҳ қилди.

Фахрий ходим билан бўлиб ўтган самимий суҳбат давомида божхона хизматидаги йиллар, ўша даврдаги меҳнат жараёнлари, касбнинг ўзига хос жиҳатлари, ҳамкасблар ва шогирдлар ҳақидаги илиқ хотиралар ёдга олинди. Бундай суҳбатларнинг қиммати, эҳтимол, қоғозга сиғмайди. Чунки ҳар бир хотира ортида бир умрлик меҳнат, масъулият ва инсон тақдири бор. Бир қарашда оддийдек туюлган ҳар бир воқеа аслида ёш ходим учун катта ҳаётий сабоқ бўлиши мумкин.

Фахрий ходимнинг хотираларида касбга бўлган меҳр, хизмат интизомига садоқат, ҳамкасбларга ҳурмат ва шогирдларга нисбатан ғамхўрлик уйғунлашиб кетгани сезилади. Устозликнинг буюклиги ҳам шунда. Устоз шогирдига фақат “қандай ишлаш”ни эмас, “қандай инсон бўлиш”ни ҳам ўргатади. Божхона соҳасида бу жиҳат айниқса муҳим. Чунки бу ерда касбий билим билан бир қаторда ҳалоллик, қонунга садоқат, масъулият ва юрт манфаатини шахсий манфаатдан устун қўйиш каби фазилатлар ҳам катта аҳамиятга эга.

Ҳар бир касбнинг ўз мактаби бўлади. Бу мактабни китобдангина ўрганиб бўлмайди. Устозларнинг ҳаётий тажрибаси, кўрган-кечирганлари, мураккаб вазиятларда қабул қилган қарорлари, касбга муносабати ёш мутахассис учун беқиёс сабоқ вазифасини ўтайди. Шу маънода, фахрий ходимларни йўқлаш — кечаги авлодни эслашгина эмас. Бу бугунги ва эртанги авлодга касбий хотирани етказиш, соҳада шаклланган эзгу анъаналарни асраш демакдир.

Президентимиз томонидан мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш, катта ҳаётий ва меҳнат тажрибасига эга авлод вакилларини эъзозлаш, ёшларни билим ва тарбия билан таъминлаш, устоз-шогирд анъаналарини мустаҳкамлашга қаратилаётган эътибор замирида ҳам ана шундай эзгу мақсад мужассам.

Бугун ёш божхона ходимлари замонавий технологиялар, рақамли тизимлар ва янгича ёндашувлар асосида фаолият юритмоқда. Бироқ технология қанчалик ривожланмасин, касбнинг инсонга боғлиқ жиҳатлари — ҳалоллик, масъулият, тажриба ва садоқат ҳеч қачон ўз аҳамиятини йўқотмайди. Шунинг учун кечаги устознинг сабоғи бугунги замонавий хизмат билан уйғунлашиб, эртанги авлод учун мустаҳкам касбий пойдевор бўлиб хизмат қилади.

Бугун фахрий божхона ходимларининг хонадонларига бориб, уларнинг ҳолидан хабар олиш, суҳбатларини тинглаш, дуоларини олиш — самимий эҳтиромнинг ёрқин кўринишидир. Бундай учрашувларда авлодлар ўртасидаги масофа йўқолади. Кечаги тажриба бугунги билим билан туташади. Устознинг хотиралари шогирднинг қалбида янги масъулият уйғотади. Эҳтимол, устоз учун энг катта мукофот ҳам шу — ўзидан кейин келаётган ёшларнинг касбга садоқат билан хизмат қилаётганини кўриш.

Иззатилло Атоев сингари фахрий ходимларнинг ҳаёт йўли эса бугунги ёшлар учун ибрат мактабидир. Уларнинг меҳнат фаолияти, касбга муносабати ва шогирдларига қолдирган сабоқлари вақт ўтиши билан янада қадрли маънавий меросга айланади.

Зариф Комилов, ЎзА мухбири