Ташкентте Өзбекстандағы тұңғыш тұрақты заманауи өнер орталығы ашылды
Өзбекстанның мәдени өміріндегі маңызды оқиға – Ташкент заманауи өнер орталығы өз жұмысын бастады. Елдегі заманауи өнерге арналған алғашқы тұрақты мекеме ретінде құрылған орталық көрмелерді, білім беру және зерттеу бағдарламаларын, халықаралық мәдени ынтымақтастықты, сондай-ақ көпшілікке арналған түрлі мәдени іс-шараларды бір алаңға тоғыстыратын жаңа шығармашылық кеңістікке айналмақ.
Орталық 1912 жылы салынған бұрынғы дизель электр станциясының тарихи ғимаратында орналасқан. Мұнда заманауи мәдениет мекемесіне қажетті көрме залдары, кітапхана, тұжырымдамалық дүкен, мейрамхана, білім беру алаңдары, кездесулер мен зерттеулер өткізуге арналған қоғамдық кеңістіктер қарастырылған. Осындай кешенді құрылым Ташкент заманауи өнер орталығын Орталық Азиядағы өз санатындағы бірегей мәдени мекемелердің біріне айналдырып отыр.
Орталық ғимаратының сәулеттік жаңғырту жобасын әлемге әйгілі «Студио Ко» сәулет бюросы әзірледі. Ғимаратты заманауи мәдениет орталығына бейімдеу кезінде оның тарихи келбеті мен өнеркәсіптік сәулетіне тән ерекшеліктері барынша сақталған. Нәтижесінде бұрынғы электр станциясы тарихи мұра мен заманауи өнер және сәулет тоғысқан жаңа мәдени кеңістікке айналды.
Ташкент заманауи өнер орталығы – Өзбекстанның Мәдениет пен өнерді дамыту қорының жобасы. Орталық Өзбекстан Республикасы Президенті Шавкат Мирзиёевтің бастамасымен құрылды. Жоба елдегі мәдениет пен өнер саласын дамытуға, халықаралық мәдени байланыстарды кеңейтуге және заманауи өнердің тұрақты экожүйесін қалыптастыруға бағытталған ауқымды бастамалардың бір бөлігі.
Орталықтың ашылуы Өзбекстанның мәдени инфрақұрылымын дамытудағы маңызды кезең саналады. Ол көрме жобалары, зерттеулер, білім беру бағдарламалары және мәдени алмасу арқылы жергілікті және халықаралық өнер орталарын байланыстыратын жаңа алаң болмақ.
– Ташкент заманауи өнер орталығының ашылуы – Өзбекстанның мәдени инфрақұрылымын дамыту және тұрақты заманауи өнер экожүйесін қалыптастыру жөніндегі ұзақ мерзімді пайымымызды жүзеге асырудағы маңызды қадам. Орталық суретшілер, зерттеушілер, кураторлар және түрлі қауымдастық өкілдері бас қосатын мекенге айналады. Мұнда жергілікті өнер сахнасы халықаралық мәдени кеңістікпен толыққанды үнқатыса алады. Біз заманауи өнерді көрсетіп қана қоймай, білім беру, зерттеу және халықаралық ынтымақтастық арқылы оның дамуына қолдау көрсететін мекеме құруға ұмтыламыз, – деді Өзбекстанның Мәдениет пен өнерді дамыту қорының төрағасы Гаянэ Умерова.
Ашылу күні қонақтарға орталықтың тұрақты бағдарламасының негізін құрайтын көрмелер, панельдік пікірталастар, дәрістер, концерттер, спектакльдер, фильм көрсетілімдері және білім беру іс-шараларынан тұратын мазмұнды бағдарлама ұсынылды.
Орталықтың негізгі бағыттарының бірі – өзбекстандық суретшілерді қолдау, халықаралық ынтымақтастықты дамыту және жергілікті көрерменді әлемнің жетекші заманауи суретшілерінің шығармашылығымен таныстыру. Сонымен қатар мекеме өзбек суретшілерінің халықаралық деңгейде танылуына, шығармашылық байланыс орнатуына, зерттеу және халықаралық өнер жобаларына қатысуына жаңа мүмкіндіктер ашуды көздейді.
Алғашқы көрме – «Хикмет»
Ташкент заманауи өнер орталығының алғашқы көрмесі доктор Сара Разаның кураторлығымен ұйымдастырылған «Хикмет» көрмесі болды. Көрме атауы араб тіліндегі «хикма» сөзінен алынған және «даналық» деген мағынаны білдіреді. Экспозиция жергілікті дәстүрлер, рухани мұра мен заманауи көркемдік тәжірибелер тоғысындағы байланыстарды зерттеуге арналған.
Көрмеге Муханнад Шоно, Нари Уорд, Шахрух Рахимов, Тарик Кисвансон, Кимсужа, Али Шерри, Надя Кааби-Линке, сондай-ақ Владимир Пан, Дарибай Саипов және Бахтиёр Соиповтың туындылары қойылған. Олардың бірқатар шығармасы И.В. Савицкий атындағы Қарақалпақстан мемлекеттік өнер музейінің қорынан ұсынылды.
Көрме аясында Ташкент заманауи өнер орталығының музыкалық кураторы Сабина Иноятова әзірлеген дыбыстық инсталляция да көпшілік назарына ұсынылды.
Орталықтың алғашқы халықаралық жобасы
Орталық 61-Венеция заманауи өнер биенналесінің ресми параллель жобасы аясында «Ойлау құралдары» көрмесін де ұсынып отыр. Қазіргі уақытта экспозиция Венециядағы Франкетти сарайында көрсетіліп жатыр және 2026 жылғы 22 қарашаға дейін келушілер үшін ашық болады.
Жоба Орталық Азияның көрнекті суретшілерінің бірі Вячеслав Ахуновтың шығармашылығына арналған. Бұл – Ташкент заманауи өнер орталығының алғашқы халықаралық көрме жобасы.
