SMTI va IFANS Seul forumi: O‘zbekiston – Koreya hamkorligi yangi bosqichga ko‘tarilmoqda

Joriy yilning 17-iyun kuni Seul shahrida SMTI hamda Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligi Milliy diplomatiya akademiyasi (KNDA) huzuridagi Xalqaro munosabatlar va milliy xavfsizlik instituti (IFANS) bilan hamkorlikda tashkil etilgan «O‘zbekiston va Koreya Respublikasi: muloqotdan amaliy harakatlar sari – yangi davrda strategik sheriklik» mavzusidagi O‘zbekiston – Koreya ekspertlar forumi bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda ikki mamlakatning yetakchi tahliliy markazlari, ilmiy muassasalari va ekspertlar hamjamiyatidan 40 nafardan ortiq mutaxassis ishtirok etdi. Koreya tomonidan KNDA, IFANS, Koreya xalqaro iqtisodiy siyosat instituti (KIEP), shuningdek, yadro qurolini tarqatmaslik, xalqaro xavfsizlik va savdo, global boshqaruv sohalari bo‘yicha ekspertlar qatnashdi.

O‘zbekiston delegatsiyasi tarkibi SMTI, Raqamli texnologiyalar vazirligining Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Qishloq xo‘jaligi vazirligi, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Migratsiya agentligi rahbariyati va xodimlaridan iborat edi.

Forum kun tartibi sanoat kooperatsiyasidan tortib, muhim ahamiyatga ega resurslar va ilg‘or raqamli texnologiyalargacha bo‘lgan ikki tomonlama hamkorlikning asosiy yo‘nalishlarini qamrab oldi.

KNDA rahbari Chxve Xyon Chxan forumning ochilishida O‘zbekiston – Koreya alohida strategik sherikligi dinamikasi hayratlanarli ekanini ta’kidladi. O‘tgan yillar davomida munosabatlar an’anaviy formatlar doirasidan chiqib, texnologik aloqalar, sanoat kooperatsiyasi, raqamli transformatsiya va gumanitar sohalarni qamrab oldi.

Shu nuqtai nazardan, u doimiy muloqot va o‘zaro anglashuvni chuqurlashtirish birgalikdagi sa’y-harakatlar bilan Shimoli-Sharqiy Osiyo va Markaziy Osiyoni bog‘lovchi eng jadal rivojlanayotgan hamda muhim sherikliklardan birini shakllantirish imkonini berishiga ishonch bildirdi.

KNDA Yadroviy qurollarni tarqatmaslik va xalqaro xavfsizlik tadqiqotlari markazi direktori Pan Gil Ju O‘zbekistonning bir vaqtning o‘zida ham Global Janub mamlakatlari, ham G‘arb davlatlari bilan konstruktiv hamkorlikni rivojlantirayotgan davlat sifatidagi alohida o‘rnini qayd etdi.

Uning fikricha, yuqori darajadagi ishonch ikki tomonlama kun tartibini, jumladan, siyosiy va parlamentlararo sohalarni yanada kengaytirish uchun imkoniyat yaratadi.

KNDA professori Son Te In O‘zbekiston Koreya Respublikasining Markaziy Osiyodagi asosiy hamkorlaridan biri bo‘lib, mintaqaviy integratsiyani chuqurlashtirishda muhim bog‘lovchi bo‘g‘in bo‘lib xizmat qilayotganini ta’kidladi.

U raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt sohasidagi jadal taraqqiyotni qayd etib, bu aloqalarni mustahkamlash, jumladan, tajriba almashish, kadrlar tayyorlash va kiberxavfsizlik bo‘yicha qo‘shma loyihalarni amalga oshirish uchun yangi imkoniyatlar ochayotganini qayd etdi.

Forum ishtirokchilarining alohida e’tibori savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy aloqalarni chuqurlashtirish istiqbollariga qaratildi.

KIEP ilmiy xodimi Cho Yon Xunning ta’kidlashicha, O‘zbekistonda 2017-yildan buyon Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida amalga oshirilayotgan islohotlar iqtisodiyotning barqaror o‘sishiga va ishbilarmonlik muhitining yaxshilanishiga olib keldi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, keyingi qadam — murakkab ishlab chiqarish zanjirlariga o‘tish orqali sanoat samaradorligini oshirishdan iborat va bu borada Koreya tajribasi juda qo‘l kelishi mumkin. Shu nuqtai nazardan, ekspert hamkorlar topishni tezlashtirish va loyihalarni aniq investitsiyalarga aylantirish maqsadida Xorijiy investitsiyalarni jalb etish agentligi (UzIPA) hamda Koreya savdo va investitsiyalarga ko‘maklashish agentligi (KOTRA) o‘rtasida bevosita hamkorlikni yo‘lga qo‘yishni taklif qildi.

O‘z navbatida, KNDA professori Li Xyo Yon ikki mamlakat iqtisodiyotlari bir-birini yuqori darajada to‘ldirib turishini alohida ta’kidladi. Uning qayd etishicha, O‘zbekistondagi islohotlar sanoat, raqamli iqtisodiyot, energetika va muhim foydali qazilmalar sohalarida hamkorlik uchun yangi imkoniyatlar ochmoqda.

Professor Koreya biznesining xususiylashtirish, sanoat klasterlari, infratuzilmani modernizatsiya qilish va «aqlli» shaharlar qurishga bo‘lgan qiziqishi ortib borayotganini aytib, davlat boshqaruvini raqamlashtirish va moliyaviy texnologiyalarni raqamlashtirishni istiqbolli yo‘nalishlar sifatida e’tirof etdi. Shuningdek, O‘zbekistonning energetik o‘tish bo‘yicha rejalari hamda qo‘shma ishlab chiqarish zanjirlari uchun mustahkam zamin yaratuvchi salmoqli uran, volfram va molibden zaxiralari borligi alohida qayd etildi.

Forum davomida bugungi kunda O‘zbekiston va Koreya Respublikasi o‘rtasidagi uzoq muddatli strategik sheriklikning asosiy omillaridan biriga aylanib borayotgan inson kapitalini rivojlantirish va gumanitar aloqalarni kengaytirish masalalari ham ko‘rib chiqildi.

KIEP tadqiqot guruhi rahbari Chan Yon Ukning aytishicha, aholining qarishi va mehnatga layoqatli resurslarning qisqarishi fonida Koreya Respublikasida, ayniqsa, AKT, sog‘liqni saqlash, logistika, xizmatlar va qishloq xo‘jaligi sohalarida xorijiy kadrlarga ehtiyoj ortib bormoqda.

Uning fikricha, O‘zbekistonning yosh, bilimli aholisi Koreya mehnat bozori uchun katta qiziqish uyg‘otadi. Shu munosabat bilan ekspert E-7 (malakali mutaxassislar uchun) va E-8 (vaqtinchalik mavsumiy ishchilar uchun) vizalari bo‘yicha o‘zbekistonlik mutaxassislarni faolroq jalb qilishni, shuningdek, Koreya Respublikasining mahalliy hokimiyat organlari va O‘zbekiston Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalarni rivojlantirishni taklif qildi.

Ta’lim va institutsional hamkorlik sohasidagi istiqbollar muhokamaning alohida yo‘nalishi bo‘ldi.

KNDA professori Son Ji Son O‘zbekiston Koreyaning sog‘liqni saqlash, ta’lim, davlat boshqaruvi va raqamlashtirish sohalarida rivojlanish uchun rasmiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha asosiy hamkorlaridan biri bo‘lib qolayotganini ta’kidladi. Rivojlanishga doir an’anaviy yordamni kengroq moliyaviy vositalar bilan bosqichma-bosqich to‘ldirib borish hamda idoralar o‘rtasidagi muvofiqlashtirishni kuchaytirish alohida e’tiborga loyiqdir.

Forum yakunlarini sarhisob qilar ekan, ishtirokchilar O‘zbekiston – Koreya alohida strategik sherikligini yanada chuqurlashtirishdan o‘zaro manfaatdor ekanliklarini tasdiqladilar va hamkorlikning yangi sohalarini ishlab chiqishning samarali mexanizmi sifatida muntazam ekspertlar muloqotini qo‘llab-quvvatlash muhimligini ta’kidladilar.

Tomonlar 2026-yil sentabr oyida o‘tkazilishi rejalashtirilgan «Koreya Respublikasi – Markaziy Osiyo» birinchi sammiti arafasida O‘zbekiston va Koreya Respublikasi o‘rtasidagi munosabatlarni yanada mustahkamlashga hissa qo‘shishi mumkin bo‘lgan amaliy tavsiyalarni tayyorlash bo‘yicha birgalikdagi ishlarni davom ettirishga tayyor ekanliklarini bildirdilar.