O‘zbekistonda paxtachilik: milliy boylik va rivojlanish yo‘llari
O‘zbekistonda paxtachilik – tarixan katta ahamiyatga ega bo‘lgan va milliy iqtisodiyotning asosiy tarmoqlaridan biri sanaladi. Paxta yetishtirish O‘rta Osiyoda III-IV asrlarda boshlangan bo‘lib, XX asrda o‘sha davrlarda Rossiya imperiyasi bilan bog‘liq ravishda iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘ldi. Bugungi kunda O‘zbekiston paxta ishlab chiqarishda dunyoning yetakchi davlatlaridan biri hisoblanadi.
2025 yilda paxta maydoni 1,1 million gektarga yetgan bo‘lib, paxta hosilining asosiy qismi qo‘lda teriladi. Shu bilan birga, O‘zbekiston zamonaviy agrotexnik texnologiyalar, masalan, tomchilatib sug‘orish tizimi va yangi paxta navlarini, "Sultan", "Bukxara-6" kabi, ishlab chiqarishda qo‘llamoqda. Bu yo‘nalishda joriy etilgan agrotexnik innovatsiyalar va sug‘orish usullari hosildorlikni oshirishga xizmat qilmoqda.
Paxta O‘zbekiston iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi. Eksport daromadlari yiliga 1,5-2 milliard dollarni tashkil etadi va 3 millionga yaqin odam paxtachilik sohasida ishlaydi. Shuningdek, to‘qimachilik sanoati ham o‘sishda bo‘lib, paxta ishlab chiqarishdan qo‘shimcha qiymat yaratish imkonini yaratadi. Jahon paxta bozorida O‘zbekiston 6-o‘rinda ishlab chiqarish va 5-o‘rinda eksportda turmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Namangan viloyatiga tashriflari davomida paxtachilik sohasida zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, fermerlar uchun yangi moliyaviy yordam shakllarini yaratish va ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalashtirish muhim masalalar sifatida muhokama qilindi. Viloyatda yangi korxonalar, masalan, "Iftixor kiyim sanoat" klasterining ishga tushirilishi, paxta ishlab chiqarishni sanoat bilan integratsiyalashtirishga yordam beradi.
Shu bilan birga, qishloq xo‘jaligi sohasidagi rivojlanish faoliyati qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta ishlash va eksport qilishni rag‘batlantirishga ham yordam bermoqda. Bu, o‘z navbatida, paxta va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga bo‘lgan talabni oshirib, sohaning iqtisodiy faolligini yanada oshirishga sabab bo‘ladi.
Bugungi kunda O‘zbekiston paxtachilik sohasini modernizatsiyalash, qishloq xo‘jaligini diversifikatsiyalash va yangi texnologiyalarni joriy etish orqali barqaror rivojlanishga erishish maqsadida muhim qadamlar tashlamoqda.
X.Islamova, O‘zbekiston fermerlari kengashi
Bo‘lim boshlig‘i
