Нефть бозорида беқарорлик: тикланиш узоққа чўзилади(ми)?
Эрон атрофидаги можаро бошланганидан бери жаҳон нефть бозори катта йўқотишларга учради. Таҳлилчилар ҳисоб-китобига кўра, қарийб 50 кун ичида ишлаб чиқарилмаган нефть ҳажми 500 миллион баррелдан ошиб, умумий зарар 50 миллиард долларга етган. Бу ҳолат глобал энергия таъминотига жиддий таъсир кўрсатиб, бозорда беқарорликни кучайтирди.
Асосий узилиш Ҳурмуз бўғози атрофидаги вазият билан боғлиқ бўлди. Зиддият туфайли мазкур йўлак орқали нефть ташиш кескин чекланди, бу эса дунё бозорида таъминотни қисқартирди. Шу билан бирга, Форс кўрфази давлатларида ишлаб чиқариш ҳажми миллионлаб баррелга камайди.
Йўқотилган нефть ҳажми кўлами жиҳатидан жуда катта. Мутахассислар бу миқдорни бутун дунёдаги транспорт ҳаракатини бир неча кунга тўхтатишга тенг деб баҳоламоқда. Шунингдек, бу АҚШ ёки Европа истеъмол қиладиган бир ойлик нефть ҳажмига яқин кўрсаткич ҳисобланади.
Ҳатто сулҳдан кейин ҳам тикланиш тез кечмаслиги кутилмоқда. Айрим нефть конлари иш фаолиятини қайта тиклаш учун бир неча ой талаб қилиши мумкин, инфратузилмага етказилган зарар эса йиллаб бартараф этилмаслиги эҳтимоли бор. Шу сабаб, энергетика бозоридаги босим яқин вақт ичида сақланиб қолиши тахмин қилинмоқда.
Мусулмон Зиё, ЎзА
