Лутфий кўчасида алоҳида йўлак синовдан ўтказилмоқда
Шаҳарда ҳаракатланиш тартиби тобора ўзгариб бормоқда. Айни пайтда пойтахтимиз кўчаларида автомобиллар билан бир қаторда велосипед, электр самокат, электр скутер ва бошқа микроҳаракатланиш воситалари ҳам кўпаймоқда. Етказиб бериш хизматларининг ривожланиши ва кундалик қатновлар учун тартибли ҳамда қулай транспортни танлайдиган шаҳар аҳолиси сони ортиши билан бундай транспорт воситалари янада оммалашмоқда.
Шу билан бирга, улар айнан қайси йўлдан юриши керак, деган ҳақли савол туғилади.
Агар велосипедчи ёки электр самокат фойдаланувчиси қатнов қисмига чиқиб қолса, у тезлиги ва ўлчамлари мутлақо бошқача бўлган автомобиллар оқимида ҳаракатланишига тўғри келади. Пиёдалар йўлагидан юрганда эса, ўз навбатида, пиёдаларга халақит беради. Натижада бир шаҳар майдонини ҳар хил тезликдаги ва турли вазифаларни бажарадиган ҳаракат қатнашчилари бўлишига тўғри келади, бу эса ноқулайликларни келтириб чиқаради.
Шу сабабли ҳар бир ҳаракат тури учун алоҳида майдон ажратиш ва оқимларни бўлиш масаласи тобора муҳим аҳамият касб этмоқда.
Бундай ёндашувни Лутфий кўчасида амалиётда синаб кўришга қарор қилинди. Тошкент шаҳрида Йўл ҳаракатини ташкил этиш маркази синов тариқасида бу ерда узунлиги 2,4 километр бўлган микроҳаракатланиш йўлагини ташкил этди. Алоҳида йўлак велосипед, электр самокат, электр скутер ва бошқа микроҳаракатланиш воситалари учун мўлжалланган бўлиб, уларни умумий автомобиллар оқимидан чиқариш ва айни пайтда пиёдалар йўлагига қўшимча юклама туширмаслик имконини беради.
Синов якунларига кўра, янги формат ижобий натижа кўрсатди. Фойдаланувчилар учун бу ечим тушунарли ва қулай бўлди, мутахассислар эса бу каби инфратузилмани бевосита шаҳар кўчалари шароитида ишлашини баҳолаш имкониятига эга бўлди.
Шу билан бирга, Лутфий кўчасидаги тажриба тизимни янада ривожлантириш учун амалий босқич сифатида кўрилмоқда. Келгуси лойиҳаларда микроҳаракатланиш йўлакларининг жисмоний ҳимоясига янада кўпроқ эътибор қаратиш режалаштирилмоқда. Муайян йўлнинг хусусиятларидан келиб чиқиб, ажратилган майдон автомобиллар оқимидан махсус делиниатор, ажратувчи конструкция ва бошқа ҳимоя элементлари билан ажратилиши мумкин.
Бундай ажратиш шунчаки йўлак чегараларини белгилабгина қолмай, уларни янада кўринарли ва хавфсиз қилади ҳамда велосипедчилар ва бошқа микроҳаракатланиш воситалари фойдаланувчиларининг автомобиллар билан кесишиш эҳтимолини камайтиради.
Охир-оқибат, гап шаҳар кўчаларини тўғри ташкил этиш ҳақида бормоқда: автомобиллар ўз йўналишида ҳаракатланади, пиёдалар йўлагида эркин ва қулай майдон сақлаб қолинади, велосипед, самокат ва бошқа микротранспорт фойдаланувчилари эса ҳаракатланиш учун алоҳида йўлга эга бўлади.
Марказ мутахассислари бу каби ечимлар учун янги ҳудудларни танлашда айнан шу тамойилни ҳисобга олишни режалаштирмоқда. Лутфий кўчасидаги синов натижалари асосида пойтахтнинг бошқа кўчалари ҳам ўрганилиб, йўл шароитларини ҳисобга олган ҳолда алоҳида йўлак ташкил этилиши мумкин. Шу тариқа, шаҳарнинг бир ҳудудидаги кичик тажриба янада кенг қамровли вазифанинг – турли транспорт турлари бир майдон учун курашмайдиган, балки аниқ ва хавфсиз йўналишларга эга бўладиган инфратузилмани аста-секин шакллантиришнинг бир қисмига айланади.
Лутфий кўчаси тажрибаси бу маънода Тошкентда микроҳаракатланишни ривожлантириш йўлидаги амалий қадамлардан бири бўлиши мумкин. Бундай ечимлар кўчаларни шаҳар ҳаётининг барча иштирокчилари учун қулай, тартибли ва хавфсиз қилиш имконини беради.
Роман БОНДАРЧУК, ЎзА
