Кучли илмий муҳит шаклланди
Илм-фан — ҳар қандай давлат тараққиётининг энг мустаҳкам пойдевори. Бугун дунё мамлакатлари рақобатида табиий бойликлар эмас, балки интеллектуал салоҳият, илмий кашфиётлар ва инновацион технологиялар ҳал қилувчи аҳамият касб этмоқда. Янги Ўзбекистонда ҳам илм-фанни ривожлантириш, илмий изланишларни қўллаб-қувватлаш, иқтидорли ёшларни кашфиётлар сари етаклаш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди.
Бу эзгу мақсадларни амалга оширишда Бухоро давлат техника университети нафақат таълим муассасаси, балки мамлакатимизда илмий салоҳиятни юксалтиришга хизмат қилаётган нуфузли илмий марказ сифатида алоҳида ўрин эгаллаб келмоқда. Университет ҳузуридаги ихтисослашган илмий кенгашлар фаолияти, шаклланган илмий мактаблар ва устоз-шогирд анъаналари юксак малакали олимларни тайёрлаш, инновацион ғояларни ҳаётга татбиқ этиш ҳамда мамлакат тараққиёти учун муҳим бўлган илмий ечимларни яратишга хизмат қилмоқда.
Бугунги кунда университетда техника, физика-математика, энергетика, кимё, тўқимачилик, қишлоқ хўжалиги, иқтисодиёт ҳамда педагогика каби қатор устувор соҳалар бўйича фаолият юритаётган ихтисослашган илмий кенгашлар атрофида кучли илмий муҳит шаклланган. Бу муҳитда таниқли олимлар ва изланувчан ёш тадқиқотчилар бир мақсад йўлида бирлашиб, илм-фан тараққиётига муносиб ҳисса қўшмоқда.
Айниқса, университетда устоз-шогирд анъанаси замонавий ёндашувлар билан бойитилгани эътиборга молик. Катта ҳаётий ва илмий тажрибага эга профессор-ўқитувчилар ўз билим ва маҳоратини ёш тадқиқотчиларга сидқидилдан ўргатиб, уларни мустақил фикрлайдиган, инновацион ғоялар ярата оладиган, рақобатбардош олимлар сифатида тарбияламоқда. Ана шу ҳамкорлик самарасида бугунги кунда долзарб муаммоларнинг илмий ечимларини топишга қаратилган тадқиқотлар кўлами тобора кенгайиб бормоқда.
Энергетика соҳасидаги илмий кенгашлар қайта тикланадиган энергия манбалари, энергия тежовчи технологиялар ва замонавий энергетика тизимларини ривожлантиришга қаратилган тадқиқотларни қўллаб-қувватламоқда. Натижада бир қатор ёш олимлар PhD илмий даражасини муваффақиятли ҳимоя қилиб, мамлакатимизда “яшил энергетика” соҳаси учун илмий кадрлар захираси кенгайиб бормоқда.
Университетнинг энг сермаҳсул илмий платформаларидан бири сифатида механика соҳасидаги ихтисослашган кенгаш алоҳида эътирофга лойиқ. Назарий механика ҳамда деформацияланувчан қаттиқ жисмлар механикаси бўйича амалга оширилган илмий ишлар натижасида ўтган йиллар давомида 50 га яқин тадқиқотчи PhD ва DSc илмий даражаларини қўлга киритди. Айниқса, 2026 йилда мазкур йўналишда физика-математика ва техника фанлари бўйича DSc даражасини берувчи янги илмий кенгашнинг ташкил этилгани университетнинг илмий нуфузи тобора юксалаётганининг яққол ифодасидир.
Тўқимачилик ва дизайн соҳасида ҳам илмий мактаб мустаҳкам шаклланган. Тўқимачилик материаллари технологияси, костюм дизайни, тери ва поябзал саноати ҳамда таълим методикасига оид илмий тадқиқотлар натижасида ўнлаб ёш олимлар илмий даражага эришдилар. Шунингдек, робототехника ва педагогика соҳаларида ташкил этилган бир марталик илмий кенгашларда ҳимоя қилинган диссертациялар университетда фанлараро тадқиқотлар муваффақиятли ривожланаётганини намоён этмоқда.
Қишлоқ хўжалиги техникаси соҳасида ташкил этилган янги илмий кенгаш агросаноат мажмуасини модернизация қилиш, замонавий техникалар ва инновацион технологияларни ишлаб чиқишга хизмат қилувчи тадқиқотларни қўллаб-қувватламоқда. Бу эса келгусида мамлакат озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш ва аграр соҳада рақобатбардош ечимларни яратишга муносиб ҳисса қўшиши шубҳасиз.
Кимё ва технология соҳасидаги илмий кенгаш университетнинг энг йирик ва нуфузли илмий марказларидан бири ҳисобланади. Нефт-газ кимёси, мембрана ва коллоид кимёси, кимёвий технология, биотехнология, озиқ-овқат саноати, робототехника ҳамда педагогика каби кенг қамровли йўналишларни бирлаштирган мазкур кенгаш 21 нафар етук олимдан иборат таркибда фаолият юритмоқда. Бу ерда PhD ва DSc диссертацияларининг мунтазам ҳимоя қилиниши университетда юқори илмий муҳит шаклланганини яна бир бор тасдиқлайди.
Иқтисодиёт соҳасида ҳам амалга оширилаётган тадқиқотлар мамлакат тараққиётининг долзарб масалаларига қаратилган. Минтақавий иқтисодиёт, менежмент ва таълим менежменти йўналишларидаги илмий ишлар иқтисодиётни самарали бошқариш, таълим сифатини ошириш ва замонавий бошқарув механизмларини жорий этишга хизмат қилмоқда.
Энг эътиборлиси, сўнгги йилларда Бухоро давлат техника университети ҳузуридаги ихтисослашган илмий кенгашларда 140 нафардан ортиқ тадқиқотчи фан доктори ва фалсафа доктори илмий даражаларини муваффақиятли ҳимоя қилди. Бу рақам ортида юзлаб илмий изланишлар, минглаб соатлик меҳнат, юксак масъулият ва мамлакат келажаги учун хизмат қиладиган янги ғоялар мужассам.
Хулоса қилиб айтганда, Бухоро давлат техника университети бугун нафақат юқори малакали муҳандис ва мутахассислар тайёрлайдиган таълим муассасаси, балки илмий ғоялар туғиладиган, инновациялар яратиладиган ва келажак олимлари камол топадиган ҳақиқий илм масканига айланди. Бу ерда шаклланган кучли илмий мактаблар, замонавий тадқиқотлар ва устоз-шогирд анъаналари мамлакатимиз илм-фани ривожига янги суръат бағишламоқда.
Шубҳасиз, илмга таянган тараққиёт йўлида Бухоро давлат техника университетининг бугунги ютуқлари келажакда янада улкан кашфиётлар, нуфузли илмий мактаблар ва жаҳон миқёсида эътироф этиладиган олимларни вояга етказиш учун мустаҳкам пойдевор бўлиб хизмат қилади.
Илмга сармоя — келажакка сармоядир. Бухоро давлат техника университетида яратилаётган ҳар бир илмий янгилик эса Янги Ўзбекистон тараққиётининг эртанги кунига қўшилаётган муносиб ҳиссадир.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
