Ўзбекистон – Саудия Арабистони: Инвестиция дипломатияси ва геоиқтисодий стратегиянинг янги босқичи
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан Саудия Арабистони билан йирик инвестиция лойиҳаларининг бориши кўриб чиқилишига бағишланган учрашув замонавий ташқи сиёсатнинг муҳим йўналишларидан бири – иқтисодий дипломатиянинг амалий ифодаси сифатида намоён бўлди.
Инфратузилма, энергетика, соғлиқни сақлаш ва ахборот технологиялари каби стратегик соҳалардаги лойиҳалар муҳокама қилинган мазкур учрашув мамлакатимизнинг глобал иқтисодий тизимга интеграциялашуви жараёнини жадаллаштиришга қаратилганини кўрсатди.
Мулоқотда иштирок этган Муҳаммад Абунайян “ACWA Power” компанияси асосчиси ва директорлар кенгаши раиси сифатида глобал энергетика ва сув ресурслари соҳаси бўйича йирик инвестор сифатида танилган. 40 йиллик тажрибага эга мазкур бизнес етакчиси қайта тикланувчи энергия, сувни чучуклаштириш ва “яшил водород” лойиҳаларини ривожлантиришда муҳим ўрин эгаллайди. Унинг раҳбарлигидаги компания Яқин Шарқ, Африка ва Марказий Осиёда фаолият юритиб, миллиардлаб долларлик энергетика лойиҳаларини амалга оширмоқда. Айниқса, Ўзбекистонда “яшил энергетика” ва инфратузилма лойиҳаларида “ACWA Power” етакчи сармоядор ҳисобланади.
Геосиёсий нуқтаи назардан Саудия капитал экспорт қилувчи йирик иқтисодий марказ, Ўзбекистон эса ривожланаётган ва сармояга эҳтиёж сезаётган бозор сифатида ўзаро манфаатли ҳамкорлик моделини шакллантираётганини кўриш мумкин. Қолаверса, бу жараён, давлатимиз ташқи сиёсатининг кўп қиррали стратегиясини мустаҳкамлашга хизмат қилади. Яъни, республикамиз анъанавий ҳамкорлар билан бир қаторда, Яқин Шарқ давлатлари билан алоқаларни кенгайтириш орқали геоиқтисодий диверсификацияга эришишга интилмоқда.
Мазкур ҳамкорлик иқтисодий-сиёсий жиҳатдан ҳам муҳим аҳамият касб этади. Хусусан, стратегик соҳаларга хорижий маблағ жалб қилиш орқали давлат иқтисодиётни бошқаришнинг ёпиқ услубидан очиқ, аралаш моделга ўтмоқда. Бу эса иқтисодиёт либераллашуви, халқаро интеграция чуқурлашувидан далолат. Шу билан бирга, бундай учрашувлар ички сиёсат нуқтаи назаридан ҳам муҳим: шу тариқа иқтисодиёт ўсиши, инвестиция оқими тезлашиши, янги иш ўринлари кўпайиши намоён бўлади. “Натижага асосланган легитимлик” мустаҳкамланади.
Гавҳаршодбегим Холматова,
Тошкент давлат шарқшунослик университети
“Халқаро муносабатлар” кафедраси таянч докторанти
