«Оналик ва перинатал парвариш бўйича дастур» натижалари эълон қилинди
«Ишонч» жамғармасининг 43,5 миллион долларлик илк инвестицияси Ўзбекистонда оналар ва болалар саломатлигини муҳофаза қилишда юксак натижаларни қайд этди.
«Ишонч» кўп шериклик траст жамғармаси ўзи молиялаштирган илк йирик лойиҳа – «Оналик ва перинатал парвариш бўйича дастур»нинг якунлари ва эришилган стратегик натижаларини эълон қилди. Ушбу дастур Ўзбекистон ва Швейцария ҳукуматлари ўртасида имзоланган Реституция (ноқонуний орттирилган активларни қайтариш) тўғрисидаги тарихий битимнинг ижроси амалиётда қанчалик муваффақиятли тизимга айланганини кўрсатувчи яққол таҳлилий намуна бўлди. Жамғарма томонидан ажратилган 43,5 миллион АҚШ доллари миқдоридаги инвестиция ҳисобидан соғлиқни сақлаш тизимининг энг нозик бўғини бўлган перинатал хизмат сифати тубдан яхшиланди ва бутун мамлакат миқёсида ижобий кўрсаткичларни таъминлади.
БМТ Болалар жамғармаси (UNICEF), БМТ Аҳолишунослик жамғармаси (UNFPA) ҳамда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (JSST) томонидан ҳамкорликда амалга оширилган мазкур дастур уч йил мобайнида республика бўйича 230 дан ортиқ перинатал марказнинг моддий-техник базасини замонавий меъёрлар даражасига кўтарди. Хусусан, лойиҳа доирасида жаҳон бозоридан энг илғор инкубаторлар, сунъий нафас олдириш ва анестезия аппаратлари каби ҳаётни сақлаб қолувчи тиббий ускуналарни харид қилишга 30 миллион доллардан зиёд маблағ йўналтирилди. Бундай кенг кўламли модернизациялаш жараёни ўзаро занжирли равишда кадрлар салоҳиятини ошириш тадбирлари билан бойитилди. Натижада 85 минг нафардан зиёд маҳаллий тиббиёт ходимлари, шу жумладан лаборатория мутахассислари оналар ва чақалоқлар ўлимининг олдини олиш, мураккаб ва муддатидан олдин туғуруқ ҳолатларини самарали бошқариш бўйича халқаро махсус тренинглардан ўтказилди.
Дастлабки таҳлилий мониторинг натижаларига кўра, соҳада олдини олиш мумкин бўлган оналар ўлими улуши 2022 йилдаги 77,3 фоиздан 62,8 фоизгача, яъни 14,5 фоиз бандга қисқарди. Шу билан бирга, янги туғилган чақалоқларнинг, айниқса вазни ўта кичик бўлган ва тиббий кўмакка муҳтож гўдакларнинг омон қолиш кўрсаткичи дастур бошланганидан буён қарийб 13 фоизга яхшиланди. Бу кўрсаткич соғлиқни сақлаш тизими учун ҳақиқий сифат кўрсаткичидир.
БМТнинг Ўзбекистондаги доимий координатори ва «Ишонч» жамғармаси бошқарув қўмитаси аъзоси Сабин Махл ушбу дастурнинг муваффақиятли якунланиши Ўзбекистонга қайтарилган активлардан бутун мамлакат аҳолиси учун аниқ ва манзилли фойдаланиш мумкинлигини исботлаганини қайд этди.
Дарҳақиқат, илгари ҳар тўртта оналар ўлимидан учтасининг олдини олиш имкони бўлган бўлса, бугунги кунда бу хавф сезиларли даражада жиловланди ва эришилган натижалар юртимизда хотин-қизлар учун туғуруқ жараёнларини хавфсизроқ қилиш йўлидаги улкан ютуқдир.
– Ушбу натижалар ортида халқаро ҳамкорлик ва ҳукуматнинг қатъий сиёсий иродаси турибди, – деди UNICEFнинг мамлакатимиздаги вакили Реҳина Кастижио.
Дастурнинг коррупцияга қарши шаффоф механизмлар асосида амалга оширилгани ва жамият фаровонлигига йўналтирилгани алоҳида эътирофга лойиқ. Лойиҳа давомида 49 та миллий клиник протокол ва стандартлар янгиланиб, 25 та тиббиёт муассасаси халқаро «Бола учун дўстона шифохона» мақомини олди. Ҳозирга қадар 4 миллионга яқин аҳоли сифатли тиббий хизмат билан қамраб олинган бўлса, 20 миллиондан зиёд фуқарога туғуруқдан олдинги парвариш бўйича ҳаётий муҳим ахборотлар етказилди.
Моҳигул Қосимова, ЎзА
