Жиззахда янги ҳамкорлик эшиклари очилди

Бугун дунё иқтисодиётида рақобат тобора кучайиб, ҳар бир ҳудуднинг салоҳияти, инвестициявий жозибадорлиги ва ташқи бозорларга чиқиш имконияти унинг тараққиёт мезонига айланиб бораётган бир пайтда Жиззахда ўтказилган Ўзбекистон – Эрон бизнес-форуми оддий мулоқот майдони эмас, балки янги иқтисодий имкониятларни излаш ва уларни аниқ лойиҳаларга айлантиришга қаратилган муҳим қадам сифатида эътиборни тортади.

Жиззах шаҳридаги Ёшлар инновацион марказида ташкил этилган тадбирда Жиззах вилояти ҳокимлиги, Эрон Ислом Республикасининг Марказий вилояти делегацияси, Савдо-саноат палатаси вилоят бошқармаси ҳамда икки давлат тадбиркорлари иштирок этишди. Бу таркибнинг ўзиёқ мулоқотга сиёсий протокол эмас, аввало, амалий иқтисодий мазмун берилганини англатади.

Зеро, бугунги ҳамкорликнинг қиймати нечта учрашув ўтказилгани билан эмас, ана шу учрашувлардан кейин қанча янги ташаббус ҳаётга кириб келиши, қанча тадбиркорнинг бозори кенгайиши, қанча инвестиция ишлаб чиқаришга айланиши ва қанча янги қиймат яратилиши билан белгиланади.

Бизнес-форумнинг асосий мақсади ҳам шу — икки мамлакат ишбилармон доиралари ўртасидаги алоқаларни мустаҳкамлаш, савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорликни кенгайтириш, янги қўшма лойиҳаларни амалга ошириш ҳамда тадбиркорлар учун янги бизнес имкониятларини яратиш.

Тадбирнинг очилиш қисмида Эрон Ислом Республикаси Марказий вилояти генерал-губернатори М.З.Вакили, Жиззах вилояти ҳокими ўринбосари Б.Юсупов, Эрон Ислом Республикасининг Ўзбекистондаги Фавқулодда ва мухтор элчиси М.А.Эскандарий ҳамда Эрон Ислом Республикаси Марказий вилояти Савдо-саноат палатаси раҳбари Н.Бейкий сўзга чиқди.

Уларда икки мамлакат ўртасидаги савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорликни ривожлантириш, янги қўшма лойиҳаларни амалга ошириш, тадбиркорлар ўртасидаги тўғридан-тўғри алоқаларни кенгайтириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

Бу жиҳат Ўзбекистон–Эрон муносабатларида иқтисодий ҳамкорлик тобора амалий мазмун касб этаётганини кўрсатади. Хусусан, 2025 йил июнь ойида давлат раҳбарлари мулоқотида ўзаро савдо ва юк ташиш кўрсаткичлари, қўшма корхоналар сони ортиб бораётгани қайд этилган. Шунингдек, 2025–2027 йилларга мўлжалланган “йўл харитаси” қабул қилингани ва савдо, инвестиция, транспорт ва логистика, саноат ҳамда қишлоқ хўжалигида кооперация лойиҳаларини илгари суриш муҳимлиги таъкидланган. 

[gallery-30984]

Демак, Жиззахдаги бугунги мулоқотни ана шу кенг кўламли ҳамкорликнинг ҳудудлар даражасидаги амалий давоми, деб баҳолаш мумкин.

Айниқса, бизнес-форумнинг энг муҳим қисми бўлган B2B ва G2B учрашувлари ана шу мақсаднинг моҳиятини яққол намоён этди. Чунки давлат ва бизнес вакилларининг юзма-юз мулоқоти, тадбиркорларнинг бевосита музокарага киришиши, бир-бирининг имконият ва эҳтиёжларини ўрганиши — қоғоздаги режаларни реал иқтисодий лойиҳаларга айлантиришнинг энг самарали йўлларидан биридир.

Музокараларда ўзаро манфаатли ҳамкорликни йўлга қўйиш, қўшма корхоналар ташкил этиш, инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш, маҳсулотларни экспорт ва импорт қилиш ҳамда янги бизнес лойиҳаларини ривожлантириш масалалари муҳокама қилинди. Бир қарашда бу йўналишлар оддий иқтисодий атамалардек туюлиши мумкин. Аслида эса уларнинг ҳар бири ортида янги иш ўринлари, янги технологиялар, янги бозорлар, маҳаллий маҳсулот учун янги харидор ва ҳудуд иқтисодиёти учун янги қиймат мужассам.

Жиззахнинг саноат, транспорт, қишлоқ хўжалиги ва ишлаб чиқариш салоҳияти Эрон Ислом Республикаси ишбилармон доираси вакилларига яқиндан таништирилгани ҳам бежиз эмас. Инвесторни жалб қилишнинг энг ишончли йўли — имкониятни рақам ва шиорлар билан эмас, унинг ўз кўзи билан кўрсата билишдир.

Бугун Жиззах ана шу имкониятларни намоён этишга интилмоқда. Ҳудуднинг саноат салоҳияти, транспорт имкониятлари, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш ва қайта ишлаш тажрибаси, ишлаб чиқариш қувватлари хорижий ҳамкорлар учун янги лойиҳаларга замин бўла олади.

Айни пайтда инвестиция жалб қилиш фақат инвесторни топиш билан якунланмайди. Унинг ортидан шаффофлик, рақобат, қонун устуворлиги, лойиҳанинг иқтисодий самарадорлиги ва сармоянинг дахлсизлигини таъминлаш каби муҳим талаблар келади.

Шу нуқтаи назардан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 3 февралдаги 44-сон “Йирик инвестиция лойиҳаларини тайёрлаш ва амалга ошириш жараёнида коррупцияга қарши ҳамда рақобатни таъминловчи стандартларни жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори алоҳида аҳамият касб этади. Қарор билан йирик инвестиция лойиҳаларини тайёрлаш ва амалга оширишда коррупцияга қарши ҳамда рақобатни таъминловчи стандартларни мажбурий жорий этиш тартиби белгиланди. Унда давлат бюджети, давлат-хусусий шериклик, давлат кафолатлари ёки бошқа давлат кўмаги иштирокидаги йирик инвестиция лойиҳалари учун тегишли экспертиза ва баҳолаш механизмлари назарда тутилган. 

Энг муҳими, бу талаблар инвестиция муҳитининг сифатини белгилайди. Яъни мақсад фақат кўпроқ маблағ жалб қилиш эмас, балки ҳар бир сармоянинг манфаатли, шаффоф ва рақобатли муҳитда ишлашига шароит яратишдир.

Жиззахдаги бизнес-форумни ҳам ана шу нуқтаи назардан баҳолаш ўринли. Зеро, халқаро ҳамкорликнинг ҳақиқий натижаси тантанали минбарларда эмас, эртаси куни бошланган музокараларда, кейинги босқичда имзоланадиган келишувларда, қуриладиган корхоналарда ва ишлаб чиқариладиган маҳсулотларда намоён бўлади.

Ўзбекистон–Эрон муносабатларида бундай амалий ёндашув учун зарур сиёсий замин аллақачон яратилган. 2025 йил апрель ойидаги олий даражадаги мулоқотда ҳам қўшма корхоналар сони ва ўзаро савдо кўрсаткичлари ошиб бораётгани, кимё ва нефть-кимё, тўқимачилик ва озиқ-овқат саноати, қишлоқ хўжалиги, қурилиш материаллари каби соҳаларда кооперация лойиҳаларини жадал амалга ошириш муҳимлиги қайд этилган эди. 

Эндиликда ана шу сиёсий ирода ҳудудлар, тармоқлар ва тадбиркорлар ўртасидаги аниқ ҳамкорлик билан бойиб бормоқда. Жиззахдаги B2B ва G2B учрашувлари ҳам шу жараённинг бир ҳалқаси.

Бундай мулоқотларнинг яна бир муҳим жиҳати шундаки, улар ҳудудни хорижий ҳамкор учун таништириш билан чекланмайди. Аксинча, маҳаллий тадбиркорни ҳам ташқи бозор талабларига мослаштиради, унинг фикрлаш доирасини кенгайтиради, янги технология ва бошқарув тажрибасини ўрганишга ундайди.

Шу маънода, Жиззахдаги Ўзбекистон – Эрон бизнес-форуми икки томонлама ҳамкорликнинг навбатдаги тадбири эмас. У ҳудуд иқтисодиётини халқаро иқтисодий жараёнларга янада чуқурроқ улаш, маҳаллий бизнесни янги имкониятлар билан юзма-юз келтириш ва сармояни реал ишлаб чиқариш кучига айлантириш йўлидаги муҳим қадамдир.

Бугун дунёда капитал имконият излайди. Технология бозор қидиради. Тадбиркор эса ишончли ҳамкорга интилади. Жиззахдаги мулоқотнинг мазмуни ана шу уч эҳтиёжни бир нуқтада туташтиришга бориб тақалади. Шу боис форум якунларини баҳолашда унинг бугунги саҳнасига эмас, эртанги самарасига қараш муҳим. Агар бугунги музокаралар янги қўшма корхоналарга, инвестиция лойиҳаларига, экспорт шартномаларига ва янги иш ўринларига айланса, ана шунда ушбу мулоқотнинг ҳақиқий қиймати намоён бўлади.

Жиззахнинг бугунги интилиши ҳам шу: ўз имкониятларини дунёга очиш, дунё тажрибасини ҳудудга олиб кириш ва ҳар бир ҳамкорликни халқ фаровонлигига хизмат қиладиган иқтисодий натижага айлантириш.

Зеро, халқаро ҳамкорликнинг энг чиройли таърифи — икки давлат байроқларининг бир майдонда хилпираши эмас. Унинг энг юксак ифодаси — икки халқ манфаати уйғунлашган нуқтада янги корхона, янги маҳсулот, янги бозор ва янги имконият пайдо бўлишидир.

Жиззахдаги Ўзбекистон – Эрон бизнес-форуми ана шундай имкониятлар сари очилган яна бир эшик бўлди.

А.Қаюмов, Ж.Ёрбеков (сурат), ЎзА мухбирлари