Трамп Эрон билан урушни тўхтатиш бўйича келишувни имзолади (+видео)
АҚШ ва Эрон президентлари ўзаро кескинликни тўхтатишга қаратилган дастлабки келишувни имзоладилар. Махфийлик пардаси остидаги бу ҳужжат Вашингтондан жиддий ён беришни кўзда тутади, деб хабар берди Euronews нашри.
Чоршанба куни АҚШ президенти Дональд Трамп Эрон билан келишув имзолади, унга кўра Теҳрон юқори даражада бойитилган уран захираларини қисқартириши керак, шунингдек, АҚШ томонидан қўллаб-қувватланаётган санкциялардан воз кечиш назарда тутилган, бу эса Эронга нефтини эркин сотиш имконини беради. Сиёсатчилар эълон қилинган маълумотларга кўра, бу Вашингтон томонидан катта ён бериш, деб ҳисобламоқда. Урушни тўхтатиш бўйича дастлабки келишув икки давлат раҳбарлари томонидан имзоланганидан сўнг дарҳол кучга киради, деди музокараларда воситачилик қилган Покистон бош вазири Шаҳбоз Шариф ижтимоий тармоқларда.
Ҳужжат ҳарбий ҳаракатларни бутунлай тўхтатишни назарда тутади ва Эрон ядровий дастурининг келажаги бўйича якуний келишувга эришиш учун 60 кунлик муддатни ишга туширади, Трамп эса зарбаларни қайта бошлаш имкониятини ўзида сақлаб қолади. Шу билан бирга, Эрон биринчи босқичдаёқ деярли ҳеч нарса бермасдан, бир қатор имтиёзларга эга бўлмоқда. Хабарингниз бор, битим атрофида бир неча кун давомида махфийлик ва тушунмовчиликлар ҳукм сурди. АҚШ расмийлари Трамп ва вице-президент Жей Ди Венс уни дам олиш кунлари электрон тарзда имзолаганини айтганларидан кейин ҳам шартларни ошкор қилишдан бош тортишди. Чоршанба куни Трамп Франция президенти Эммануэль Макрон билан Версал саройида ҳужжатнинг қоғоз нусхасига имзо чекди.
Теҳронда президент Масъуд Пезешкиён Эрон номидан келишувни имзолади, дея хабар берилди. Эълон қилинган фотосуратда у ўз имзоси ва Трампнинг имзоси туширилган ҳужжатни қўлида ушлаб тургани акс этган.
Келишувларнинг катта қисмида ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш, АҚШ ва Эрон ўртасида Теҳроннинг ядровий лойиҳаси бўйича музокараларни қайта бошлаш ва Ҳурмуз бўғозини очиш масалалари ўрин олган.
Келишув бўғозни икки ой давомида божсиз очишни назарда тутади, бу жаҳон нефть ва газ ҳажмининг бешдан бир қисми етказиб беришни қайта тиклаш имконини беради, аммо келажакда йиғимларни жорий этишни истисно қилмайди, дейилади икки давлат томонидан тайёрланган ҳужжат лойиҳаларида.
Бунинг эвазига АҚШ Эронга қарши кенг кўламли санкцияларнинг бир қисмини тўлиқ бекор қилмасдан, балки вақтинча тўхтатиб туришни режалаштирмоқда. Келишув шунингдек, Ливаннинг ҳудудий яхлитлигини сақлаб қолиш мажбуриятини тасдиқлайди. Бу келишувнинг энг нозик бандларидан биридир, чунки Исроил ўзини "ҳимоя қилиш"да давом этишини ва Ливаннинг катта ҳудудларини босқини остида ушлаб туришини таъкидламоқда. Эрон келишув доирасида Исроил қўшинларини олиб чиқиб кетишини талаб қилмоқда, бироқ Тель-Авив бу шартни аллақачон рад этган.
Президент бу битимни Оқ уй томонидан узоқ муддатли келишув бўйича музокаралар олиб бориш учун яхши ният белгиси сифатида тақдим этмоқда, аммо шу билан бирга, зарурат туғилганда ундан воз кечиш имкониятини ҳам қолдирди.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/oCdvux8DIKU" title="Tramp Eron bilan urushni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvni imzoladi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframeКенжа Бекжонов, Улуғбек Тўхтаев, ЎзА
