O‘zbekistonda yarim yilda 7,7 million kvadrat metr uy-joy foydalanishga topshirildi
O‘zbekistonda uy-joy qurilishi sur’ati yil boshidan buyon oshgan. 2026-yilning yanvar-iyun oylarida mamlakatda umumiy maydoni 7,7 mln. kv. metr bo‘lgan yakka tartibdagi turar joylar foydalanishga topshirildi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 7,2 foiz ko‘p. Hududlar kesimida esa uy-joy qurilishi hajmi sezilarli darajada farq qilmoqda – ayrim viloyatlarda ko‘rsatkich qariyb 1 mln. kv. metrga yetgan bo‘lsa, ayrim hududlarda bu ko‘rsatkich ancha past.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar-iyun oylarida O‘zbekistonda umumiy maydoni 7,7 mln. kvadrat metr bo‘lgan yakka tartibdagi turar joylar foydalanishga topshirilgan. Bu 2025-yilning mos davriga nisbatan 7,2 foiz ko‘p.
Bu ko‘rsatkich, avvalo, uy-joy qurilishi sohasida faollik saqlanib qolayotganini anglatadi. Ya’ni yilning dastlabki olti oyida mamlakat bo‘ylab yangi turar joylar barpo etish hajmi sezilarli darajada oshgan.
Hududlar kesimida ko‘rsatkichlar o‘rtasida katta farq bor. Eng yuqori natija Toshkent viloyatida qayd etilgan – bu yerda 984,1 ming kvadrat metr turar joy foydalanishga topshirilgan. Undan keyin Buxoro viloyati – 978,5 ming kvadrat metr, Xorazm viloyati – 797,0 ming kvadrat metr, Surxondaryo viloyati – 699,9 ming kvadrat metr, Namangan viloyati – 697,1 ming kvadrat metr bilan yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etgan. Shuningdek, Farg‘ona viloyatida 691,2 ming, Qashqadaryo viloyatida 510,4 ming, Toshkent shahrida 493,3 ming va Qoraqalpog‘iston Respublikasida 463,7 ming kvadrat metr turar joy foydalanishga topshirilgan.
Jizzax viloyatida bu ko‘rsatkich 396,7 ming, Andijon viloyatida 373,8 ming, Navoiy viloyatida 353,7 ming kvadrat metrni tashkil etgan. Eng past ko‘rsatkichlar esa Sirdaryo va Samarqand viloyatlarida qayd etilgan. Sirdaryoda 63,2 ming, Samarqandda 200,3 ming kvadrat metr turar joy foydalanishga topshirilgan. Statistikadagi raqamlar uy-joy qurilishi faolligi hududlar bo‘yicha bir xil emasligini ko‘rsatmoqda. Masalan, Toshkent viloyatida foydalanishga topshirilgan turar joy maydoni Sirdaryo viloyatidagi ko‘rsatkichdan qariyb 15,6 barobar yuqori.
Bu farqni hududlardagi aholi soni, urbanizatsiya darajasi, uy-joyga bo‘lgan talab, qurilish imkoniyatlari va aholi daromadlari kabi omillar bilan izohlash mumkin. Ayniqsa, Toshkent viloyatining yetakchilik qilishi poytaxt atrofidagi aholi zichligi, yangi turar joy massivlarining shakllanishi va shahar aglomeratsiyasining kengayishi bilan bog‘liq jarayonlar uy-joy qurilishiga talabni yuqori darajada saqlab qolayotganini ko‘rsatadi.
Yangi turar joylarning ko‘payishi faqat aholining uy-joy bilan ta’minlanishini yaxshilash bilan cheklanmaydi. Qurilish sohasidagi faollik sement, metall, qurilish materiallari, mebel, santexnika va boshqa mahsulotlarga bo‘lgan talabni ham oshiradi. Shuningdek, qurilishda yangi ish o‘rinlari yaratiladi, xizmat ko‘rsatish sohalari faollashadi. Shu nuqtai nazardan, uy-joy qurilishi hajmining 7,2 foizga o‘sishi iqtisodiyotdagi qator tarmoqlar uchun qo‘shimcha talab shakllantirayotgan omil sifatida ham baholanishi mumkin.
Biroq uy-joy qurilishi hajmining ortishi bilan bir qatorda uning aholi uchun qanchalik hamyonbop ekani masalasi ham muhim. Yangi uylar soni ko‘payishi aholining uy-joyga bo‘lgan ehtiyojini to‘liq qondirishi uchun qurilish hajmi bilan birga ipoteka kreditlari, uy-joy narxlari, aholi daromadlari va infratuzilma imkoniyatlari o‘rtasida mutanosiblik bo‘lishi talab etiladi.
Yilning dastlabki yarmida 7,7 mln. kvadrat metr turar joy foydalanishga topshirilgani yil yakuniga qadar qurilish hajmi yana oshishi ehtimolini ko‘rsatadi. Albatta, yilning ikkinchi yarmidagi natija qurilish sur’ati, investitsiyalar, ipoteka bozori va aholi talabiga bog‘liq bo‘ladi. Shu bilan birga, hududlar kesimidagi katta tafovut kelgusida uy-joy qurilishini aholi ehtiyoji yuqori bo‘lgan hududlarga yanada samarali yo‘naltirish, infratuzilmani uy-joy qurilishi bilan uyg‘un rivojlantirish zarurligini ko‘rsatadi.
Umuman olganda, 7,7 mln. kvadrat metrlik yarim yillik natija O‘zbekistonda uy-joy qurilishi o‘sish trayektoriyasini saqlab qolayotganini ko‘rsatadi. Endi asosiy masala bu o‘sishni nafaqat miqdor jihatidan, balki aholi uchun qulay, sifatli va iqtisodiy jihatdan hamyonbop uy-joylar ko‘payishi bilan ta’minlashdir.
Shahnoza Mamaturopova, O‘zA
