Мерц Украинага ЕИда махсус мақом таклиф қилди (+видео)
DW нашрининг хабар беришича, Германия канцлери Фридрих Мерц Украинага “чекланган ҳуқуқларга эга ҳамкор давлат” деб номланган махсус мақом беришни таклиф қилган.
Бу мақом Украинага Европа Иттифоқи институтлари йиғилишларида иштирок этиш имконини беради, аммо овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмайди. Германия канцлери Фридрих Мерц бу ташаббусни Европа Иттифоқи раҳбариятига йўллаган мактубида илгари сурган.
Унда Украина уруш шароитида бўлса ҳам, унинг Европа институтларига янада яқин интеграция қилиниши таклиф этилган.
Канцлер фикрича, Украинанинг Европа Иттифоқига тўлиқ қўшилиши яқин вақтда амалга ошиши қийин. Унинг таъкидлашича, сиёсий ва ҳуқуқий мураккаб жараёнлар туфайли аъзолик жараёнини тез якунлаш имконсиз.
Агар, Мерц таклиф қилаётгандек Украина махсус аъзо мақомига эга бўлса, қандай афзалликлари бўлади?
Бунда Украина Европа Кенгаши ва Европа Иттифоқи Кенгаши йиғилишларида овоз бериш ҳуқуқисиз иштирок этиши мумкин бўлади.
Шунингдек, Украина Европа Комиссиясида чекланган ҳуқуқларга эга ҳамкор давлат сифатида ва Европа Парламентида овозсиз иштирокчи сифатида қатнашиши мумкин.
Мерцнинг таклифига кўра, Украина бошида Европа Иттифоқи бюджетига бадал тўламайди ва ундан тўғридан-тўғри молия олмайди. Бироқ айрим дастурларга босқичма-босқич кириш имкони пайдо бўлиши мумкин.
Шунингдек, таклифда хавфсизлик кафолатларига алоҳида эътибор қаратилган. Мерц Украина ташқи ва мудофаа сиёсатини Европа Иттифоқи сиёсатига мослаштиришни таклиф қилган. Бундан ташқари, аъзо давлатлар Украинага Европа Иттифоқи шартномасининг ўзаро ёрдам ҳақидаги нормасини қўллаш бўйича сиёсий мажбурият олиши кераклиги таъкидланган.
Шунингдек, Украина Европа Иттифоқи қадриятларини бузса ёки ислоҳотлардан орқага қайтса, унинг махсус статусини бекор қилиш имконини берувчи механизм ҳам назарда тутилган.
Мерц шу каби ислоҳотларни фақат Украина эмас, балки Албания, Черногория ва Молдова каби номзод давлатлар учун ҳам қўллаш мумкинлигини билдирган. Улар учун эса ички бозорга кенгроқ кириш, институтларда кузатувчи мақоми ва бошқа “инновацион ечимлар” таклиф этилмоқда.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/AO6a9Opn6CE" title="Mers Ukrainaga EIda maxsus maqom taklif qildi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Кенжа Бекжонов, Искандар Исматов, ЎзА
