Ёш тадбиркорларга қандай солиқ имтиёзлари бериляпти?
Бугун “Ўзбекистон 24” телеканали биносида Солиқ қўмитаси мутасаддилари иштирокида “Ёшлар тадбиркорлигини ривожлантириш учун солиқ имтиёзлари” мавзусида журналист ва блогерлар учун матбуот анжумани ташкил этилди.
Унда Солиқ қўмитаси бошқарма бошлиғи, раис маслаҳатчиси Темур Исмоилов ёшлар тадбиркорлигининг бугунги ҳолати, соҳадаги ўсиш кўрсаткичлари, ёшлар бандлигини таъминлаш, янги иш ўринларини яратиш ҳамда ёш тадбиркорлар учун жорий этилган солиқ имтиёзлари ва имкониятлар ҳақида маълумот берди:
– Бугунги кунда ёшларни тадбиркорликка жалб қилиш, уларнинг иқтисодий ташаббусларини қўллаб-қувватлаш ва янги иш ўринларини яратиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. Солиқ органлари ҳам бу борада тадбиркорларни жазолаш эмас, балки уларга маслаҳат бериш ва фаолиятида юзага келаётган муаммоларни ҳал этишга кўмаклашиш тамойили асосида иш олиб бормоқда.
2026 йил 1 октябрь ҳолатига кўра, республикамиздаги 559 967 та тадбиркорлик субъектининг 114 554 таси ёшлар иштирокида ташкил этилган. Натижада, ёшлар иштирокидаги тадбиркорлик субъектларининг улуши 20,5 фоизга етди. Ўтган йилга нисбатан ушбу улуш қарийб 11 фоизга ошган.
Ёш тадбиркорларнинг иқтисодиётдаги ўрни уларнинг товар айланмасида ҳам яққол намоён бўлмоқда. Жумладан, 2021 йилда ёшлар иштирокидаги тадбиркорлик субъектларининг товар айланмаси 56 триллион сўмни ташкил этган бўлса, 2025 йилда ушбу кўрсаткич 241 триллион 700 миллиард сўмга етди. Бу эса сўнгги тўрт йилда товар айланмаси қарийб 4,3 баробарга ошганини кўрсатади.
2026 йилнинг дастлабки саккиз ойида ёшлар иштирокидаги тадбиркорлик субъектларининг товар айланмаси 217 триллион 700 миллиард сўмни ташкил этди. Бу ўтган йилдаги жами йиллик кўрсаткичнинг 90,1 фоизига тенг бўлиб, ёшлар тадбиркорлиги фаолияти кўлами ортиб бораётганини ифодалайди.
Шунингдек, 2026 йилнинг январь-сентябрь ойларида ёшлар иштирокидаги тадбиркорлик субъектлари томонидан бюджетга 9 триллион 600 миллиард сўм солиқ тўланди. Бу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 2 триллион 600 миллиард сўмга ошган бўлиб, солиқ тушумлари 37,1 фоизга ўсганини кўрсатади.
Ёшларнинг тадбиркорликдаги фаоллиги нафақат янги корхоналар ташкил этилиши, балки уларнинг раҳбар ва таъсисчи сифатида шаклланишида ҳам кўринмоқда. Таҳлилларга кўра, тадбиркорлик субъектларида 93 минг нафар ёш раҳбар, 101 минг нафар ёш эса таъсисчи сифатида фаолият юритмоқда.
Ёш тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш мақсадида бир қатор солиқ имтиёзлари ҳам жорий этилган. Хусусан, хизмат кўрсатиш, умумий овқатланиш ва чакана савдо соҳаларида 30 ёшгача бўлган ёшларни ишга қабул қилган тадбиркорлик субъектлари учун ижтимоий солиқ ставкаси 12 фоиздан 1 фоизга пасайтирилган.
Мактаб, коллеж ва техникум ўқувчиларини касб ўрганиш ёки амалиёт жараёнида ишга жалб қилган тадбиркорлик субъектлари учун ҳам жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи ва ижтимоий солиқ бўйича 1 фоизлик ставка белгиланган. Олий таълим муассасалари ҳудудида талабалар учун пуллик курслар ва спорт тўгараклари ташкил этаётган тадбиркорлар барча солиқлардан озод этилган.
Ёшларни иш билан таъминлаш масаласи ҳам эътибор марказида. Таҳлилларга кўра, мамлакатда 285 минг нафар ишсиз ёш мавжуд. Уларнинг бандлигини таъминлаш мақсадида 3 916 нафар масъул ходим бириктирилган. “Yoshlar.uz” тизими солиқ органлари ахборот тизимига интеграция қилинган бўлиб, бу орқали ёшлар билан ишлаш жараёнларини мувофиқлаштириш имконияти яратилган. Ҳозирга қадар 24 минг нафар ёшнинг бандлиги таъминланган.
Бизнинг мақсадимиз ёшларни фақат иш билан таъминлаш эмас, балки уларнинг тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш, барқарор ишлашини таъминлаш ва мавжуд муаммоларини ҳал этишга кўмаклашишдан иборат. Шу мақсадда ҳар пайшанба куни “Ёшлар куни” сифатида белгиланган бўлиб, бу кунда ёш тадбиркорларнинг солиққа оид масалалари ва муаммолари кўриб чиқилади. Шунингдек, тадбиркорлар билан қайта алоқа ўрнатиш орқали уларнинг таклиф ва мулоҳазалари асосида хизматлар такомиллаштириб борилмоқда.
Умуман олганда, ёшлар тадбиркорлигини қўллаб-қувватлашга қаратилган солиқ имтиёзлари уларнинг бизнес бошлаши, фаолиятини кенгайтириши ва янги иш ўринлари яратиши учун муҳим имконият ҳисобланади. Бу борадаги чора-тадбирлар ёшларнинг иқтисодий фаоллигини ошириш, бандлигини таъминлаш ва мамлакат иқтисодиётидаги иштирокини кенгайтиришга хизмат қилади.
ЎзА мухбири Насиба Зиёдуллаева ёзиб олди.
