Янги ўқув йили — янги имкониятлар
Бухорода таълим муассасаларини янги ўқув йилига тайёрлаш ишлари қандай кечмоқда?
Янги ўқув йили — бу тақвимдаги навбатдаги сана эмас. У минглаб ўқувчи қалбида янги орзу ва мақсадлар уйғонадиган, устозлар учун янги масъулият ва изланишлар бошланадиган, ота-оналар эса фарзанди учун янада яхши шароит ва сифатли таълим кутадиган янги босқичдир.
Шу боис таълим муассасаларини янги ўқув йилига тайёрлаш масаласи фақат таъмирлаш, бўяш ёки ободонлаштиришдан иборат эмас. Бу — фарзандларимизга муносиб таълим муҳитини яратиш, педагог учун самарали меҳнат шароитини таъминлаш, хавфсизликни кучайтириш, рақамли имкониятларни кенгайтириш ва эртанги таълим натижаси учун мустаҳкам пойдевор яратиш демакдир.
Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан таълим тизимида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг бош мақсади ҳам ана шунда — инсон капиталига инвестиция киритиш, ёш авлоднинг замонавий билим ва касб-ҳунар эгаллаши учун барча зарур шароитларни яратиш.
Бухоро вилоятида ҳам ушбу вазифалар изчил давом эттирилиб, 2026–2027 ўқув йилини муносиб кутиб олиш учун кенг кўламли тайёргарлик ишлари олиб борилмоқда.
Рақамларга эътибор қаратсак, бугун вилоят таълим тизимида амалга оширилаётган ишлар кўлами нақадар катта эканини англаш мумкин.
2026 йилда вилоятдаги 140 та умумтаълим мактаби ва 75 та мактабгача таълим ташкилоти — жами 215 та таълим муассасасида қурилиш-таъмирлаш ишлари ҳамда моддий-техник базани мустаҳкамлаш чоралари амалга оширилмоқда. Бу мақсадларга қарийб 1,1 триллион сўм маблағ йўналтирилган.
Лекин бу рақамнинг ҳақиқий қиймати унинг миқдоридагина эмас, балки қандай натижа бериши билан ўлчанади. Режага кўра, 6 та янги таълим муассасаси барпо этилади, 107 та объект реконструкция қилинади, 102 та муассаса мукаммал таъмирланади. Бу ишлар натижасида 22 401 та қўшимча ўқувчи ўрни ва 5 710 та қўшимча тарбияланувчи ўрни яратилади.
Яъни, гап шунчаки янги бинолар ҳақида эмас. Бу — келгусида минглаб болаларнинг таълим олиши учун янги имкониятлар, мактаблардаги зичликни камайтириш, таълим сифатини ошириш ва замонавий ўқув муҳитини кенгайтириш демакдир.
Барча объектлар бўйича лойиҳа-смета ҳужжатларининг тўлиқ тайёрлангани эса ишларни режали ва тизимли ташкил этиш имконини бермоқда.
Бугунги мактабни компьютер ва интернетсиз тасаввур қилиш қийин. Замонавий таълимда рақамли технологиялар ўқувчининг ахборот излаш, таҳлил қилиш, мустақил ўрганиш ва янги билимларни ўзлаштириш имкониятларини кенгайтиради. Шу нуқтаи назардан, Бухоро вилоятида бу йўналишда амалга оширилаётган ишлар алоҳида аҳамиятга эга. Айни пайтда вилоятдаги 536 та умумтаълим мактабида мавжуд 862 та информатика хонаси замонавий компьютер техникалари билан тўлиқ жиҳозланган. Барча таълим муассасалари юқори тезликдаги интернет тармоғига уланган.
Янги ўқув йили арафасида яна 26 та умумтаълим мактабидаги 442 та синфни компьютерлар билан таъминлаш учун 2 миллиард сўм маблағ йўналтирилмоқда. Бунинг ортида муҳим мақсад бор: ўқувчи замонавий технологияни фақат кўриш эмас, ундан билим олиш воситаси сифатида фойдаланиши керак.
Замонавий таълим муҳити ҳақида гап кетганда, унинг энг муҳим талаби — хавфсизлик. Шу мақсадда таълим муассасаларида кириш-чиқиш жойлари ва очиқ спорт майдонларига 168 та PTZ камераси ўрнатилди.
Вилоятдаги 536 та мактабда “Face ID” тизимини босқичма-босқич жорий этиш белгиланган бўлиб, ҳозирнинг ўзида 341 та мактабда мазкур тизимни ўрнатиш учун маблағ йўналтирилган.
Бу чораларнинг аҳамиятини фақат техника ўрнатилиши билан баҳолаб бўлмайди. Асосий мақсад — таълим муассасаларида хавфсиз муҳитни кучайтириш, кириш-чиқиш жараёнларини назорат қилиш ва болалар хавфсизлигини таъминлашнинг замонавий усулларини жорий этишдир.
Таълим сифати катта лойиҳалар билангина эмас, ҳар куни инсон учун зарур бўлган оддий шароитлар билан ҳам чамбарчас боғлиқ. Масалан, ичимлик суви таъминотига уланмаган 275 та таълим муассасасида ўрнатилган сув сақлаш бакларини тоза ичимлик суви билан таъминлаш учун 1,3 миллиард сўм маблағ ажратилмоқда. Шунингдек, 193 та мактабда чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик хоналарини таъмирлаш ва жиҳозлаш учун 6,1 миллиард сўм йўналтирилди. Бу рақамлар таълим тизимида “майда” деб қараладиган масалаларнинг ўзига ҳам жиддий ёндашилаётганини кўрсатади.
Чунки бола учун тоза сув, хавфсиз синфхона, муносиб санитария шароити, замонавий компьютер ва қулай ўқув муҳити — буларнинг барчаси таълим сифатининг бир-бирини тўлдирувчи таркибий қисмларидир.
2026 йилнинг биринчи ярмида маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан 15,6 миллиард сўм мактабгача ва мактаб таълими тизимининг инфратузилмаси ва моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, иқтидорли ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш, педагогларнинг касбий салоҳиятини ошириш ва уларни рағбатлантиришга йўналтирилди.
Бу ерда яна бир муҳим жиҳат бор: таълимга сармоя фақат бинога киритилган маблағ эмас. У — ўқувчига, ўқитувчига, технологияга, хавфсизликка ва келажакка киритилган сармоя.
Бугун компьютер билан таъминланган синфхона эртага янги дастурчи ёки муҳандисни тарбиялаши мумкин. Бугун таъмирланган замонавий лаборатория эртага илм-фанга қизиққан ёшни кашф этиши эҳтимол. Бугун яратилган муносиб шарт-шароит эса эртага юксак таълим натижасига айланади.
Бухорода амалга оширилаётган ишларга таҳлилий ёндашилса, уларнинг таъсир доираси анча кенг эканини кўриш мумкин.
215 та таълим муассасасидаги қурилиш ва таъмирлаш ишлари — бу юзлаб биноларнинг янгиланиши. 28 мингдан ортиқ янги ўқувчи ва тарбияланувчи ўрнининг яратилиши — бу минглаб оилалар фарзандлари учун янги имкониятлар.
862 та информатика хонасининг замонавий компьютерлар билан таъминлангани ва барча таълим муассасаларининг юқори тезликдаги интернетга улангани — бу рақамли таълим учун кенг инфратузилма яратилганини англатади.
341 та мактабда “Face ID” тизими учун маблағ йўналтирилиши — хавфсизлик масаласига замонавий ёндашув кучаяётганидан далолат.
15,6 миллиард сўмлик маҳаллий бюджет маблағлари эса ҳудуднинг ўз имкониятлари ҳисобидан ҳам таълимга бўлган эътибор юксак эканини кўрсатади.
Шу жиҳатдан қараганда, янги ўқув йилига тайёргарлик — бир марталик мавсумий иш эмас. У таълим тизимини босқичма-босқич модернизация қилиш, унинг моддий, технологик ва инсон ресурсларини кучайтиришга қаратилган узлуксиз жараёндир.
Айни кунларда таълим муассасаларига эҳтиёжидан келиб чиқиб, маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан зарур қурилиш-таъмирлаш материаллари етказиб берилмоқда. Бу эса муассасаларда ободонлаштириш, таъмирлаш ва янги ўқув йилига муносиб тайёргарлик кўриш имконини янада кенгайтирмоқда.
Бироқ энг муҳим вазифа — барча ишларни ўз вақтида якунлаш эмас, балки яратилган шароитдан самарали фойдаланишдир.
Чунки янги бинонинг қадри — унинг деворларида эмас, унда қандай билим берилишида. Янги компьютернинг қиймати — унинг нархида эмас, у орқали нечта ўқувчи янги кўникма эгаллашида. Яратилган хавфсизлик тизимининг аҳамияти эса техникада эмас, боланинг таълим муассасасига хотиржам кириб, уйига соғ-омон қайтишидадир.
Бухорода янги ўқув йилига тайёргарлик ишлари кўлами ва мазмунига кўра таълим соҳасидаги ислоҳотларнинг жойлардаги амалий ифодасига айланмоқда. Бугун қурилаётган мактаблар, таъмирланаётган муассасалар, жиҳозланаётган синфхоналар, ўрнатилаётган замонавий хавфсизлик тизимлари ва яратилаётган янги ўқув ўринларининг барчаси битта эзгу мақсадга — болаларнинг сифатли таълим олиши учун муносиб муҳит яратишга хизмат қилади.
Давлатимиз раҳбари таъкидлаб келаётганидек, Янги Ўзбекистоннинг энг катта бойлиги — унинг инсон капитали. Шу маънода, бугун таълимга йўналтирилаётган ҳар бир сўм, ҳар бир бунёдкорлик иши ва ҳар бир яратилган имконият мамлакатнинг эртанги тараққиётига қўйилаётган мустаҳкам сармоядир.
Янги ўқув йили остонасида Бухоро таълим тизимидаги бу янгиланишлар шунчаки янги бинолар ва янги жиҳозлар эмас. Бу — янги авлод, янги билим ва янги марралар сари қўйилаётган қадамлардир. Энг муҳими, бугун яратилган шароит эртага ўқувчининг ютуғи, устознинг самарали меҳнати ва жамиятнинг интеллектуал салоҳиятида намоён бўлади. Демак, янги ўқув йилига тайёргарлик бугундан бошланса-да, унинг ҳақиқий натижаси — эртанги Ўзбекистон қиёфасида намоён бўлади.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
