Tomorqada issiqxona qurganlarga 200 million so‘mgacha subsidiya: kimlar foydalana oladi?
Issiqxonalar qishloq xo‘jaligining muhim yo‘nalishidan biridir. Mamlakatimizda issiqxona xo‘jaliklarining yangi talablarga moslashishi uchun moliyaviy ko‘mak choralari ishlab chiqilgan.
Endilikda tomorqada issiqxona tashkil etishni rejalashtirayotganlar uchun yangi moliyaviy imkoniyatlar belgilandi. Qonunchilikka asosan, ayrim hududlarda yashovchi oilalar issiqxona barpo etish uchun 200 million so‘mgacha subsidiya olishi, energiya tejamkor uskunalarni o‘rnatish xarajatlarining bir qismini davlat ko‘magida qoplashi mumkin.
Xususan, Prezidentning 2026-yil 13-oktabrdagi tegishli qarori bilan ilg‘or “yashil” texnologiyalar asosida issiqxona xo‘jaliklarini rivojlantirish va aholi tomorqalaridan samarali foydalanish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar belgilandi.
Xo‘sh, 200 million so‘mlik subsidiya kimlarga beriladi?
Qarorga ko‘ra, Toshkent viloyatining issiqxonachilikka ixtisoslashgan 50 ta mahallasidagi oilalarga Kambag‘allikni qisqartirish maqsadli jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan har bir oilaga 200 million so‘mgacha subsidiya ajratiladi.
Bu imkoniyat barcha tomorqa egalariga avtomatik ravishda beriladi, degani emas. Subsidiya belgilangan hududlardagi oilalarga taalluqli bo‘lib, uni olish shartlari va tartibini vakolatli tashkilotlar orqali aniqlashtirish lozim.
Tomorqa va dehqon xo‘jaligi yer maydonlariga ega jismoniy shaxslar uchun ham imtiyozli moliyalashtirish mexanizmi belgilangan.
Unga ko‘ra, oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish doirasida tajriba tariqasida “Yashil” texnologiyalarga asoslangan issiqxona qurish uchun 300 million so‘mgacha, mavjud issiqxonalarni qayta jihozlash uchun 150 million so‘mgacha imtiyozli kredit ajratiladi.
Bu mablag‘lar issiqxona tashkil etish yoki uni zamonaviy uskunalar bilan jihozlashni rejalashtirayotganlar uchun moliyaviy imkoniyat yaratadi. Biroq kreditning foiz stavkasi, muddati, talab etiladigan hujjatlar va ariza berish tartibi bo‘yicha vakolatli tashkilotlardan aniq ma’lumot olish zarur.
Issiqxonani isitish xarajatlari ko‘pincha yetishtirilgan mahsulot tannarxiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Shu bois qarorda energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etishni qo‘llab-quvvatlashga ham alohida o‘rin berilgan.
2030-yil 1-yanvarga qadar Toshkent viloyatining Toshkent, Zangiota, Qibray, Yangiyo‘l va Yuqori Chirchiq tumanlarida aholi tomorqalaridagi issiqxonalar uchun quyosh panellari, issiqlik nasoslari, infraqizil isitish moslamalari va boshqa energiya tejamkor uskunalarni xarid qilish hamda o‘rnatish xarajatlarining 40 foizi qoplanadi. Bir martalik subsidiya miqdori 100 million so‘mdan oshmaydi.
Bundan tashqari, 2026-yil 1-noyabrdan 2030-yil 1-aprelgacha maxsus issiqlik saqlovchi qoplamalardan va energiya samarador “yashil” isitish tizimlaridan foydalanayotgan issiqxona xo‘jaliklariga oktabr–mart oylarida iste’mol qilingan elektr energiyasi qiymatining 50 foizi miqdorida subsidiya ajratilishi nazarda tutilgan.
Qarorda issiqxona faoliyatidan olingan daromadi jami daromadining kamida 60 foizini tashkil etadigan sub’ektlar uchun ham imtiyozlar belgilangan.
Jumladan, 2026-yil 1-yanvardan 2029-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliq stavkasi 1 foiz etib belgilanadi. 2027-yil 1-yanvardan 2030-yil 1-yanvargacha esa belgilangan mezonlarga javob beradigan tadbirkorlik sub’ektlari uchun yuridik shaxslarning yer va mol-mulk solig‘i stavkalari 50 foizga kamaytiriladi.
Shuningdek, qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari va baliq xo‘jaligi korxonalari uchun o‘zi ishlab chiqargan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan foyda bo‘yicha foyda solig‘i stavkasi nol foiz etib belgilanishi nazarda tutilgan. Qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari uchun qo‘shilgan qiymat solig‘i stavkasi ham nol foiz etib belgilangan. Ushbu soliq imtiyozlarining aniq qo‘llanish doirasini tegishli soliq normasi asosida tekshirish lozim.
Qayd etish lozimki, qarorda subsidiya va kreditlarning yuqori chegaralari belgilangani ularning har bir murojaatchiga avtomatik ravishda to‘liq miqdorda berilishini anglatmaydi.
Ariza berishdan oldin hududning dasturga kiritilgani, subsidiya oluvchilarga qo‘yiladigan talablar, moliyalashtirish shartlari va mas’ul tashkilotlarni aniqlash muhim.
Muhayyo Toshqorayeva, O‘zA
