Tabiatga befarqlik qimmatga tushmoqda

Atrof-muhitni asrash bugungi kunda nafaqat davlat idoralarining vazifasi, balki har bir fuqaroning burchi va kelajak avlod oldidagi mas’uliyati hisoblanadi. Iqlim o‘zgarishi, suv tanqisligi, havo ifloslanishi kabi global muammolar tobora kuchayib borayotgan bir sharoitda tabiatga nisbatan har qanday beparvolik jamiyat uchun jiddiy oqibatlarga sabab bo‘lishi mumkin. Shu bois ekologik nazoratni kuchaytirish, qonun ustuvorligini ta’minlash va tabiatga yetkazilayotgan zararning oldini olish davlat siyosatida ustuvor yo‘nalishlardan biriga aylangan.

Ana shu maqsadda Buxoro viloyati Ekologiya va iqlim o‘zgarishi bosh boshqarmasi davlat inspektorlari tomonidan joriy yilning 6–10-iyul kunlari o‘tkazilgan ekologik nazorat tadbirlari davomida 61 ta qonunbuzilish holati aniqlandi.

Nazorat natijalariga ko‘ra, huquqbuzarlarga nisbatan 128 million 441 ming so‘m miqdorida ma’muriy jarima qo‘llanildi. Bundan tashqari, tabiatga yetkazilgan zararni qoplash maqsadida 6 million 626 ming so‘m miqdorida tovon undirish belgilandi.

Tahlillarga ko‘ra, qonunbuzilishlarning asosiy qismi atmosfera havosini muhofaza qilish sohasiga to‘g‘ri keldi. Ushbu yo‘nalishda 18 ta holat qayd etilgan bo‘lib, bu umumiy qonunbuzilishlarning qariyb 30 foizini tashkil etadi. Bu esa havoni muhofaza qilish talablariga rioya etish borasida hali ham jiddiy muammolar mavjudligini ko‘rsatadi.
Shuningdek, chiqindilar bilan bog‘liq qonunbuzilishlar soni 14 ta, suv va yer resurslarini muhofaza qilish sohasida ham 14 ta, o‘simlik dunyosini muhofaza qilish bo‘yicha esa 15 ta holat aniqlangan. Ko‘rsatkichlardan ko‘rinib turibdiki, ekologik muammolar deyarli barcha yo‘nalishlarda kuzatilmoqda va ularning har biri tabiiy muvozanatga o‘zining salbiy ta’sirini ko‘rsatishi mumkin.

Mutaxassislar fikricha, bu raqamlar faqat statistika emas. Har bir noqonuniy chiqindi tashlash, havoga zararli moddalar chiqarish, suv yoki yer resurslarini ifloslantirish, daraxt va o‘simliklarga zarar yetkazish ortida inson salomatligi, qishloq xo‘jaligi, bioxilmaxillik hamda kelajak avlod manfaatlariga ta’sir qiluvchi omillar yotadi. Shu ma’noda ekologik huquqbuzarliklarga nisbatan murosasiz munosabat shakllantirish davr talabi hisoblanadi.

Bugun dunyo mamlakatlari “yashil iqtisodiyot” va barqaror rivojlanish tamoyillarini hayotga tatbiq etayotgan bir paytda Buxoro viloyatida ham ekologik nazoratning kuchaytirilishi qonun ustuvorligini ta’minlash bilan birga, aholida ekologik madaniyatni yuksaltirishga xizmat qilmoqda.

Nazorat tadbirlari izchil davom ettirilmoqda. Mas’ul idoralar tomonidan atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida qonunchilik talablariga qat’iy rioya etilishi ustidan tizimli monitoring olib borilmoqda.

Tabiatni muhofaza qilish faqat ekologlar yoki davlat inspektorlarining emas, balki har bir insonning burchidir. Chunki bugun asralgan har bir daraxt, toza saqlangan har bir ariq va muhofaza qilingan har bir qarich yer — ertangi avlodning sog‘lom hayoti, toza havosi va farovon kelajagiga qo‘yilgan eng qimmatli sarmoyadir. Buxoroda aniqlangan 61 ta qonunbuzilish esa ekologik mas’uliyatni yanada oshirish zarurligini yaqqol ko‘rsatib turgan muhim ogohlantiruvchi signaldir.

Zarif Komilov, O‘zA muxbiri