Suv omborlari va ularga tutash hududlarda tadbirkorlar hamda tegishli davlat organlari uchun yangi vazifalar belgilandi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 27-oktabr kuni “Suv omborlari va ularga tutash hududlardan foydalanishni tartibga solish hamda xavfsizlikni ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.

Qarorga ko‘ra, endilikda suv omborlari va ularga tutash hududlardagi turizm ob’ektlarida faoliyat olib boruvchi tadbirkorlar tomonidan bir qator talablarga rioya etilishi belgilandi. Bular quyidagilardan iborat.

– Qutqaruv qayiqlari, kuzatuv minoralari va suv chuqurligi ko‘rsatkichlari o‘rnatilishi;

– Ob-havo bilan bog‘liq xavflar haqida ogohlantiruvchi belgilar, videokuzatuv va sun’iy intellekt texnologiyalari joriy etilishi;

– Qutqaruv xizmati tashkil etilishi yoki professional qutqaruvchilar navbatchiligini yo‘lga qo‘yilishi;

– Kichik hajmli kemalar va ular turadigan inshootlar (bazalar)dan xavfsiz foydalanish bo‘yicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablarga rioya etilishi majburiy hisoblanadi.

Ushbu normativ-huquqiy hujjat suv omborlari va ularga tutash hududlarda aholi xavfsizligini ta’minlash maqsadida qabul qilindi. Mazkur talablarning amaliy ijrosini ta’minlash, shuningdek, tezkor va malakali yordam tizimini yaratish maqsadida davlat organlarining ham aniq vazifalari belgilab berildi.

Xususan, Favqulodda vaziyatlar vazirligi suv omborlari va ularga tutash hududlarda:

– Tashkil etilgan maxsus qutqaruv otryadi uchun Favqulodda vaziyatlar vazirligi akademiyasi huzuridagi Qutqaruvchilarni tayyorlash texnikumida dual ta’lim asosida suv ob’ektlarida qidiruv-qutqaruv ishlarini olib borish kasbiy ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha g‘avvos-qutqaruvchilar tayyorlanishini tashkil etadi;

– Turizm ob’ektlarida xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar, ko‘ngilli qutqaruvchi va volontyor yoshlar Favqulodda vaziyatlar vazirligining hududiy o‘quv markazlarida belgilangan tartibda favqulodda vaziyatlarda to‘g‘ri harakatlanish va birinchi yordam ko‘rsatish bo‘yicha o‘quv kurslarida o‘qitilishini ta’minlaydi.

Kadrlar tayyorlash va aholini o‘qitish bilan bir qatorda, infratuzilmaviy xavfsizlikni oldindan baholash va kutilmagan holatlarning oldini olish tizimi ham tubdan takomillashtiriladi.

Yana bir muhim jihati, suv, sel-suv omborlari va ularga tutash hududlarda joylashtiriladigan turizm ob’ektlarida favqulodda vaziyatlar xavfini kamaytirish, tashrif buyuruvchilar xavfsizligini ta’minlash maqsadida sel-suv toshqinlari, to‘g‘on avariyalari, ko‘chki, yong‘in va boshqa xavfli jarayonlarni hisobga olgan holda majburiy xavf tahlili o‘tkaziladi hamda xavfsizlik pasportlari ishlab chiqiladi.

Suv omborlari va ularga tutash hududlarda joylashtirilgan turizm ob’ektlarida favqulodda vaziyatlarda aholi va sayyohlarni tezkor ogohlantirish, xavfsiz evakuatsiya qilishni ta’minlash maqsadida sirena va ovozli xabar berish qurilmalari, xavfdan ogohlantirish belgilari va QR kodli evakuatsiya xaritalari o‘rnatilishi hamda SMS-xabarnomalar orqali tezkor ogohlantirish tizimi bosqichma-bosqich joriy etiladi va ularning barqaror ishlashi ta’minlanadi.

Ushbu jismoniy xavfsizlik choralarini zamonaviy axborot texnologiyalari bilan uyg‘unlashtirish orqali inson omilisiz, avtomatik tarzda ishlaydigan raqamli nazorat tizimlarini yaratishga alohida e’tibor qaratiladi.

Tashabbuskor tadbirkorlik sub’ektlari mablag‘lari va qonunchilikda taqiqlanmagan manbalar hisobidan tegishli master-rejalar asosida tashkil etilgan turizm ob’ektlarida sun’iy intellekt va videokuzatuv texnologiyalari yordamida suvda cho‘kish xavfi, taqiqlangan hududlarga kirish va ommaviy to‘planish holatlari bo‘yicha real vaqt rejimida qutqaruv xizmatlariga tezkor xabar berish tizimi bosqichma-bosqich joriy etiladi.

2027-yil 1-iyunga qadar suv omborlarida suv sathi va gidrologik holatni onlayn kuzatish, favqulodda vaziyatlarni barvaqt aniqlash, meteostansiyalar hamda geoaxborot tizimlari ma’lumotlarini umumlashtirib, qayta ishlovchi elektron axborot tizimi ishga tushiriladi.

Mazkur qaror suv omborlari hududida turizmni rivojlantirish bilan birga, har bir dam oluvchining hayoti va daxlsizligini ilg‘or texnologiyalar hamda tizimli yondashuv orqali kafolatlashga xizmat qiladi.

O‘zA