Стартаплар учун янги молиялаштириш дастури ишга туширилади
Ўзбекистонда стартапларни молиялаштириш ва хусусий инвесторларни рағбатлантиришга қаратилган янги механизмлар жорий этилади.
Бу Президент Шавкат Мирзиёевнинг жорий йил 27 августдаги «Ўзбекистон Республикаси Президентининг тадбиркорлар билан VI очиқ мулоқотида белгиланган вазифаларни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармонида белгиланган.
Янги чора-тадбирлар мамлакат стартап экотизимини янада ривожлантиришга хизмат қилади. Ушбу экотизимда IT Park Uzbekistan технологик лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш, венчур бозорини ривожлантириш ҳамда стартаплар ва инвесторлар ўртасидаги ҳамкорлик учун зарур инфратузилмани шакллантиришга кўмаклашади.
Ҳужжатга кўра, 2027–2030-йилларда “Келажак тадбиркори” дастури амалга оширилади. Дастур доирасида UzVC миллий венчур фонди 8 та устувор йўналишда очиқ танлов асосида жами 30 тагача стартапни молиялаштиради.
Ҳар бир лойиҳа 5 миллиард сўмгача инвестиция олиши мумкин. Молиялаштириш 3 йил муддатга фоизсиз ва гаровсиз конвертацияланадиган қарз ёки SAFE шаклида амалга оширилади.
Давлатнинг стартапдаги улуши 49 фоиздан ошмайди. Фоундерлар эса кейинчалик ушбу улушни бозор қийматида сотиб олиш ҳуқуқига эга бўлади. Дастур учун 2027 йилда давлат бюджетидан дастлабки босқичда 150 миллиард сўм ажратилиши режалаштирилган.
“Келажак тадбиркори” дастури электротехника, машинасозлик ва ускунасозлик, фармацевтика, кимё саноати, қурилиш материаллари, сув ва энергия тежовчи технологиялар йўналишларидаги стартапларни қамраб олади.
Шунингдек, қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар ҳамда аэрокосмос йўналишлари ҳам шулар жумласидан саналади. Дастур иштирокчиларига эса “тартибга солиш қумдони” махсус ҳуқуқий режими татбиқ этилади.
Тегишли давлат идоралари ва тармоқ ташкилотлари стартапларга соҳадаги корхоналар билан тажриба-синов лойиҳаларини амалга ошириш ҳамда буюртма шартномаларини тузишда кўмаклашади.
Фармонда стартап экотизимига хусусий капитални жалб қилишни рағбатлантириш бўйича ҳам янги механизм назарда тутилган.
Startup Base ягона электрон платформасида рўйхатдан ўтган стартапга, жумладан, SAFE ёки конвертацияланадиган қарз орқали сармоя киритган жисмоний шахс “Стартап инвестори” (Business Angel) мақомини олиши мумкин.
Агар инвестор стартапдаги улушини камида 3 йил давомида сақлаб, шундан сўнг уни сотса, улушни сотишдан олинган даромад жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғидан озод этилади.
Янги механизмлар стартаплар учун молиялаштириш имкониятларини кенгайтириш, хусусий инвесторларнинг экотизимдаги иштирокини ошириш ва технологик лойиҳаларни бозорга тезроқ олиб чиқишга хизмат қилиши кутилмоқда. Фармон жорий йил 28 августдан кучга кирди.
А.РУСТАМОВ, ЎзА
