Она тили – миллат тафаккури ва қадриятлар асоси

Ўзбек тилининг миллат ва Ватан билан узвий боғлиқлиги асрлар оша шоирлар ижодида тараннум этиб келинган. Бугун унинг қадри янада юксак.

Ўзбек миллати азал-азалдан ўз тафаккури билан жаҳонга ном таратган. Тафаккурнинг маҳсули эса шубҳасиз тилдир. Бу, айниқса шоирлар ижодида яққол намоён бўлади. Хусусан, тилга дахлдорлик ҳисси ҳам айнан шоирларда кучлироқ бўлади. Бунинг исботини ҳазрат Алишер Навоий ижодида ҳам яққол кўриш мумкин. Ушбу шеърда ҳам тилнинг, миллатнинг, Ватаннинг қадри бир-бирига чамбарчас боғлиқ тарзда тасвирланади. Бугунги ислоҳотлардан мамнунлик туйишини шоир яширмайди.

Булбул куйламоқни ўрганмас зоғдан,

Тикон терилмайди чаманзор боғдан.

Саҳронинг қадрини сўранг янтоқдан,

Ўзбекман, юксакдир элимнинг қадри,

Эл ичра шу она тилимнинг қадри.

Бўстон гоҳ яшнайди, баъзан сарғаяр,

Қачондир қўнгандир қора қарғалар.

Бугун ўзбекона куйлар таралар,

Ўзбекман, юксакдир элимнинг қадри,

Эл ичра шу она тилимнинг қадри.

Кошғарий девони ҳеч сўнмас пилик,

Билимга чорлайди Қутадғу билиг.

Миллатим шиори, миллийлик, бирлик,

Ўзбекман, юксакдир элимнинг қадри,

Эл ичра шу она тилимнинг қадри.

Югнакий йўлини ёритган тил бу,

Атойи дардини аритган тил бу.

Йиллардан йилларга хат битган тил бу,

Ўзбекман, юксакдир элимнинг қадри,

Эл ичра шу она тилимнинг қадри.

Лутфий қаламини чархлаган қайроқ,

Ҳазратим Навоий кўтарган байроқ.

Гулшанда туркийгўй булбуллар сайроқ,

Ўзбекман, юксакдир элимнинг қадри,

Эл ичра шу она тилимнинг қадри.

Сўлмасин, тоабад қадринг ниҳоли,

Қудратли миллатнинг буюк тимсоли.

Назмим нўноқ, ният тилим иқболи,

Ўзбекман, юксакдир элимнинг қадри,

Эл ичра шу она тилимнинг қадри.

Мазкур матн ўзбек халқининг тафаккури ва тилининг жаҳон миқёсидаги аҳамиятини ёритиб, шоирлар ижодида она тилига бўлган муҳаббатнинг яққол намоён бўлишини таъкидлайди. Улуғ Алишер Навоий меросига ишора қилинади.

Шеърда тил, миллат ва Ватан тушунчалари узвий боғлиқликда тасвирланади. Шоир бугунги ислоҳотлардан мамнунлигини билдириб, ўзбек тилининг тарихий илдизларини, буюк аждодлар – Кошғарий, Югнакий, Лутфий, Навоий кабиларнинг ижодидаги ўрнини мадҳ этади. Шеърда она тилининг қадри, унинг миллат бирлиги ва қудратидаги роли юксак эҳтиром билан тараннум этилган.

Шербек Исломов,

ЎзА