Мутахассис тенг шериклик ва стереотиплардан воз кечишга чақиради
Хивада Марказий Осиё ва Германия экспертлар форуми бўлиб ўтмоқда.
Тадбир сиёсий диалог ва хавфсизликдан иқтисодиёт, транспорт, энергетика ва инсон капиталини ривожлантиришгача бўлган кенг қамровли мавзуларни қамраб олади.
Халқаро академик жамоалар, бизнес ва тадқиқот марказлари вакилларини қамраб олган форум Ўзбекистон Президентининг 2023 йилда Берлин саммитида белгилаб ўтилган Марказий Осиё ва Германия ўртасидаги стратегик шерикликни экспертлар қўллаб-қувватлашини мустаҳкамлаш ташаббуси доирасида ташкил этилди.
Биринчи сессияда сўзлаган мутахассис Александр Волтерс Европа ва Германиянинг ташқи сиёсат ёндашувларини чуқур қайта тузиш босқичида эканлигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, совуқ урушдан кейинги даврнинг эски кафолатлари энди ишламаяпти ва бугун халқаро муносабатлар янги тизими шаклланмоқда.
Шу фонда мутахассис Марказий Осиёнинг периферия сифатида қабул қилиниши тўхтаб, у Евросиё сиёсати ва иқтисодиётининг мустақил ва муҳим тугуни шаклида кўпроқ қабул қилинаётганини таъкидлади. У минтақа ички мувофиқлаштиришни мустаҳкамлаб, янада консолидациялашган иштирокчига айланаётганини қайд этди.
Александр Волтерснинг фикрича, бу Европа ва Марказий Осиё ўртасида янада амалий ва тенг ҳамкорлик учун асос яратади. Бу ёндашув эскирган стереотиплардан воз кечиш ва ўзаро манфаатлар асосидаги ўзаро таъсирга ўтишни назарда тутади.
Алоҳида равишда у хавфсизлик ва минтақавий барқарорлик, жумладан, Афғонистон йўналиши масалаларида Марказий Осиёнинг аҳамиятини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, минтақавий давлатлар орқали Афғонистонни иқтисодий ва транспорт алоқаларига жалб қилиш жараёни аллақачон бошланган ва бу барқарорсизлик хавфини камайтиришга ёрдам бериши мумкин.
Амалий жиҳатдан мутахассис Марказий Осиё давлатлари ва Германия ўртасидаги ҳамкорликнинг устувор йўналишлари сифатида транспорт коридорларини, асосан Транскаспий маршрутларини ривожлантириш, энергетика ва логистика боғланишини мустаҳкамлаш, шунингдек, таълим ва илмий алмашинувни кенгайтиришни белгилаб берди.
Хулоса қилиб, у Германиянинг Марказий Осиёда минтақавий интеграцияни қўллаб-қувватлаш ва инфратузилма ҳамда гуманитар лойиҳаларни ривожлантиришда муҳим роль ўйнаши мумкинлигини таъкидлади. Унинг баҳосига кўра, Европа Иттифоқи ва Марказий Осиё ўртасидаги муносабатлар келажаги тенг ва кўп томонлама ўзаро таъсирнинг янада барқарор моделига ўтишга боғлиқ бўлади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти, Фридрих Эберт жамғармаси ва Конрад Аденауер жамғармаси билан ҳамкорликда ташкил этилган Хива форуми Марказий Осиё ва Германиянинг академик жамоаси, бизнес доиралари ва эксперт-таҳлилий марказларининг кенг қамровли вакилларини бирлаштирди.
Аҳмаджон Шокиров, Беҳзод Саидов (сурат), ЎзА мухбирлари
