Мундиал чорак финали: фаворитлар ва сенсация муаллифлари тўқнашуви
Футбол бўйича Жаҳон чемпионатининг чорак финалида иштирок этадиган саккиз жамоа номи аниқ бўлди.
АҚШ, Канада ва Мексика мезбонлигида ўтаётган футбол бўйича 2026 йилги Жаҳон чемпионати ўзининг ҳал қилувчи палласига кириб келди. Нимчорак финал баҳслари якунлангач, чорак финалда майдонга тушадиган саккиз жамоа ва тўртта жуфтлик тўлиқ шаклланди.
Чорак финал баҳслари 9–11 июль кунлари бўлиб ўтади. Дастлабки баҳсда Франция терма жамоаси Марокашга қарши АҚШнинг Фоксборо шаҳридаги «Жиллетт» стадионида майдонга тушади. 10 июль куни Испания ва Бельгия Инглвуд шаҳридаги «Соу-Фай» стадионида куч синашса, 11 июль куни Норвегия ҳамда Англия Майами-Гарденсдаги «Хард Рок» стадионида ярим финал йўлланмаси учун баҳс олиб боради.
Шу куни чорак финалнинг энг кўп кутилган учрашувида амалдаги Жаҳон чемпиони Аргентина Швейцарияга қарши майдонга тушади.
Чорак финалнинг ҳар бир учрашуви турли футбол мактаблари ва тактик ёндашувлар қарама-қаршилиги билан аҳамиятли. Франция ва Испания каби жамоалар тўп назорати, юқори прессинг ва позицион ҳужумларга таянадиган замонавий услубни намойиш этаётган бўлса, Марокаш ҳамда Швейцария тартибли ҳимоя, ихчам жойлашув ва қарши ҳужумларда юқори самарадорлик билан ажралиб турибди. Норвегия эса жисмоний тайёргарлик, тезкор ўтишлар ва интизомли ҳаракатлари билан ёқимли футбол намойиш этяпти.
Франция – Марокаш баҳсида Европа ва Африка футбол мактабларининг ўзига хос қарама-қаршилиги кузатилади. Французлар рақибни юқори прессинг орқали хатога мажбур қилиш, қанотлар орқали ҳужумларни кучайтириш ва тўп назоратини сақлашга интилади. Марокаш эса Канадани 3:0 ҳисобида мағлуб этган баҳсда кўрсатганидек, ҳимоя ва ҳужум ўртасидаги мувозанат ҳамда қарши ҳужумлардаги юқори самарадорлигига таянади.
Испания – Бельгия тўқнашувида эса ўйин суръати ва майдон марказидаги устунлик ҳал қилувчи аҳамият касб этиши мумкин. Испания қисқа ва аниқ узатмаларга асосланган комбинацион футболни намойиш этаётган бўлса, Бельгия тезкор ўтишлар ва ҳужумларни самарали якунлаш орқали хавф туғдирмоқда. АҚШга қарши баҳсда бельгияликлар айнан қарши ҳужумлардаги юқори реализацияси билан ажралиб турди.
Норвегия – Англия учрашуви жисмоний тайёргарлик ва тактик интизом нуқтаи назаридан алоҳида аҳамиятга эга. Норвегия нимчорак финалда Бразилияни мусобақадан чиқариб юбориб, турнирнинг энг катта сенсацияларидан бирини қайд этди. Англия эса ҳужум ва ҳимоя ўртасидаги мувозанатни сақлаган ҳолда барқарор ўйин кўрсатмоқда. Бу баҳсда стандарт вазиятлар ва иккинчи қаватдаги курашлар ҳал қилувчи омиллардан бири бўлиши мумкин.
Аргентина – Швейцария қарама-қаршилиги чорак финалнинг марказий баҳси сифатида эътироф этилмоқда. Амалдаги Жаҳон чемпионлари нимчорак финалда Мисрга қарши 0:2 ҳисобида ортда бораётган бўлса-да, сўнгги дақиқаларда Кристиан Ромеро, Лионель Месси ва Энцо Фернандеснинг голлари эвазига 3:2 ҳисобида ғалаба қозонди. Бу эса Аргентинанинг катта мусобақалардаги тажрибаси, босим остида ҳам ўйинни ўзгартириш қобилияти ва чемпионлик характери сақланиб қолаётганини кўрсатди.
Швейцария эса Колумбияга қарши учрашувда асосий ва қўшимча вақт давомида дарвозаси дахлсизлигини сақлаб қолиб, пенальтилар сериясида ғалаба қозонди. Бу натижа швейцарияликларнинг ҳимоядаги интизоми, жамоавий ҳаракати ва психологик барқарорлигини яна бир бор намоён этди.
Чорак финал иштирокчилари таркибига назар ташланса, саккиз жамоадан бештаси Европа қитъаси вакили ҳисобланади. Бу Европа футболи ҳозирги кунда ҳам юқори рақобатбардошлигини сақлаб қолаётганини кўрсатади. Шу билан бирга, Аргентина Жанубий Америка, Марокаш эса Африка футболи шарафини ҳимоя қилмоқда.
Энди чорак финалда ҳар бир хато қимматга тушади. Шу боис жамоалардан максимал даражада тактик интизом, руҳан барқарорлик ва ҳар бир голли имкониятдан унумли фойдаланиш талаб этилади.
Жавоҳир Тошхўжаев,
ЎзА
