Миллий капитал бозори учун учта янги индекс жорий этилади
Бугун Оммавий ахборот воситалари учун контент тайёрлаш марказида “Тошкент” Республика фонд биржаси матбуот котиби Умида Игамбердиева иштирокида брифинг бўлиб ўтди.
Унда Ўзбекистон капитал бозорининг халқаро рейтинг ва индекслардаги ўрнини яхшилашга қаратилган ишлар доирасида фонд биржасида янги UPI индекслар линейкасини жорий этиш масалалари ҳақида маълумот берилди.
Мазкур ташаббус Президентнинг 2025 йил 18 декабрдаги “Капитал бозорида инвестиция муҳитини яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармонида белгиланган вазифалар ижросига, шунингдек, Республика кенгаши томонидан мамлакатимизнинг халқаро рейтинглардаги ўрнини яхшилаш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирларга қаратилган.
Маълум қилинишича, 2026 йил 10 ноябрдан амалдаги UCI индекси ўрнига учта янги индекс, яъни UPI (Uzbekistan Prime Index), UPI FF (Uzbekistan Prime Index Free Float Adjusted) ва UPI EW (Uzbekistan Prime Index Equal-Weighted) жорий этилади.
Ушбу индекслар акцияларни бозор капитализацияси, эркин муомаладаги улуши ҳамда тенг вазнли ҳисоблаш усуллари асосида баҳолаш имконини беради. Бунинг натижасида миллий акциялар бозори динамикасини турли ёндашувлар асосида таҳлил қилиш мумкин бўлади.
Янги индекслар таркибини шакллантиришда эмитентнинг молиявий ҳолати, акцияларнинг ликвидлиги ва савдо фаоллиги каби мезонлар ҳисобга олинади. Хусусан, эмитентнинг сўнгги эълон қилинган йиллик молиявий ҳисоботида ижобий молиявий натижа қайд этилган бўлиши, акцияларнинг эркин муомаладаги улуши (free float) камида 5 фоизни ташкил этиши ҳамда белгиланган савдо фаоллиги ва ликвидлик талабларига жавоб бериши лозим. Шунингдек, акцияларнинг Биржа котировкалаш варағида бўлиш муддати ҳам инобатга олинади.
Таъкидланганидек, янги индекслар бозор иштирокчиларига акциялар бозоридаги ўзгаришларни янада аниқроқ баҳолаш, эмитентларга эса индекслар таркибига кириш талаблари билан танишиш имконини беради. Шу билан бирга, улар келгусида биржа инвестиция фондлари (ETF) каби янги инвестиция маҳсулотларини ривожлантириш учун услубий асос бўлиб хизмат қилади.
Насиба Зиёдуллаева,
ЎзА