Иродаси ва матонати уруш оловидан баланд келганлар Ватан равнақига камарбаста бўлди
9 май – Хотира ва қадрлаш куни
Инсоният тарихидаги энг мудҳиш уруш якунланганига саксон бир йил тўлди. Шунча вақт ўтди. Лекин ўша суронли йиллар олиб келган мислсиз йўқотиш ва чексиз изтироблар ҳамон унутилгани йўқ.
Хотира ва қадрлаш куни, ўтганлар руҳи олдида бош эгиш, бугунги тинч ва осуда кунларимиз учун жон фидо қилган аждодларимиз жасоратига эҳтиром кўрсатишдир. Айни кунларда юртимизда ўтаётган тадбирлар халқимизнинг ўтганларни унутмаслик, тирикларни эъзозлашдек эзгу қадриятларини янада яққол намоён этмоқда.
Давлатимиз раҳбари пойтахтимизда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ҳамда меҳнат фронти фахрийлари – Акмал ота Акрамов, Вера Журавская, Ҳасанбой ота Халматов ва Владимир Алексейков билан учрашди. Президент улар билан дилдан суҳбатлашди. Бу уларга қай даражада эътибор ва ғамхўрликнинг амалий ифодаси бўлди. Бу учрашувда ёдга олинган хотиралар замирида бутун бир авлоднинг фожиаси ва буюк иродаси мужассам бўлди.
Уруш йилларида Ўзбекистон халқи жанг майдонларида, фронт ортида мислсиз қаҳрамонлик кўрсатди. Ўша даврда юртимиз аҳолиси атиги 6 миллион 800 минг кишини ташкил этганига қарамай, уларнинг қарийб 2 миллиони фронтга сафарбар этилди. Бу деярли ҳар бир оиладан энг суюкли фарзандлар, ота-она ва ака-укалар Ватан ҳимоясига отланганидан далолат беради.
Юртимиз фронт ортининг энг мустаҳкам таъминот базасига айланиб, жанг майдонларига тинимсиз қурол-яроғ, кийим-кечак ва озиқ-овқат етказиб турди. Шу билан бирга, уруш ҳудудларидан кўчириб келинган 1 миллион 500 мингга яқин инсонни, жумладан, ота-онасидан жудо бўлган 250 минг нафар етим болани ўз бағрига олди. Ўзбек оилалари бир бурда нонини улар билан баҳам кўриб, чинакам бағрикенглик ва инсонийлик мактабини яратди.
Тошкентлик Акмал ота Акрамов айни пайтда 103 ёшда. Унинг навқирон йигитлик йиллари урушнинг оғир йилларига тўғри келди. Дастлаб “Ташсельмаш” заводида меҳнат қилган ёш Акмал тез орада фронтнинг оловли нуқталарига йўл олди. Тўрт йил давомида фашист босқинчиларига қарши аёвсиз жангларда қатнашиб, не-не шаҳар ва қишлоқларни озод этишда мардлик кўрсатди.
– Жангга кирганимизда фақат ортимизда қолган оилаларимиз, ота-онамиз ва Ватанимиз тинчлигини ўйлаганмиз, – дея хотирлайди отахон. – Ҳар бир қадамда ўлим хавф солиб турса-да, ғалабага бўлган қатъий ишонч бизга куч бағишларди.
Акмал ота урушдан оғир жароҳат билан қайтган бўлса-да, яратувчилик меҳнатидан тўхтамади. Қарийб олтмиш йил давомида қурилиш, таъминот ва солиқ идораларида ҳалол хизмат қилди. Нафақага чиққач ҳам маҳаллада фаол бўлиб, ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашга ҳисса қўшди.
Бугун отахоннинг кўксини безаб турган жанговар орденлари ва “Жасорат” медали ана шу шарафли умр йўлининг муносиб эътирофидир.
Бекободлик 100 ёшли Ҳасанбой ота Халматов ҳам фронтга 18 ёшида отланди. У Украина, Польша ва Германияни озод қилиш жангларида қатнашиб, ғалабадан кейин ҳам 1950 йилгача ҳарбий хизматни давом эттирди.
Жанг майдонларида тобланган ирода урушдан кейинги бунёдкорлик йилларида қўл келди. Отахон Мирзачўлни ўзлаштиришда фаол қатнашди, Бекободдаги цемент ва ғишт заводлари, Сирдарё иссиқлик электр станцияси каби йирик иншоотлар қурилишида фидокорона меҳнат қилди.
– Тинчлик ва озодликнинг баҳосини яхши билганимиз боис, урушдан қайтиб чўлларни ўзлаштирганимизда, улкан заводлар қурганимизда чарчоқ нималигини билмадик, – дейди Ҳасанбой ота. – Давлатимиз раҳбари билан дилдан суҳбатлашганимиздан, кексаларга кўрсатилаётган юксак ғамхўрликдан бошимиз кўкка етди.
Бугун 6 нафар фарзанд, 30 нафар набира ва 50 нафар эваранинг суюкли бобоси бўлган Ҳасанбой отанинг кўксидаги “Жасорат” медали ва I даражали “Меҳнат фахрийси” ордени унинг уруш ва тинчлик давридаги қаҳрамонликлари рамзидир.
Уруш жароҳатларини енгиб ўтган, бунёдкорлик билан ўтган узоқ ва мазмунли умр соҳиблари бўлган бу табаррук инсонларнинг ҳаёти ёш авлод учун ҳақиқий ибрат мактабидир. Уларнинг юртимиз учун тинчлик, элимиз учун омонлик сўраб қилаётган дуолари ҳамиша ижобат бўаверсин.
Икром АВВАЛБОЕВ,
Носинжон ҲАЙДАРОВ (сурат),
ЎзА мухбирлари
