Hunardan rizq, mehnatdan baraka unar
Bir vaqtlar bir xonadon doirasida asrab-avaylangan hunar bugun o‘nlab oilalarga daromad, o‘nlab xotin-qizlarga esa ish va o‘z mehnati bilan munosib hayot kechirish imkonini bermoqda. Buxoro viloyati G‘ijduvon tumanidagi ko‘plab xonadonlar misolida milliy hunarmandchilikning nafaqat ma’naviy, balki iqtisodiy qudrati ham yaqqol namoyon bo‘lmoqda.
Buxoro zamini azaldan hunarmandlikning beshigi sifatida tanilgan. Bu zaminda avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan kasb-hunarlar bugun ham o‘z qimmatini yo‘qotgani yo‘q. Aksincha, zamonaviy bozor talablari bilan uyg‘unlashib, aholi bandligini ta’minlash, oilaviy daromadni oshirish va milliy qadriyatlarni asrab qolishning muhim omiliga aylanmoqda.
Tumanning Mang‘itondiyor qishlog‘ida yashovchi Dilshod G‘ayirov faoliyati ana shunday ibratli tashabbuslardan biri. U bir necha yildan buyon milliy hunarmandchilikning o‘ziga xos va nozik yo‘nalishlaridan biri — patdo‘zlik bilan shug‘ullanib kelmoqda. Bu oddiy mehnat emas. Har bir mahsulot ortida sabr, did, mahorat va milliy an’analarga bo‘lgan hurmat mujassam. Tayyorlanayotgan milliy mahsulotlar nafaqat mahalliy aholi e’tiborini tortmoqda, balki Samarqand va Qashqadaryo viloyatlari bozorlariga ham yetkazib berilmoqda. Demak, bir xonadonda boshlangan hunar asta-sekin o‘z xaridorlarini topib, boshqa hududlarga ham kirib bormoqda. Bu esa milliy hunarmandchilik mahsulotlariga bo‘lgan talab borligini, eng muhimi, an’anaviy kasblarni zamonaviy iqtisodiy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish mumkinligini ko‘rsatadi.
Bugun Dilshod G‘ayirov xonadonida 10 nafar ishchi doimiy ravishda mehnat qilmoqda. Yana bir e’tiborli jihati — hududdagi shuncha ishsiz xotin-qiz kasanachilik asosida ish bilan ta’minlangan. Ular o‘z xonadonlarida mehnat qilib, oilasiga qo‘shimcha daromad kiritmoqda. Ularning oylik daromadi 3 million so‘mgacha yetishi esa kasanachilik va oilaviy tadbirkorlikning aholi farovonligini ta’minlashdagi o‘rnini yaqqol ko‘rsatib turibdi. Bu yerda raqamlar ortida oddiy insonlarning taqdiri bor.
Kimdir oilasiga qo‘shimcha daromad topmoqda. Kimdir uyidan chiqmagan holda kasb egallab, mehnat qilmoqda. Yana kimdir yillar davomida o‘rgangan hunarini farzandlariga o‘rgatib, milliy an’ananing uzviyligini ta’minlamoqda. Eng muhimi, mehnat insonga nafaqat daromad, balki o‘z kuchiga ishonch, jamiyatda o‘z o‘rniga ega bo‘lish hissini ham beradi.
Bugun mamlakatimizda aholi bandligini ta’minlash, oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish, kasanachilikni kengaytirish va milliy hunarmandchilikni qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Davlat rahbari tashabbusi bilan hududlarda aholiga o‘zini o‘zi band qilish, kasb-hunar o‘rganish, oilaviy tadbirkorlikni yo‘lga qo‘yish va mehnat orqali daromad topish uchun imkoniyatlarni kengaytirishga qaratilgan tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bu siyosatning eng muhim jihati shundaki, insonga tayyor yordam berish bilan cheklanib qolinmay, uning o‘z mehnati orqali daromad topishi uchun sharoit yaratish ustuvor vazifaga aylanmoqda.
G‘ijduvondagi mazkur xonadon faoliyati ham ana shu imkoniyatlardan samarali foydalanishning amaliy namunasidir.
Hunarmandning rejalari esa bu bilan cheklanmaydi. Kelgusida faoliyatni yanada kengaytirish va 30 nafardan ortiq xotin-qizni ish bilan ta’minlash maqsad qilingan. Bu reja amalga oshsa, bir xonadonda boshlangan hunar yanada kengayib, o‘nlab oilalarning doimiy daromad manbaiga aylanadi.
Eng muhimi, bu jarayonda milliy hunarmandchilikning o‘ziga xos maktabi ham shakllanadi. Bugun ustozdan hunar o‘rganayotgan shogird ertaga o‘z shogirdiga ega bo‘lishi mumkin. Shu tariqa bir hunar bir insondan boshlanib, butun mahallaga tarqaladi.
Aslida, hunarmandchilikning qadri faqat uning bozordagi narxi bilan o‘lchanmaydi. Unda xalqning tarixi, didi, turmush tarzi, estetik qarashlari va avlodlar xotirasi mujassam. Shu bois har bir qo‘l mehnati bilan yaratilgan milliy buyum — oddiy mahsulot emas. U xalqimizning boy madaniy merosini namoyon etuvchi kichik, ammo qimmatli bir asardir.
Ayniqsa, bugun yoshlar va xotin-qizlarni kasb-hunarga o‘rgatish, ularning bandligini ta’minlash va tadbirkorlik salohiyatini ro‘yobga chiqarish masalasi dolzarb bo‘lib turgan bir paytda bunday tashabbuslarning ahamiyati yanada ortadi.
G‘ayirov Dilshodning xonadonda yo‘lga qo‘ygan faoliyati ana shu haqiqatni isbotlamoqda: hunar bor joyda ish, ish bor joyga esa baraka yog‘iladi.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
